«Una serata meravigliosa»

DA GION NUTEGN STGIER / ANR

Protagonists dalla seira èn stos dus chors fitg differents. An sia moda ò mintgign tratg la simpateia digl grond public ed alla fegn s’unia pigl cant final. Ena seira valtellinesa tgi ò persvadia cantic, culinaric e cunzont chegl tgi ò pertutgia l’ambianza. Anvido alla seira culinara e cantica ò scu inizianta principala l’Uniun da vischnanca Alvagni. Per tgi l’occurrenza davainta ena bela seira valtellinesa-surmirana ò l’uniun er collaboro cun dus chors, egn dalla Valtellina ed egn da Surmeir. Chegl èn igl «Coro CAI Valmalenco» ed igl Chor masdo Alvra. Gio avant dus onns èn chels dus chors sa preschentos ad en grond auditori ed igl madem è er sto sonda seira cun esser la sala polivalenta d’Alvagni fullanda. Tgi sa tracta d’en antop ampernevel tranter la Valmalenco e la Val Alvra on er mintgamai confirmo las bandieras dall’Italgia e dalla Svizra tgi èn stadas la decoraziun da meisa adattada. Ansomma ins ò gia cun antrar an sala l’impressiun d’esser an Italgia cun esser l’atmosfera da blera veta, simpatica e plagn carezza. «Salve», «buona sera» e «benvenuto» da tottas varts ed italianità scu tgi nous vagn gugent. Singular era alloura er igl «grotto valtellinese» tgi è nia construia aposta per la seira, cun cant e tratgas dalla Vuclegna. L’occurrenza da sonda passada, la «Serata Valtellinese», è stada publica e vasia ins ò persungas digl antier Surmeir tgi èn neidas cun plascheir per assister agls dus chors e per galdeir las bunas tratgas valtellinesas.

En om dalla Valmalenco 
scu iniziant

Walter Pegorari, tgi è uriund dalla Valmalenco e gio blers onn sesent ad Alvagni, è er igl om tgi ò igl contact tar igl «Coro CAI Valmalenco». El è igl iniziant principal dalla seira valtellinesa tgi è ena occurrenza tranter dus culturas differentas tiers esser las regiuns geograficamaintg vaschignas. Cun plascheir èn igls 25 cantadours taliangs danovamaintg turnos ad Alvagni per delectar igl auditori cun en bel matg canzungs. Igls Valtellines èn pero betg nias cun mangs veids, na, els èn er nias cun pang, salam, bresaola, Braulio e schizont cugl «cuoco» per tgi la seira davainta en mument nunamblidabel. Igl «cuoco» ò cuschino las tratgas valtellinesas, «sciatt e «manfrigole dall’alta Valtellina», dus tratgas tgi èn stadas en deletg. Da mintga tratga (dus spezialitads cun caschiel e fregna neira) veva el fatg mintgamai 1600 tocs. Fitg bung era er igl «Grumello», bagn en vegn tipic dalla bela Val Vuclegna.

En public inamuro

Igl «Coro CAI Valmalenco» dattigl gio 37 onns e dirigent e siva digl 1983 Carlo Pegorari. La furmaziun tgira igl cant tradiziunal, profan e sacral, pero er igl cant deditgia agls «alpini», igls suldos taliangs dall’infantareia da muntogna. Igl «Coro CAI Valmalenco» ins dastga betg cumparagler cun igls noss chors, cunzont er perchegl tgi igls omens cantan cumplettamaintg ordafora. Er sonda seira ad Alvagni ins ò betg vasia en figl da notas tar igl chor valtellines, el tgi è adegna puspe anvido dall’ambassada talianga per festas pi grondas e chegl segl antier mond. Cun sa preschentar la furmaziun 30 gedas ad onn ad en public internaziunal ò ella en reporti fitg vast tgi mintga cantadour so er ordafora. Strousch tgi igl «Coro CAI Valmalenco» ò intuno l’amprema melodia è l’ambianza an en colp anc stada pi intima. An curt mument ò igl chor digls «alpinis» attratg la simapteia da tots, tg’ins ò gia l’impressiun tgi igl public seia inamuro. Schi a cor èn eidas las melodias plagn calour, plagn sensibilitad e melanconicas.

Otezzas prest celestialas

Cun cantar igl chor ordafora ins ò vasia ed er santia tgi la concentraziun tar igl dirigent era ple tgi angal optimala. Igl resultat è alloura er sa musso tar la ritmica e la dinamica tar mintga interpretaziun digls Valtellines. Scu igls ples chors taliangs totga er Igl «Coro CAI Valmalenco» tar egn da chels tgi dovra betg la forza per metter igls pleds an tungs, mabagn è la sia fermezza la dinamica. Er tar las producziuns ad Alvagni è ia ad ureglia tgi la furmaziun ò ena gronda svaria digl piano tar igl pianissimo anfignen tar en tung sober tg’ins santiva strousch. Da cantar schi cler e bagn en piano scu chegl tgi igls omens digl chor dalla Valmalenco on canto dovra bler exercezi ed ena buna tecnica per tgi igl tung porta. Adegna loms e fegns e mai sfurzos parevan er igls tungs digls tenors, els tgi on canto an otezzas prest celestialas.

Hospitants da vaglia

Sa mussos scu bungs hospitants èn alloura er igls 30 cantadours e las cantadouras digl Chor masdo Alvra. La furmaziun ò betg angal ambellia l’occurrenza cun en bel matg canzungs, mabagn on igls commembers e las commembras er gist sarvia las tratgas valtellinesas e gudagnea anc pi fitg la bagnvuglientscha digls preschaints. La schelta dallas canzungs è eida bagn a pêr cun la seira impressiunonta ed eneda daple ò igl Chor masdo Alvra testifitgia tgi mintgign canta cun plascheir, cun entusiassem e gugent. A Jürg Wasescha, igl dirigent, è reuschia da transfurmar la sia calmezza sen l’antiera furmaziun, cugl resultat tgi mintga canzung è stada en veir deletg per l’ureglia. Bela e fegna è er stada la musica da Pauline Sol e Claudio Gregori tgi ò gist anc do alla seira en ambiaint pi tgod ed ampernevel. Blera veta all’occurrenza ò alloura er anc do Thomas Kollegger cun la sia moderaziun simpatica e chegl an rumantsch, taliang e tudestg.