In’iniziativa che sveglia grondas emoziuns

Da Hans Huonder / anr

Cun tensiun miran ils catschadurs, mo era ils responsabels per l’iniziativa encunter la catscha d’atun l’jamna vegnenta en direcziun Cuera. Lu sefatschenta il cussegl grond numnadamein dall’iniziativa encunter la catscha speciala. La regenza propona ad el da refusar quella. La votaziun dil pievel ha liug primavera proxima. Igl uost 2013 – pia avon varga tschun onns – ei l’iniziativa vegnida inoltrada cun 10 229 suttascripziuns. El messadi dils 12 d’uost 2014 ha la regenza proponiu al cussegl grond da refusar ella, essend ch’ella cunterfetschi al dretg federal. Il parlament ei suandaus quella proposta ed ha refusau l’inziativa il fevrer 2015. Cun quella decisiun han ils iniziants buca vuliu viver. Els han recuriu encunter quei conclus tier la Dertgira administrativa, mo lezza ha refusau il recuors. Era quella decisiun ei buca vegnida acceptada ed aschia ein ils iniziants s’adressai alla Dertgira federala e lezza ha la finfinala dau raschun ad els. Per quei motiv sto l’iniziativa ussa tuttina vegnir tractada dil cussegl grond e la finfinala vegnir suttamessa per votaziun al pievel. Questa stad ha la regenza presentau il messadi per mauns dil cussegl grond e l’autra jamna tracta el la fatschenta. L’iniziativa pretenda ch’ils plans da catscha vegnien adempli alla catsch’aulta. Enstagl da 21 dis duei quella cuzzar da niev 25 dis il settember ed october cun la pusseivladad d’interrupziuns. Ina catscha d’atun il november e december duess buca pli haver liug.

Aulta reproducziun

El messadi per mauns dil cussegl grond fa la regenza denter auter menziun dils aspects biologics da cavriel e tscharva. En cumparegliaziun cul camutsch ed il capricorn ei la quota da reproducziun tier quellas duas specias dalla selvaschina fetg aulta. Ella munta denter 32 e 36 pertschien. Sin fundament da quei seigi ei necessari da regular oravontut la cumpart d’animals feminins. Che la populaziun da tscharvas e cavreuls seigi carschida fetg ils davos onns hagi ulteriurs motivs. In seigi la surfatscha digl uaul che seigi carschida e che caschuni aschia difficultads da far catscha. Mo lu era ils unviarns per gronda part migeivels. Tenor la regenza eis ei buca pusseivel da regular la populaziun da tscharvas duront la catsch’aulta damai che biaras tscharvas ein lu aunc buc anavos da lur liug da viver da stad. Il retuorn dallas tscharvas succedi tard igl atun. Cun pintgas excepziuns eis ei necessari d’arranschar catschas d’atun dapi igl onn 1972. Che talas ein necessarias attribuescha la regenza denter auter als donns ell’agricultura, mo era egl uaul.

Catscha reglada

Sco quei che la regenza constatescha en siu messadi ein differentas emprovas vegnidas fatgas per puder contonscher ina megliera catscha da tscharvas duront il settember. Ina mesira ch’ha purtau empau ei l’introducziun dall’interrupziun dalla catscha duront il settember stada. Dapi che quella ei en vigur vegn sittau rodund 300 tscharvas dapli duront la catsch’aulta. Negin ni mo pign success han ins giu cun schar sittar vadials la fin dalla catsch’aulta ils onns 2013 entochen 2015 en in territori da test. Tenor la regenza ei il success da catscha dil settember dependents per ina buna part dallas cundiziuns dall’aura. Differentas mesiras pridas supplementarmein seigien buca da tempra persistenta. Ins sappi pia buca garantir d’ademplir ils plans da catscha da tscharvas il settember. En ina fuorma semeglionta seigi quei era il cass tiels cavreuls. Cun sistir la catscha speciala fuss ina catscha libra il november e december buca pli pusseivla. Consequentamein fuss ina midada dil sistem da catscha actual suenter la catsch’aulta evidenta. La catscha da patenta per quei temps fuss buca pli pusseivla, perencunter stuess vegnir organisau ina catscha da reschia. Tenor la regenza fuss ina tala buca pusseivla sulettamein cun la survigilonza da catscha. Per quei motiv fussi ei necessari d’engaschar catschaduras e catschadurs. Ina gronda sfida fussi l’elecziun da quels sco era lur indemnisaziun. La regenza ei perschuadida ch’il sistem cun dus scalems sco entochen dacheu ei secumprovaus. Entras quella catscha seigien la flexibilitad e la regulaziun fina garantidas. Per quei motiv propona la regenza al cussegl grond da refusar l’iniziativa. Ella discusseglia da far ina cunterproposta. Duront il settember ed october seigi ei buca pusseivel d’ademplir il plan da catscha da tscharvas. Ei seigi necessari da spitgar entochen che las tscharvas arrivien el Grischun da lur spazis da viver dalla stad e l’entschatta digl atun.