Far vacànzas an egn bietg istoric

(nw) Cun la si’abitaziùn an la Susta istorica a Spleia porscha la fundaziùn «Vacànzas agl monumaint» egna caschùn daple da passantar las vacànzas an egn bietg istoric agl Grischùn. La Susta e vagnida biageada avànt passa 600 ons a satgata amiez da la vischnànca da Spleia. La culegna da Spleia vagneva gea frequentada digls Romans. Spleia â survagnieu igl sieus caracter antras igl trafi da transit durànt blears tschantaners sur igl sieus pass. Quegl samussa ear an l’architectura. Tànt las tgeas digls Gualsers brignidas digl sulegl sco ear igls loschs palazs datan pardetga da que tains. Par que motiv e Spleia vagnieu undro cugl Premi Wacker igls 1995. Lez â onoro las fadeias da mantaner la custevla substànza da biagear viglia a d’antretschar quella cugls basegns d’oziglgi.

Davent da quest mains pon ign giuder la cultura da biagear viglia an la Susta da Spleia. La Susta cunsista d’egn fundamaint miro, plazo sessur e egn bietg mugrino cun egna loptga. Ple bòld sacatava ella gest sper la strada da transit viglia ca passava parmiez igl vitg. Que monumaint eara ple da vigl tgea ad ufezi digl mester da sustas, igl aschinumno «partgider» da Spleia. Sut la sia survagliànza vagneva rapartgida tuta marcanzeia ca veva da vagnir transpurtada anavànt digls sumadurs. Que ufezi dev’igl davent digl 14avel antoc’igl 19avel tschantaner. Là, noua c’igl vagneva scargieu a cargieu igls tgavals a mels da suma, noua ca la marcanzeia vagneva magasinada a là noua c’igls barniers vevan lur catier en vagnidas fatgas avdànzas istoricas cun cunfort modern. A caschùn da la renovaziùn digls 2010 e’gl vagnieu do grànda pesa da mantaner la substànza oriunda digl bietg. Par sameglia en vagnidas mantanidas las rusnas, tras las qualas igl vagneva fiers la grascha digls tgavals, cun curvatar ellas cun veder, ascheia pon ign giuder la vesta libra segl ual da Stutz ca tschalata sper igl monumaint architectonic.

L’avdànza e vagnida cumpletada cun egna cuschegna ad andrezs sanitars moderns sco ear cun mobiglia adatada. A partir da quest mains stat ella a disposizùn da passantar las vacànzas an que bietg istoric.