La posta da Sedrun ha serrau – ei restan regurdientschas
Da Hans Huonder / anr
Il venderdis vargau ha la posta serrau sias portas a Sedrun. Dapi il gliendisdis porscha ella in survetsch d’agentura ella stizun dil Denner. Duront 145 onns ei la posta a Sedrun vegnida menada da quater generaziuns dalla famiglia Caveng, respectivamein Cavegn. Ordinaders pleins da fotografias e notizias. Quei ei aschidadir il relasch dallas quater generaziuns dils Cavegns ch’han menau la posta a Sedrun. Quei material zun interessant e da valeta historica ei els mauns da Bruno Cavegn, il frar da Rudolf Cavegn permiert ch’ei staus da 1962 entochen 1995 posttenent da Sedrun. El ei staus la quarta generaziun dalla famiglia en quella funcziun. Dil reminent: Entochen 1930 scriveva la famiglia il num Caveng, naven da lu Cavegn.
Da 1850 entochen 1995
Tenor ils documents en possess da Bruno Cavegn ei Lucas Caveng staus igl emprem posttenent da Sedrun. 1850 ei vegniu endrizzau tier el in deposit. La pauca posta ch’arrivava lu a Sedrun vegneva repartida da quel anora. «Quei deposit sesanflava el plaunterren dil hotel Cruna. Quei hotel ei numnadamein vegnius erigius da miu basat Lucas quels onns leu ed adattaus silsuenter ils proxims onns», di Bruno Cavegn ch’ei returnaus dalla Bassa e digl exteriur per guder siu temps da pensiun a Sedrun. Els documents vesan ins che l’indemnisaziun dalla posta pil survetsch da Lucas Caveng muntava annualmein a 14 francs. Il posttenent ei dil reminent era staus deputau e president communal da Tujetsch. Igl onn 1884 ha Carl Caveng – in fegl da Lucas Caveng – surpriu la funcziun da posttenent a Sedrun. El ha denton menau la posta sulettamein in onn avon che surdar quell’incumbensa a siu frar Adolf. Lez ei buca secuntentaus d’esser mo in onn posttenent, el ha menau quella 46 onns entochen 1931. Gliez onn ei la posta vegnida els mauns da Lucas Cavegn, il bab da Bruno Cavegn. El ha menau ella 31 onns avon che surdar il suvetsch a siu fegl Rudolf ch’ei lu staus responsabels pil menaschi dalla posta entochen 1995. Gliez onn ei la posta vegnida els mauns dil davos posttenent da Sedrun, Gocca Janki. El ei allura staus posttenent entochen igl uost 2014. Silsuenter ei la funcziun da posttenent a Sedrun curdada. Quella funcziun ei vegnida adossada alla posta a Mustér e Glion. Dapi lu ei Gocca Janki engaschaus tier la posta a Mustér.
En plirs baghetgs
La posta ha midau pliras ga casa a Sedrun. Igl emprem staziunada el hotel Cruna eis ella vegnida integrada pli tard el plaunterren dalla casa d’Adolf Caveng sper il hotel Alpsu. Pli tard eis ella vegnida disclocada ella casa da Lucas Cavegn, gest dasperas. Avon rodund 25 onns eis ella lu vegnida endrizzada el plaunterren dil Postigliun visavi. Sper in tschuppel fotografias e descripziuns dalla posta da pli baul ei Bruno Cavegn oz aunc en possess dil pult vegl dalla posta. Las atgnadads d’ina tala mobilia d’antruras muossan ch’il menaschi dalla posta era pli baul onz pli sempels. Ferton ch’il survetsch da posttenent purscheva pli baul buca las premissas finanzialas per saver viver era in’entrada supplementara necessaria. Aschia ein ils Cavengs era stai hoteliers, cavacristallas ni purs. «Ils onns da mia giuventetgna arrivava igl emprem tren cun posta allas 09.30. Lu era ei dad ir per ella – igl unviern cun sliusa e la stad cun carr – e reparter igl emprem a Gonda e Sedrun, suenter a Surrein, Cavorgia e Bugnei. Lu arrivava in tren allas 15.00 e lezza posta era da reparter els medems loghens cun excepziun da Surrein e Cavorgia», seregorda Bruno Cavegn. Interessants era per els il tren dallas 18.30: «Lu stuevan nus purtar sin la staziun la posta che mava da Sedrun engiuviars. Il medem mument arrivavan lu ils express. Quels stuevan vegnir reparti aschi spert sco pusseivel. Per brevs d’express deva ei 50 raps, per pacs in franc.» Ladinamein stuevan era telegrams per nozzas ni per Silvester vegnir reparti. Ina part dil survetsch dalla posta era medemamein quel dil telefon. Surtut la sera vegneva la glieud el biro per telefonar. «Da gliez temps havevan fetg paucs in telefon a casa, silpli ils hotels», di Bruno Cavegn. Fetg bein seregorda el era dil quen final ch’il bab Lucas stueva far mintgamai la fin dil meins: «Cu il quen consteva buc haveva ei num entscheiver davon dil tut e quintar tut danovamein. Magari cuzzava quei notgs.»
Gust da leger dapli?