En om cun angaschamaint e success
Cun Franco Quinter ò discurria Peder Antona Baltermia
Franco Quinter (52) è carschia se e stat anc oz a Vasarouls. Siva da divers mandats politics ainten la sia regiun pi strètga è el sa deditgia cumplettamaintg all’economia. Chegl eneda cun l’interpresa da misiraziun HMQ AG cun sedia a Tusang. Ed alloura cun la participaziun tar divers projects. En om cun angaschamaint, er an taimps betg schi simpels. La derivanza professiunala da Franco Quinter è igl inschignier e geometer. Ansemen cun dus partenaris ò el fundo igl 1997 en’interpresa da misiraziun, engineering, planisaziun e cunsegliaziun segl camp digl svilup da projects. L’interpresa è gio dadei betg ple activa angal aint igl Grischun. Ins ò fitgia pe er a Turitg ed agl cantun Argovia ed ò oz passa 50 ampluias. Quinter è scu magnafatschenta responsabel da chesta firma tgi ò oz ena structura dad ena gruppa cun set societads. Siva digl 2015 dattigl er igl segn dall’interpresa HMQ an Asia, numnadamaintg a Bali an Indonesia. Lò ins realisescha cun 30 ampluias models an 3D da bietgs tgi vignan elaboros alloura an Svizra u er ainten otras teras.
Parallel cun las sias activitads professiunalas è Quinter sa deditgia igls amprems onns er alla politica. El è sto durant 11 onns mastral da Brinzauls e 12 onns deputo agl cunsegl grond per igl circuit Belfort. Anfignen igl 2016 è el er sto commember digl cunsegl dalla Banca cantunala. Igls davos onns èn la sias activitads sa concentradas sen l’economia. Dasperas las lavours da tgesa tar HMQ è el commember e presidiescha er diversas atgnas societads acziunarias ed è er coniniziant da projects pi gronds. Uscheia è el president digl cunsegl d’administraziun dallas pendicularas Tambo a Spleia u scu preschento da curt en center d’innovaziun a Coira tgi costa 30 milliuns francs e duess dar lavour a 300 persungas. En project tgi el realisescha cun igl sies cusregn Valentin Bearth scu architect.
Franco Quinter, las Vossas activitads professiunalas èn pitost orvart la Regiun Alvra, ma Vous vez adegna abito ed abitez anc ossa a Vasarouls. I plai damais anc adegna cò tar nous?
Franco Quinter: Vasarouls è mia patria. Cò sunga carschia se e cò vaia las mias rieischs. A Vasarouls ma sainta fitg bagn ed ia sa adegna puspe carger se mias battareias. Ia ma saint previlegia da dastgeir veiver ainten uscheia ena bela regiun.
Voss bab, Fridolin Quinter (89), è sto scolast, ma politicamaintg ischas Vous ias ena veia sumiglianta scu el. El è sto pi dei mastral da Brinzauls, numnadamaintg 16 onns. È chella veia ainten igls fastezs digl bab stada ensacu programmada?
Programmada è chella betg stada. Er betg planisada. Gl’è simplamaintg sa do uscheia. Ainten en pitschen cumegn scu chel da Brinzauls è chegl an sasez betg ensatge extraordinari. Mies bab è sto per me en bung exaimpel per la politica e la lavour publica. E scu inschignier e planisader am òn las lavours publicas adegna interesso.
Siva vez alloura concentro las Vossas forzas sen la Vossa interpresa ed igl success è er nia. Noua vasez igls muteivs principals da chest success?
Per me ègl adegna sto cler tgi igl mies futur seia betg la politica, mabagn l’economia. Ia va pero adegna via las lavours politicas scu fasa impurtanta an mies svilup persunal. An tot chels onns vaia m’accurschia tg’ia ma muaint pi gugent autonom e tg’ia ma saint pi bagn ainten l’economia. Ia sung pero dall’ideia tgi fiss bung schi mintgign surpigless eneda en pensum ainten la publicitad. Alloura ins vei quant impurtant, pero er quant grev tgi gl’è da surpiglier chellas funcziuns.
La professiun da geometer è sa midada ferm igls davos decennis. È davantada adegna pi tecnica. Tgenegnas èn stadas las grondas sfidas?
Igl antier svilup digls davos onns è impressiunont e plagn tensiun. Cun la digitalisaziun ed igl svilup dalla nova tecnologia èn las lavours digls geometers sa midadas fitg. Oz è igl geometer betg «angal» administratour digls singuls taragns, mabagn er manager da project e geoinformaticher.
A Turitg ed agl cantun Argovia vez er ena filiala. Vogl oz prest betg ple sainza las aglomeraziuns?
Fatg è tgi la fiera aint igl Grischun è limitada perveia da differents muteivs e tgi las pussebladads da sviluppar ensatge èn duvradas se ensacuras.
Nous persequitagn la filosofia da saveir purtar cun las nossas filialas lavour aint igl cantun e da pudeir realisar uscheia interessants projects. Uscheia savainsa er porscher plazzas d’amprendissadis idealas a noss amprendists.
Ègl er en tant perchegl tgi ins survign lò pi tgunsch forzas da lavour qualifitgeidas?
Chegl è perfranc er uscheia. Fatg è pero tgi ainten chellas regiuns pulsescha l’economia bler pi fitg e chegl è per nous adegna puspe ena sfida d’ans sviluppar anavant. Chegl fò bagn a mintga interpresa.
Misiraziun 3D ed animaziun da video èn oz expressiuns currentas tar la Vossa branscha. Savez declarar chegl curtamaintg a nous laics?
Pi bod ins pigliva se e dava anavant las datas an 2D. La preschentaziun spaziala era antras chegl fitg restranscheida. Cun far las misiraziuns an 3D savainsa surdar ossa las datas an treis dimensiuns, uscheia tgi chellas son neir duvradas effiziaint per divers projects. Uscheia savainsa mussar pi bagn scu tgi igl project vign a vaseir or cura tg’el è realiso.
Er aint igl Grischun vez gia projects interessants. Egn è tar igl nov tunnel dalla Retica digl Alvra. Lò faschez igl accumpagnamaint digl ambiaint. Tge è chegl exactamaintg?
En accumpagnamaint digl ambiaint è necessari schi egn u ples spazis digl ambiaint èn partutgias e consequenzas negativas u prievels pigl ambiaint son neir redutgias. Tigl project digl tunnel digl Alvra vagn nous surtot la responsabladad tar igls divers andamaints dalla lavour scu er tar igls sedimaints digl material.
A Bali vez ena dependenza cun ca. 30 collaboratours. Chella vign tgirada digl Voss partenari Matthias Müggler. Pertge gist an Indonesia e tge ins so far lò migler?
Ainten la veta dattigl magari tgossas betg planisadas. Uscheia vagn mies partenaris ed ia fundo a Bali avant varsaquants onns ena fundaziun per orfens. Cun la StarKids Foundation savagn nous porscher en avigneir a daple tgi 100 novnaschias. Chella fundaziun è davantada ena part dalla nossa veta. Nous vagn savia realisar divers svilups a Bali cun porscher plazzas da lavour economicas. Cun igls noss architects ed inschigniers indigens savainsa realisar interessants projects. A Bali savainsa biagier se e sierar plazzas da lavour ed ainten Svizra ischans cotras pi concurrenzials. Chel svilup impressiunont ans mossa tgi nous nign er agl avigneir ad investar an chella direcziun.
La societad da pendicularas Tambo a Spleia stava betg sen bunas tgommas. Vous vez surpiglia chella scu president digl cunsegl d’administraziun. Ossa parigl da marschar. Er ainten la Regiun Alvra vessigl do societads tgi vessan duvro sustign?
Cura tg’ia va surpiglia avant en pêr meis chesta funcziun, alloura savevans betg anc schi nissan dad evitar igl concurs. Siva dad aveir luvro se igl antier passo ischans nias da spindrar chella fatschenta tgi è fitg impurtanta per la vallada. Per antant. Ossa ègl da metter tot sen en fundamaint pi stabil.
Ea, gl’è uscheia, er an nossa regiun davigl e dattigl projects ed interpresas tgi dovran sustign. Nossa regiun è cò pero betg la suletta. Chegl è en problem general dallas regiuns periferas.
En project tgi vagn er preschento da curt è chel center d’innovaziun a Coira. Scu architect vez savia gudagner Voss cusregn, Valentin Bearth. Per l’amprema geda ena tala collaboraziun?
Ea, chegl è l’amprema geda. Igl project e la lavour communabla cun igl mies cusregn èn per me ensatge singular.
Vous stez an Surmeir, dessigl betg projects tgi gidessan anavant chella regiun tgi ò tuttegna da batter cun difficultads economicas?
Ia crei fitg ve digl potenzial dalla nossa regiun. Chel è da nom. Deplorablamaintg so el betg neir nizzigia an sies rom basignevel. Chegl am fò malaveta.
Las sfidas da nossa regiun vignan betg pi simplas. Perchegl stuainsa neir activs. Nossa regiun ò adegna puspe musso tg’ella è bunga da metter an peis ensatge. Uscheia per ex. igl center da biatlon a Lantsch tgi è naschia avant passa 10 onns dad ena ideia dad en pêr iniziants, pero er l’interpresa dad Enrico Uffer a Savognin. El ò realiso sia visiun.
Ia vess plascheir da realisar novas ideas ansemen cun otras persunalitads da nossa regiun.
En impressari scu Vous ò er adegna visiuns pigl avigneir. Lessas tradeir ensatge?
Ideias e visiuns am mantgan betg. Perchegl catta la mia fasa da veta actuala er uscheia interessanta. Concret dastga agl rom da noss InnoQube Swiss manar ansemen cun mies partenaris en project tgi pudess esser d’interess er per nossa regiun. I vo per la colliaziun digls temas digitalisaziun, sport e turissem.
Anc ena davosa dumonda, Vous faschevas part eneda ad ena band quasi da famiglia. Ia pains tgi chella n’exista betg ple, ma noua vez oz las Vossas preferientschas culturalas?
La musica è anc adegna egn da mies gronds hobis. Er schi nossa band exista ord muteivs da taimp betg ple faschainsa tuttegna da taimp an taimp musica ansemen. Tiers chegl malegia fitg gugent. Maletgs abstracts e sculpturas am fascineschan. Fitg impurtantas èn per me pero las pizzas. Ia vign gugent ad ot e vign ouras or tras nossa belezza cuntrada. Cunchegl tgi mia lavour è mia passiun e betg en stueir svilupescha igl mument la mia nova ideia d’affar cugl focus «spustar pizzas» or da chella passiun.
Gust da leger dapli?