Colurs, collaschas, crap

(anr/abc) La Fermata a Falera dat puspei impuls. Il program d’unviern dil center da cultura ei puspei pulpius. Agl ur da quel san ins admirar naven da sonda proxima las ovras da quater artists. Denter quels ils maletgs dad Elisa Bernasconi-Bertogg, carschida si a Castrisch. Igl onn vargau han dus artists da Castrisch exponiu ella Fermata a Falera. Igl ei dus fotografs cun in stil semegliont. Ester Vonplon e Jaromir Kreiliger han saviu presentar pliras da lur ovras als visitaders dalla Fermata. Igl ei ovras ch’ein buca capeivlas spert. Ei drova temps da s’avischinar. Aschia eis ei cun in dils artists ch’ils organisaturs Paul e Verena Casutt han envidau uonn d’exponer. Andreas Anderegg, naschius 1959 e carschius si a Claustra, viva oz a Fidaz. Ella pli davosa casa da Fidaz sper la via encunter Bargis ha el siu atelier. Leu elaborescha el crap, el ei sculptur ed ha gia exponiu en divers loghens. L’emprema gada haveva el envidau igl onn 2003 ad ina presentaziun a Fidaz. Quei ch’el muossa naven da sonda proxima a Falera ha el scaffiu aposta per quell’exposiziun. Capir sia moda d’exprimer vul gir ch’ins entri en contact in cun l’auter, ch’ins contempli e fetschi damondas. Ils quater blocs da granit da Lasa ha el titulau «affonza», «giuventetgna», «carschiu» e «vegliadetgna», pia las fasas dalla veta humana. Tgi che va d’in object a l’auter vesa e s’encorscha muntada e simbolica.

Puspei artista 
da Castrisch

La scuntrada d’art a Falera semuossa sco fontauna inspironta. Verena e Paul Casutt vesan quell’occurrenza, quell’exposiziun accumpignonta tiel program cultural ella Fermata, semplamein aschia: «Quellas ovras dueien embellir la Fermata», declaran omisdus. Els ein voluntaris e la cumissiun da menaschi dalla Fermata lai ad els mintgamai tutta libertad da selecziunar quater artists. Il pèr pensiunau ha in bien nas per qualitad e sa tgei fuorma digl art che s’accorda culs ideals dalla Fermata – e tgei buc. Art en general, mo specialmein art figurativ, ei caussa dil gust persunal. Als ins plai quei, als auter igl auter. Tgi che sefatschenta cun art sa quei, la fuorma expressiva ei semplamein influenzada da talents e svilup persunal.

Sper il sculptur-artist han ils organisaturs envidau uonn duas picturas-artistas ed in pictur-artist da presentar lur ovras. Ina da quellas ei carschida si a Castrisch. Elisa Bernasconi-Bertogg, naschida 1960, ha fermas ragischs sursilvanas. Savens tuorna ella «a casa» nua ch’ella gauda la famiglia, il vitg e la cuntrada. A Remetschwil, in vitget ell’Argovia denter Baden e Mutschellen, ha ella si’atgna famiglia e leu ha ella dapi diesch onns era in atelier d’art. Sias ovras ch’ein da veser vid las preits dalla Fermata ein voluminusas.

Bernasconi dominescha la lavur cun pennel e colurs. Las ovras fan impressiun culla tarlischur dallas colurs. Ses maletgs ein en format grond. Ils quadratics che pendan mesiran 120×120 centimeters. La specialitad gronda ch’ins s’encorscha immediat tier sias ovras ei la tecnica da surtrer las colurs cun ina rascha d’acril. Il capricorn ch’ella ha integrau en in maletg, ni ils dus cavreuls en in auter, san buca scappar. Els ein tridimensiunals, igl art modern-abstract dad Bernasconi dat veramein en egl, las cumposiziuns sveglian emoziuns.

Ligioms cun Falera

Ina tecnica nuota meins speciala dominescha Jsabella Portmann. La dunna dall’annada 1976 ei carschida si a Cuera. Gia da mattatscha ha ella mussau talents creativs. Sia mumma Lucia Benovici Portmann ei naschida e carschida si a Glion. Ina sora, Rita Cathomen-Benovici, viva dapi varga 50 onns a Falera ed ha tals talents. In’ovra da Portmann dat immediat en egl e tgi ch’entra ella Fermata admira immediat quel. Il grond maletg en viv tgietschen-fiug ei titulaus cun «Magma». Quei maletg abstract ei sco fatgs per la preit culla finiastra gronda. In’autra ovra marcanta penda el plaun sura. Igl ei ina collascha fetg viva e da qualitad superiura titulada cun «Tatort». Ins s’encorscha: Quei ei in’artista, nuot ei casual, tut ei plazzau intuitiv, colurau e taccau cun quitau e sistem.

La vernissascha dalla nova exposiziun d’art da quest unviern ella Fermata a Falera ei sonda proxima, ils 15 da december allas 16.00. Aunc in quart artist muossa sias ovras, numnadamein Mario Bergamin da Valbella. El muossa maletgs ella tecnica grafica en ner ed alv. Il vitg da Falera, la cuntrada da Flem cullas casas purilas. Era Bergamin han ils organisaturs dall’exposiziun d’art entupau casualmein ed envidau el da presentar sia lavur en Surselva. El center da siu stil ei la cuntrada, sia specialitad ei igl observar. Quei ch’el vesa «fotografescha» el cun acril silla tenda. Denter auter senumnan ses maletgs «Curtginatsch», «Dual», «Sogn Rumetg».

L’exposiziun d’art ella Fermata ei accessibla a tut tgi che viseta il center da cultura. Ils frequentaders dil program da cultura san contemplar las ovras a caschun dils concerts festivs, shows, cabarets e kino d’unviern a Falera.