Safràna da la Muntogna da Schons
(ck) Digls 2014 annà vean cultivo safràna sen la Muntogna da Schons. An nundumbrevlas uras da lavur a màn plàntan, racoltan a setgaintan Claudia a Peider Michael quella custevla speztga. Davent da quest atun vean que product d’amprema qualitad ear vandieu an egn pacatadi nov sco product cugl label digls parcs svizers. Igl e passa quater ons ca Claudia a Peider Michael ân sadezidieu da far l’amprova, lantschada digl Parc Natiral Bavregn (PNB), da plantar var 1800 tschavolas da safràna. L’administraziùn digl PNB organisescha da cuminànza cun Jürg Grunder da la Scola òta turitgesa par szienzas aplitgeadas (ZHAW) ad igl expert par safràna Beat Ruffner d’alura annà mintg’on egna santupada pigls interessents da safràna. Cun quella caschùn vean stgamgnieu cunzegls ad infurmaziùns.
L’amprova da cultivar var 1800 tschavolas da safràna sen la surfatscha da 40 m2 da la famiglia Michael e stada da suczess. Gea suainter tres ons ân els gieu plaschevlas racoltas, plenavànt ân las tschavolas ear samultiplitgeu abundantameing, ascheia ca Claudia a Peider Michael ân pudieu tschantar uon 15 000 atgnas tschavolas da safràna sen la surfatscha da 400 m2.
Davent da l’antscheata da dezember da quest on venda la famiglia Michael sia safràna racoltada sen la Muntogna da Schons directameing davent da lur bagn a Donat.
Cultivaziùn a racolta – egna lavur a màn da blearas uras
Las tschavolas da safràna vignan tschantadas a màn la fegn da fanadur an egna profunditad da seglmains 15 cm. Pér la fegn da setember antscheva a crescher la figlia da la safràna. Strisas da rasgem a stealas da corn rategnan igl zarclem ad egn’òlta sev schurmegia la cultura da las salvaschegnas. Las plàntas da safràna flureschan davent da miez october. Racoltadas vignan las flurs saradas mintgame la damàn bòld ad igl suaintermiezgi. Mintga flur da safràna porta tres fils cun stigmas oranschs. Quels fils vignan scarplieus a màn a siantos da notg sen la pegna scalegl, ad ascheia samidani an la speztgareia tschartgeada. La racolta da safràna cuza var sis eandas, antoca la fegn da november. Claudia a Peider Michael ân racolto quest on 13 000 flurs da safràna. Quegl dat 73 grams safràna. Pér la parmavera sessur creschan igls costs a la feglia da la safràna puspe. Igl zarcladur vean igl suc da la plànta tschitschieu giouadaint an la tschavola a la figlia setga. Alura antscheva la fasa da possa par la plànta. Quella cuza antoc’igl setember. Durànt que tains sto igl er da safràna vagnir zarclo, quegl e lavur manuala.
Egn product d’amprema qualitad
Suainter ca la safràna e vagnida setgantada vean la speztga magasinada par seglmains dus mains. Pér alura e ella pronta par la vendita. Davent digl atun 2018 vean la safràna da la Muntogna da Schons vandida an egn nov ambaladi cugl label «product digls parcs svizers». Que pacatadi â la furma ideala par vagnir tarmess cun la posta an egna sempla cuvearta. Plenavànt e’gl pussevel da reutilisar igl pacatadi: La cliantela po schar amplanir igl satget segl bagn da Stagleta cun otra safràna ad egn prezi adato. La safràna po ear vagnir cumprada directameing segl bagn puril near an la stizùn da latg da Tusàn, an la stizùn da Sur/Valragn ad an la pratga da miedis agl Center Stenna a Flem. Dalùnga vean ella a vagnir vandida ear an otras stizùns.
Igl label «product digls parcs svizers» distingua spezialitads ca vignan produtgeadas segls antschies digls parcs. Quels products promovan l’economeia regiunala a gidan mantaner la cuntrada digls parcs natirals. La fegnamira e da martgantar products a survetschs locals par augmantar la valurisaziùn an la regiùn. Actualmeing e’gl 1300 products svizers c’ân igl label «products digls parcs svizers».
Gust da leger dapli?