La revista medelina vegn appreziada fetg

(anr/gc) Egl editorial dils «Piogns» (4/2018) dat Linus Beeli igl emprem ina retrospectiva sin 1918 cun ses gronds eveniments alla fin dall’Emprema Uiara mundiala – ton per l’Europa sco era per nossa tiara. La nauscha grippa spagnola veva giu caschunau enta Medel 20 unfrendas mortalas, tuttas ella vegliadetgna da gnanc 40 onns e denteren plirs affons. En Svizra fuva ei 24 500 persunas ch’han stuiu suttacumber a quella nauscha epidemia.

E per 2018: Uonn seigi stau in onn da spir capriolas climaticas: Bia neiv igl unviern, stad ed atun cun schitgiras. E sil mund hagi ei era dau numerusas catastrofas sco era caos, uiaras, corrupziun e fomaz. «Nus vivin» – tenor igl autur – en in paradis.» Quei laschi magari daventar nauschs e garmadis ed il respect viceversa maunchi. Ed igl individualissem domineschi.

2019 san ils «Piogns» festivar il 20. natalezi. Il diember considerabel d’abonnents ei carschius sin 500. Da quei astgan ils redacturs schon esser in tec loschs. La revista, ch’ha giu da sbatter all’entschatta cun las finanzas, seigi denton seconsolidada e vegni appreziada fetg.

Sur Giusep Venzin sedamonda: «Nua ei la pasch sin tiara…? Dus enconuschents: Igl ault aunghel Serafin ed igl arzaunghel Gabriel han persequitau dall’entschatta enneu la historia da Diu cun il mund e culs carstgauns. In punct da partenza ei Nadal, tierm impurtont e niev capetel en l’historia da Diu cun ils carstgauns.

Lu vai anavos tier las empremas paginas ella sontga Scartira davart la scaffiziun. Gest Nadal envidi nus da ponderar nies agen cunfar cun sedumandar en con lunsch che nus prendeien serius la responsabladad confidada da Diu a nus cun procurar sezs per bien uorden, pasch, capientscha e solidaritad en nies mund.

Linus Beeli presenta l’emprema part da sia gronda lavur davart «Punts e piogns en Val Medel». El dat ina survesta concernent l’entschatta dalla construcziun da quels ed enumerescha cun interessants detagls in’entira retscha da punts, aschia era la punt sul Rein en Cristallina, la punt romana, quella da Darein ed autras.

Linus Flepp dedichescha siu portret agl entagliader medelin dad originalas mascras Heiri Bundi. – Secapescha mauncan era quella gada las caricaturas da Flepp buc. En tut hagi el creau tochen ussa 399 caricaturas per ils «Piogns». Dacuort ei siu cudisch «Oha» cun 311 caricaturas cumparius. Ciprian Giger relata stupent dalla vernissascha da quell’ovra – l’emprema da quei gener en Surselva – ch’ha giu liug ils 3 da november a Mustér ella sala fullanada da La Furca. El concluda cun citar il caricaturist Flepp: «Jeu sperel ch’ins possi ton rir sco sevilentar sur da quellas caricaturas.» Persuenter ha el daveras procurau vulidamein ed amplamein.

Menziunadas vegnan diversas sentupadas: Da quels dad Acla, dall’uniun medelina a Mustér e da pliras annadas. Era vegn allegau il 75. anniversari dall’Uniun samaritana Medel/Lucmagn, descret «Ina stad ed in atun sco mo da rar» e dil decuors dalla catsch’aulta tras il parsura dalla secziun da catschadurs Vallatscha Ursin Venzin.

Laud e meritada renconuschientscha dat ei era per Peter Binz ch’ha remess il presidi communal suenter otg onns. Siu engaschi ei staus considerabels, quei che resorta era d’ina intervesta da Linus Beeli cul president partent.

Giubilars e defuncts

80 onns: Paula Giger-Venzin, Pardé; Petronilla Pally-Pally, Curaglia; 85 onns: Helena Giger-Bearth, Mustér, e sils 90 a Gion Battesta Venzin, Drual/Mustér. – In memento dat ei pils defuncts: Lucia Beeli-Lutz, Curaglia (1927–2018) e Felix Bundi-Lutz, Curaglia (1936–2018).