«Fatschenta turistica ei buca politica communala»

Cun Corinne Staub 
ha Hans Huonder / anr discurriu

Sisum la Surselva ei marschau bia igl onn vargau sil sectur turistic: Novs edifecis, mo era nova glieud al tgamun da Sedrun Mustér Turissem (SMT). Ina persuna ch’ei el center ei la presidenta Corinne Staub. L’Agentura da novitads rumantscha ha discurriu cun la Turitgesa ch’ei dapi prest in onn al tgamun dall’organisaziun da turissem.


Corinne Staub, alla davosa radunonza generala da Sedrun Mustér Turissem igl atun eis ei stau da sentir pauc dil svilup positiv ella regiun. Vesan ils turistichers spir plontas buca pli igl uaul?

Corinne Staub: Il negativ penda treis ga pli fetg vid il carstgaun ch’il positiv. Saver sedistaccar da caussas meins plascheivlas ei buc adina aschi sempel. Ei constat ch’ei marscha fetg bia il mument ella regiun, mo jeu less aschuntar cheu in exempel puspei negativ: La suletta lingia grassa dallas duas davosas jamnas davart nossa regiun ei quella che Tujetsch marchescha buca pli las sendas da viandar cun gianellas. Schegie che nus savein nuot persuenter survegnin nus puspei cul marti. Tut ils auters survegnan laud per quei ch’els prestan. Quei ei quei che displai a mi, damai che nus perdin fetg bia energia cun talas damondas. Jeu less animar la glieud da buca tschercar repetidamein in culpont, per che nus sappien era guder l’unda dil success dil mument.

Vus essas ussa lu prest presidenta dapi in onn. Co vesa in’emprema bilanza ora?

Forsa era la glieud buca pertscharta avon mi’elecziun ch’jeu saiel era esser ina persuna malemperneivla. Jeu sundel gie buca vegnida eligida perquei ch’jeu plaiel a tuts, mobein per quei ch’jeu erel la suletta candidata. Quei ei donn, jeu havess pli bugen giu concurrenza. Damai ch’jeu saiel buca tgei ch’ei tut succediu pli baul ed essend ch’jeu sundel d’ordeifer haiel jeu ina posiziun fetg neutrala. Jeu emprovel d’haver ina lingia e da far clar alla glieud ch’ei dat finamiras communablas quei mument ch’ins ha fixau ellas. Jeu haiel segiramein igl avantatg ch’jeu stoi buca far endretg a tuts.

Tgei ha fatschentau Vus il pli fetg en quei temps?

Quei ei segiramein quellas caussas negativas, mo lu era l’entira truscha politica. Tenor miu manegiar vegn ei aunc adina luvrau memia fetg davos il dies. Jeu haiel l’impressiun ch’ei vegni adina puspei fatg empermischuns vicendeivlamein e nus stuessen lu mirar ch’ei funcziuni en quella direcziun. In auter fatg che fatschenta mei ei la suprastonza sezza da Sedrun Mustér Turissen. Quella stuess esser in’unitad, mo quei ei deplorablamein buc il cass, jeu sperel che quei daventi aunc realitad. En quei grau vegnel jeu ad haver ina clara lingia.

Da tgei essas Vus selegrada?

Jeu haiel giu resuns da glieud ch’ha gratulau pil niev slontsch, era per exempel en connex cun l’elecziun da nossa nova directura Simona Barmettler. Ei ha fatg plascher a mi che nus havein saviu suttascriver ina nova cunvegnientscha da prestaziun cun las vischnauncas. Ei dat bia glieud che sustegn nus e ch’ha bunas ideas. Quei ei segir il bi vid la caussa.

Mustér ha in niev resort cun rodund 700 letgs caulds. Tgei munta quei per la regiun?

Quei munta secapescha fetg bia. In grond avantatg ei segiramein che nus savein planisar events pli gronds. Cul Lucmagn e l’Alpsu havein nus dus impurtonts pass e quels giogan secapescha era ina rolla pils ciclists. En quei connex patratgel jeu segiramein vid in’etappa dil Tour de Suisse ni auters arranschaments da velo pli gronds. Tochen ussa savevan nus buca porscher enzatgei aschi grond damai che nus havevan buc in diember da letgs sufficient. Era nus duvrein eveniments pli gronds, els fan enconuschents il liug. Jeu patratgel denton era vid la Tgina dil Rein. Sche nus lein empruar da carmalar dapli glieud en nossa destinaziun gest per visitar il liug nua ch’il Rein nescha, lu duvrein nus era letgs. Jeu sperel era ch’il niev hotel ad Acla da Fontauna vegni realisaus. El vegn buc ad esser ina concurrenza pil resort, mobein ina cumpletaziun. Nus duvrein era in hotel da quater steilas cheu tier nus.

Ein resorts igl avegnir dallas destinaziuns e pudess ei vertir in secund sisum la Surselva, per exempel a Dieni?

Jeu crei ch’ei pudess vertir in resort era en Val Tujetsch. Era leu drova ei novs impuls pertuccont letgs caulds. Secapescha ch’era in resort a Sedrun fuss fetg d’engrau en connex cun eveniments pli gronds.

Las Pendicularas Mustér SA han realisau la nova pendiculara da Sedrun sil Cuolm da Vi. Tgei munta quella purschida per la destinaziun e la regiun?

Ella ei segiramein ina fetg buna purschida per la stad che va cumpleinamein en nossa strategia pertuccont activitads giuadora. Nus sperein ch’ei detti buca mo novas pusseivladads da viandar sil cuolm, mobein era novas rutas da velo. Il turissem da stad ei da grond’impurtonza per la regiun. Nus tschintschein adina digl unviern, mo nus havein era menaschis che fan ina gronda part da lur fatschentas la stad. Quei ein differents hotels ni per exempel cumpleinamein ils campadis. Sche l’aura constat la stad havein nus in grond potenzial, quei muossan era las cefras dalla stad vargada.

Ina pendiculara persula enrihescha probablamein denton buca la purschida da stad?

Sco detg, quei ein segiramein las activitads sportivas el liber, mo lu era l’entira historia pertuccont la Tgina dil Rein. Nus plidentein in publicum cun ina vegliadetgna da 40 onns e dapli ch’ei sportivs ed a quel havein nus da porscher fetg bia senza che nus stoppien aunc realisar sappi Dieus tgei.

Ils davos meins ha la strategia da marketing da Sedrun Mustér Turissem dau dabia da discutar. Co vesa igl avegnir ora: Vegn Sedrun Mustér Turissem a far il pass ella nova organisaziun da marketing dallas pendicularas e bandunar Grischun Vacanzas?

Quei ei pusseivel e fagess segiramein era senn. Che nus vegnin attaccai dallas pendicularas en quei connex ei clar: Cheu va ei per daners. Pils daners – rodund miez milliun francs – che nus furnin pils survetschs a Grischun Vacanzas survegnin nus oz treis ga dapli che quei che nus survegnessen d’in tal pool da marketing. Sche nus havessen in directur da marketing persuls savessen nus era buca prestar il medem sco quei che Grischun Vacanzas porscha a nus. In’organisaziun communabla cun las pendicularas fa segiramein senn, mo jeu cumprel buc il gat el sac. Ins mira era sin la spusa avon ch’ins marida ella. Entochen ussa haiel jeu aunc viu negina strategia da marketing da quei pool dallas pendicularas ni era buc in organigram. Igl ei memia bia malguess. Collaboraziun vul buca dir cumandar ed ils auters han da far, mobein empruar da scaffir communablamein enzatgei. Las pendicularas han ina tut autra strategia che Sedrun Mustér Turissem. Nus stuein survir a differents partenaris. Las pendicularas han la clara strategia da luvrar cun famiglias, tier nus ei quei auter. Sche nus plidentein era famiglias stein nus en fetg gronda concurrenza cun biars auters loghens da turissem. Sche nus lein esser destinaziun da famiglias drova ei biara autra infrastructura, mo cun plazzas da termagliar eis ei buca fatg. A Sedrun dat ei ussa lu in restaurant per famiglias, mo ei duvrass bia auter.

Co vesa la collaboraziun cun Andermatt ora egl avegnir?

Quellas ideas da collaboraziun ein relativamein cumplexas. Nus empruein adina puspei da cooperar pertuccont purschida, mo vegnin bloccai permanent, surtut dalla vart dil cantun leuvi. Nus havein per exempel purschiu maun concernent la carta da hosps ed ei ha dau autras emprovas, mo tuttas han fatg naufragi. Nus essan aviarts per ina collaboraziun, mo constatein era ch’Andermatt lavura pli e pli en direcziun Lucerna Turissem. Mintgaton haiel jeu l’impressiun ch’ei interesseschi buc Andermatt tgei che marscha cheu tier nus.

In’autra discussiun ei quella pertuccont transferir Sedrun Mustér Turissem en ina societad acziunara. Con lunsch ein ils plans en quella direcziun?

Las preparativas persuenter ein fatgas damai che quei ei in tema dapi entgins onns. Ina dallas grondas damondas che setschenta en quei connex ei quella pertuccont ils acziunaris. Tenor miu manegiar drova ei ina buna mischeida denter vischnauncas ed auters partenaris, sco per exempel gastronomia, hotellaria ni era uniun da commerci, pendicularas ni la cuminonza dils possessurs da secundas habitaziuns.

Mo lu ei quei gie en principi quella glieud che camonda las fiastas gia oz tier Sedrun Mustér Turissem?

Igl ei in’autra structura. Ils acziunaris havessen secapescha dapli da dir en ina societad acziunara. En in’uniun ei quei auter. Ils acziunaris decidessen lu era tgi che fuss el cussegl d’administraziun e lu fuss la dominonza dallas vischnauncas probablamein buc aschi gronda sco oz. Ussa vegnan plirs commembers dalla suprastonza proponi dallas vischnauncas ed han consequentamein era da representar lezs interess. Ei stuess dar pachets d’aczias pli u meins eguals. Sigl onn 2020 duess la societad acziunara esser realisada. Igl onn 2019 vegnan ils acziunaris tschercai.

Uss ei la nova cunvegnientscha da prestaziun cun las vischnauncas suttascretta ed el rom da quella ha Sedrun Mustér Turissem era d’organisar events. Dat ei gia ideas e projects per arranschaments pli gronds?

Nus lein porscher divertiment duront las stagiuns principalas. Denteren lein nus denton era porscher events che gidan ad occupar l’infrastructura. Concret planisein nus pigl onn 2020 il Maraton dalla Tgina dil Rein, ina concurrenza sco pli baul la Cuorsa dil Rein. Quellas cuorsas gaudan il mument ina fetg gronda calamita, biaras ein agl ur da lur capacitads. Ina tala cuorsa corrispunda dil reminent a nossa strategia da hosps. Las preparativas persuenter marschan. Ulteriurs projects ein en discussiun. Nus lein denton era sustener vinavon eveniments sco il Maraton da cuorsa liunga dalla Surselva ni auters dil sport e la cultura, mo lu era luvrar ensemen cun uniuns dil liug. Igl avantatg ei ch’ei dat egl avegnir in liug da coordinaziun e buca plirs. Nus duvrein events pil divertiment el liug, mo surtut da quels ch’attiran nova glieud. Da l’autra vart stuein nus veser che nus havein gia entgins arranschaments da bien renum sco la Trofea Péz Ault ni las concurrenzas da parasgular. Sco gia detg, in’etappa dil Tour de Suisse savess esser in tal arranschament. Quei drova denton temps. Per esser semtgai per in tal arranschament pli grond havein nus era fatg reservas finanzialas, quei ch’ha dil reminent dau critica, mo senza va ei buc.

Tgei giavischa la presidenta pigl onn niev?

Dapli confidonza, dapli cumpetenza e sustegn da tuttas varts, era dalla politica. Per part havein nus quei. Jeu giavischel era che nossa directura Simona Barmettler sappi luvrar per la caussa, aschia sco ella s’imaginescha quei. Turissem ei enzatgei auter che politica communala, aschia ni aschia marketing e communicaziun. Jeu giavischel era ch’ins sedistachi plaun a plaun dil patratg che Sedrun Mustér Turissem seigi sulettamein in organ d’execuziun. Differents exponents dalla politica ein aunc adina dil meini ch’els seigien ils retgs e nus ils fumegls. Ei drova egl avegnir in agir communabel, mo lu funcziuna ei. Ei fuss impurtont da saver far in mument treis pass anavon senza ch’ins fetschi dus anavos. Tuts ston empruar d’impunder lur energia en favur dalla caussa e buca per fatgs negativs. Sche tutta energia negativa fuss positiva fussen nus bia pli lunsch.