Dus fotografs sutsilvans a la PhotoSvizra

(anr/bt) Cun Mathias Kunfermann da Sched a Casper Nicca da Casti/Val Schons e’gl gest dus Sutsilvans c’en rivos trànter igls 200 migliers fotografs da la Svizra. Lur ovras en stadas exponidas a caschùn da la PhotoSvizra 19 c’â gieu liac la fegn d’eanda a Turitg. La PhotoSvizra e la ple grànda exposiziùn da fotografeias an Svizra. Mintg’on e’gl quegl da 200 fotografs ca vignan admess d’exponer lur ovras a quella mustra naziunala c’atira var 30 000 visitaders. L’exposiziùn prinzipala vean acumpagneada da curs, d’egna fiera da products fotografics a d’egn grànd diember d’exposiziùns spezialas. An egna da quellas â Daniel Meuli da Samedan musso la sia seria «purtrets da balotas» c’el â stgafieu cun la camera obscura c’el â fatg sez.

La PhotoSvizra porscha egna survesta represchantativa da las lavurs fotograficas surtut da fotoartists svizers. Ella e populara tànt tigl publicum sco ear tigls fotografs. La partizipaziùn a tala vean dezidida d’egn curatori ca fa la selecziùn. Sco criteris prinzipals vala, sper l’expressiùn digls maletgs, ear ca quels dastgan betg easser ple vigls ca 12 mains a betg easser stos publitgieus.

Las experienztgas polaras

An l’exposiziùn prinzipala pon ign peia admirar las tres ovras da Mathias Kunfermann a las diesch fotografeias da Casper Nicca c’e vagnieu animo da far part da quell’exposiziùn cun ocasiùn da la sia visita da quella digl on passo. «Dantànt vainsa s’anunztgieu amadus a vagn inoltro nossas fotos, sainza saver da l’egn l’oter. Igl e bi c’igl â funcziuno par tuts dus», gi Kunfermann c’e vagnieu anvido par la tearza geada da far part da l’exposiziùn prinzipala da la PhotoSvizra. El lavura digls 1996 annà sco fotograf independent.

Cun la sia agentura Demateo realisescha el reportaschas fotograficas, prospects a projects da cudeschs. Igl favrer digl on passo â el visito igl martgieu russ Murmanks. «Jou leva saver co igl vezi or là, parquegl c’ign â tànt sco nignas infurmaziùns da que martgieu», gi Kunfermann. «A jou leva ir anzanouas noua ca nign va schiglioc.» Cun quegl ca Murmansk sche sur igl tschearcal polar dat igl là fenomens da glisch tut spezials. «Par me ân quels do la caschùn da far egna nova experienztga fotografica. Igl e anzatge mur nov d’experimentar cun quella glisch – igl dat me var quater uras sulegl agl gi – a las temperaturas en sibiricas d’anturn 25 gros sut nula. Tut quegl mi â plaschieu ord furma», concluda el. A tres da quels experimaints da glisch en stos da vaser a Turitg.

La balteztga da balas da silo

La PhotoSvizra e nign’exposiziùn da vendita. «Ella e prinzipalmeing quintada par mussar las lavurs», constatescha Kunfermann. Natiralmeing c’igl deti interessents par las lavurs an general. «Igl dat ear nigna rangaziùn da las fotografeias exponidas, ascheia c’igl e nigna concurenza an que senn. Mintgegn c’e apruvo da la giuria po exponer igls seas maletgs tanor agen pareri», aschunta Kunfermann c’e gest antretscho an egn raschieni cun Casper Nicca. Igl filmist, redactur da la Televisiùn Rumàntscha, musizist a fotograf da Schons â exponieu diesch fotos da tut otra taimpra. «Quegl e maletgs da duas serias», prezisescha’l. «L’egna tracta igl tema balas da silo a tschella badugns agl vent.» Las sias fotos en da tut atgna taimpra parquegl c’ellas en betga da calur. «Jou fetsch fotos cunzund an ner ad alv a fotografesch me da maniera analoga, quegl munta cun films a svilupesch mez igls maletgs sco avànt ons», aschunta Nicca.

Partge c’el desisti da las calurs, igl ve jou amparo. «Parquegl c’igl maletg vean ple viv an ner ad alv. Ign prenda la glisch natirala a radi quella antras igl argient segl pulpier. Quegl e ple autentic, igl maletg e ple persunal. Cur c’ign meta igl film agl bogn da chemicalias vez’ign sco c’igl sadesda, nescha a sasvilupescha. Ign stgafescha ascheia egn’ovra – tut sainza computer.» Natiralmeing c’el fetschi ear fotos an calur a svilupeschi sez igls maletgs, mo ca quegl segi ampo ple cumplitgieu.

Dantànt, las sias fotos an ner ad alv ân parschuadieu la giuria da Turitg, egn fatg ca distingua ad undrescha la sia ovra fotografica.