Champ per giuvnas carrieristas a Lavin

parter

La fundaziun #Frauenarbeit ha organisà a Lavin in champ per dunnas giuvnas che vulan far carriera. Sis docentas or da differentas spartas ch’han gì success en lur vita professiunala han tegnì referats sur da lur carrieras. Sut la direcziun da Regula Bührer Fecker han otg dunnas tranter ventg e trenta onns pudì barattar cun las sis docentas experientschas ed ideas. Las cifras tar las plazzas da cader ch’èn occupadas da dunnas mussan cler ch’igl n’è betg uschè simpel per dunnas da far carriera sco per umens. La fundaziun #Frauenarbeit promova perquai dunnas giuvnas ch’han interess da far carriera.

Sin l’areal da la Ems-Chemie a Domat è rut ora la notg sin la sonda in incendi tar in bajetg da producziun. Blessads n’hai dà nagins. Tut ils collavuraturs hajan pudì bandunar ad uras il bajetg. Quai ha communitgà la polizia chantunala. Ils radund 60 pumpiers da la EMS-Chemie e da Panaduz/Razén han spertamain gì sut controlla il fieu. Aifer duas uras è quel stà stizzà. Per l’ambient n’hai betg dà in privel. Ils proxims dis vegn ins puspè a metter en funcziun las producziuns, furniziuns da clients n’èn betg pertutgadas. La raschun per l’incendi n’è anc betg clera ed er betg quant grond ch’il donn da material è. La polizia chantunala examinescha la causa da l’incendi.

La raschun per la crudada da l’aviun pitschen sin la Diavolezza la stad 2017 è sclerida. Tar la crudada d’aviun dal 2017 en l’Engiadina cun trais morts ha il pilot laschà sgular in giuven da 14 onns. Quai haja contribuì directamain a la disgrazia, uschia la conclusiun en il rapport final dal post d’examinaziun da la segirezza Sust. Il pilot aveva surlaschà il timun al giuven, malgrà ch’el n’aveva betg la scolaziun d’instructur. Dentant n’èsi betg enconuschent sch’il pilot aveva era sez in maun vi dal timun u betg. Excluder possian ins plinavant problems tecnics durant il sgol. L’examinaziun dal cas mussa ch’i na dat nagins indizis che l’aviun avess per exempel gì problems cun il motor. L’aviun cun quatter persunas a bord era crudà giu l’avust 2017 sur il territori da la Diavolezza. Ina giuvna da 17 onns aveva survivì cun grevas blessuras. Il pilot e dus giuvenils da 14 onns èn morts. Tar il sgol sa tractavi d’in sgol da survista ch’avess gì dad esser il punct culminant durant in champ da giuvenils da l’Aero Club. La Gruppa da sgols a motors da l’Engiadin’Ota refusa il rapport final dal Sust – quai di Christian Gartmann, il pledader da la gruppa: Il rapport saja manglus e per part cuntradictoric. In sboz dal rapport ch’els hajan pudì leger il matg 2018 haja discurrì in auter linguatg. Quella giada saja il Sust vegnì tar autras conclusiuns: «Là sta scrit explicitamain che la surdada dal timun na saja betg il motiv per l’accident» uschia Gartmann. Per el n’èsi betg chapibel pertge ch’i vegnia discurrì uss dad in sbagl dal pilot. Il pledader sa basia tranter auter sin il rapport forensic dal pilot. Quel mussia cleramain ch’il pilot haja gì 17% monoxid carbonic en il sang: Quai saja memia bler e possia influenzar la schientscha. Tenor Gartmann pudess quai esser in dals motivs principals per declerar l’agir dal pilot. Pervi da las discrepanzas cun il rapport final pretendia la Gruppa da sgols a motor da l’Engiadin’Ota che l’accident da l’aviun pitschen vegnia elavurà correctamain. La gruppa vul sa dustar giuridicamain cunter il rapport. Tenor ella vegnia l’anteriur pilot da la gruppa disfamà cun fatgs che na sajan betg gists: Il pilot saja adina stà ina persuna cun in sentiment per responsabladad. Il Sust defenda dentant ses rapport: Gea, ins haja chattà monoxid carbonic en il sang dal pilot, dentant sajan quai valurs dad in fimader – uschia Daniel Knecht, il manader dal Sust. Las valurs na sajan insumma betg remartgablas. Plinavant sajan er vegnidas analisadas las datas da las autras unfrendas. Tar ellas na saja betg vegnì constatà memia bler monoxid carbonic. Er il detectur da monoxid carbonic en l’aviun n’haja betg mussà valurs alarmantas. Ed er la cuntradicziun dal sboz dal rapport final ed il rapport final effectiv giustifitgescha Knecht: «In sboz è in sboz.» Els sajan stads durant la fasa dal sboz anc amez l’analisa. Suenter l’analisa correcta da tut ils fatg hajan els lura stuì midar lur posiziun – quai saja normal tar in tal process. Per il Sust saja il rapport uss mess ad acta. Sch’igl avessan da vegnir a la glisch fatgs nunenconuschents pigliassian els dentant puspè si il cas.

La Partida verd-liberala svizra vul gudagnar vitiers l’atun almain trais sezs en il cussegl naziunal. Il focus vul la partida metter sin ils temas clima, Europa ed innovaziun, uschia hai gì num a la radunanza da delegads a Liestal. Actualmain ha la Partida verd-liberala set persunas en il cussegl naziunal. Il 2015 ha ella pers tschintg sezs. Il president da partida, Jürg Grossen, ha ditg che la finamira saja d’avair almain 10 mandats a las elecziuns federalas l’october e da returnar a la forza da la legislatura 2011 fin 15.

Sin il territori da la vischnanca Château-d’Oex en il chantun Vad è mort in um da 39 onns suenter ina distatgada da lavina. Dus ulteriurs alpinists han pudì sa deliberar. Ils trais alpinists han fatg part dad ina gruppa da set persunas or da la Frantscha. Ils dus levblessads èn vegnids transportads en l’ospital da Château-d’Oex.

Suenter il cussegl naziunal è er la cumissiun da sanadad dal cussegl dals chantuns da l’avis che malsauns duajan sa participar pli fitg als custs da tractament. La cumissiun da sanadad dal cussegl dals chantuns haja decis cun 7:4 vuschs dad acceptar in project da lescha en chaussa. Grazia a quella lescha vuless il cussegl federal adattar las franschisas regularmain al svilup dals custs da la segiranza da malsauns obligatorica. La lescha prevesa dad auzar la franschisa la pli bassa per 50 francs. Las franschisas per uffants na sajan dentant betg pertutgadas, scriva la SDA. Cun questa mesira veglia la maioritad da la cumissiun augmentar l’atgna responsabladad dals assicurads. La minoritad percunter dumonda al cussegl dals chantuns da betg entrar en l’affar: La mesira tutgia en emprima lingia persunas che sajan cronicamain malsaunas u a persunas che sajan avisadas da survegnir tractament. Enpli hajan ils segirads gia da sa participar avunda vi dals custs. Sch’il cussegl dals chantuns suonda sia cumissiun ed uschia er il cussegl naziunal po il cussegl federal elavurar in sboz da lescha.

Swissmedic ha sentenzià in um da 66 onns da la Svizra ch’ha importà senza permiss 3000 kg steroids anabols e vendì en l’exteriur medicaments. Il chasti è fixà sin 180 000 francs. Vitiers vegn ina multa da 50 000 francs e l’um sto er surpigliar ils custs da process da passa 33 000 francs. L’um da 66 onns è vegnì sentenzià cundiziunà sin dus onns. La sentenzia è legalmain valaivla. Tenor l’Institut svizzer per products terapeutics Swissmedic ha l’um martgadà cun medicaments d’ina valita da passa 50 milliuns francs, quai tranter il mars 2012 e l’october 2013. Tenor Swissmedic è quai sa tractà da 47 cas da cugliunaria. La firma avess gì da producir medicaments pronts per il diever. Il sentenzià n’aveva dentant betg il permiss d’in commerzi cun medicaments en l’exteriur da la Swissmedic. Il sentenzià ha fatg da valair ch’el na saja betg stà conscient ch’el avess gì d’avair in tal permiss. La rauba saja vegnida cumprada senza taglia sin la plivalur e silsuenter era puspè vegnida vendida senza taglia sin la plivalur, quai per pudair spargnar custs. La rauba saja dentant mai stada destinada per la Svizra.

Senza permis, dentant paschaivlamain: La sonda suentermezdi han tut en tut radund 640 persunas demonstrà a Berna, Genevra e Losanna cunter il Forum economic mundial (FEM). La pli gronda demonstraziun è stada a Berna. Ella n’era betg vegnida lubida. La polizia ha dentant laschà demonstrar cun avertir da far quai paschaivlamain. Quai ha para funcziuna. Tant la SDA sco er il SRF scrivan dad ina demonstraziun paschaivla ed er la polizia chantunala da Berna ha scrit vers saira be da singuls incaps. A Berna han appellà tschertgels da la sanestra autonoma a la manifestaziun cunter ils regents a Tavau che s’interessian sulettamain per lur chapital. En la rait scriva ina da las gruppas ch’ha clamà a la demo, la gruppa da giuventetgna revoluziunaria Berna, da 1100 persunas che sajan sa participadas al protest. Las duas pitschnas manifestaziuns en la Romandie eran vegnidas instradadas da partidas sanestras, sindicats e differentas organisaziuns che na vulan naginas visitas da schefs da stadi da l’extrema dretga. En la critica era tranter auter il president brasilian Jair Bolsonaro ch’ha annunzià da vegnir al FEM. Quest’emna vegnan sanesters ed adversaris da la globalisaziun a far a Tavau ina manifestaziun lubida cunter il Forum mundial d’economia FEM.