Lucia Beeli-Lutz, 
17-7-1927–19-9-2018

Cuntinuaziun da pagina 14

La davosa spindrera dalla Val ei buca pli. La Lucia Beeli ei morta ils 19 da settember. Naschida eis ella a Curaglia ils 17 da fenadur digl onn 1927 sco feglia da Gion Flurin Lutz e Maria Luzia Flepp. Cun aunc dus frars e treis soras ha ella passentau ina fetg sempla, denton tonaton biala affonza a Curaglia. Suenter ils onns da scola en vischnaunca eis ella serendida igl onn 1950 a Cuera el Spital Fontana per entscheiver cun la scolaziun da spindrera. Gia igl onn 1953 eis ella vegnida eligida sco spindrera dalla vischnaunca da Medel/Lucmagn. Naven da quei temps era la giuvna spindrera Lucia per nus tuts la «Habanna». Quell’expressiun ha ella survegniu e teniu naven da lu si’entira veta. Aunc en aulta vegliadetgna era ella semplamein «nossa Habanna». Igl onn 1957 ha ella festivau nozzas cul giuven Giohen Beeli. Sco mumma, pura e spindrera ha ella giu ina criua sort e strentga veta. Entochen igl onn 1960 vegneva ei parturiu per regla a casa. Da tutt’aura e quei pil pli a pei stueva ella esser contonschibla e viagiava en mintga uclaun dalla Val cu ei haveva num da vegnir immediat a gidar a parturir. Els dus han giu sis affons, tschun buobas ed in buob. Ils onns ein vargai e la Lucia ei vegnida tatta da biadis biadis e basatta da dus sutbiadis. Igl onn 2005 ei lu siu um Giohen morts e la casa a Curaglia ei vegnida pli vita. Ina greva sperdita per la Lucia. Igl onn 2017 ha la mumma Lucia danovamein stuiu supportar ina greva crusch. Sia feglia Lucia ei morta en la vegliadetgna da mo 58 onns. Sur quei grev destin eis ella mai vegnida suro. Tochen en aulta vegliadetgna da 91 onns ha ella astgau passentar a casia e quei en buna sanadad spirtala e corporala. Suenter cuorta dimora en spital e lu en casa da tgira a Churvalda ha ella bandunau il terrester ils 19 da settember. Nossa «Habanna» ch’ha fatg tons survetschs per pign e grond ei ussa puspei ensemen cun ses cars. Ruaussi ella en pasch e possi ella guder la pagaglia meritada.

Felix Bundi-Lutz, 
5-2-1936–15-11-2018

Il Felix dil Consum ei naschius ils 5 da fevrer 1936 a Curaglia. Ses geniturs Giulia e Luis Bundi-Lutz han tratg si nov affons. Siu bab fuva en uffeci sco guardiacatscha e guardiapesca enta Medel. Plinavon cultivavan els aunc in mudest menaschi puril. Suenter ils onns da scola ha el entschiet igl emprendissadi da vendider. El Consum dil vitg eis el sepladius e leu ha el empriu fetg bia per sia veta futura. Perquei vegneva el adina numnaus da nus tuts «il Felix dil Consum». 49 onns eis el staus fideivels alla fatschenta. Tier siu pensum s’udeva era la mazlaria dalla stizun. El veva da mazzar e stagliar anseuls, tschuts e nuorsas, tochen 100 tocs a di. Duront il temps da catscha naturalmein era tut la selvaschina che vegneva purtada leu. Cu il meinafatschenta Fidel Lutz, era lez vegneva numnaus «il Fidel dil Consum», ei ius en pensiun, ha il Felix astgau surprender e menar vinavon il menaschi a Curaglia. Quei tochen ch’era el ei vegnius pensiunaus. Igl onn 1965 eis el maridaus cun la giuvna Monica Lutz da Pardé. Quater affons han benediu lur lètg. Igl onn 1976 ein els secasai en l’atgna casa ch’els han cumprau, engrondiu e baghegiau ora. Il temps da pensiun s’avischina ed il Felix e sia dunna Monica prendan la veta in tec pli ruasseivel. Sia gronda pissiun ei stada, si’entira veta, la pesca. Biaras uras e dis ha el pescau els flums e staus spel lag da Sontga Maria. Cun negina preda eis el ualti carteivel mai vegnius a casa, tgisà? Pertgei el era in pescadur da vaglia. En la societad da musica eis el staus differents onns ed era en la secziun locala dalla Banca Raiffeisen era el en suprastonza. Ils davos onns ha el passentau bia dis ed uras en talina cun far ora lenna. Viadis pli liungs ni en vacanzas pli ditg ord la Val Medel ei buca stau sia pissiun. El era il pli bugen en siu vitg nativ e seteneva si il pli bugen el stretg contuorn dalla Val. Il Felix era in um ch’haveva adina ina fatscha rienta e tier mintga discuors astgavan sias sgnoccas buca muncar. In um da buna luna! Ina malsogna maligna da demenza ha lu entschiet ils davos onns a mudergiar el. Grazia al fetg bien agid dalla dunna Monica e da sias duas feglias Marlies e Manuela ha el aunc astgau passentar ditg a casia. L’ntschatta settember ha el stuiu serender en spital e dapi quei temps eis el buca serevegnius pli. Ils davos dis ha el passentau en Casa da tgira sogn Martin a Trun e leu eis el era sedurmentaus ruasseivlamein ils 15 da november. Uss astga el pescar leusi els flums dil parvis e guder siu ruaus meritau.

Clau Martin Venzin, 
9-5-1930–13-12-2018

Il Clau da Drual, in um ledi ch’ha fatg il pur si’entira veta sin las teissas spundas sur Drual, ei morts ils 13 da december en Casa sogn Giusep a Cumpadials en la biala vegliadetgna dad 88 onns. Il Clau era in carstgaun fetg mudest cun ina ferma cardientscha. Entschiet ha tut a Drual ils 9 da matg digl onn 1930. El ei carschius si aunc cun duas soras pli veglias el pign vitg. Ils onns da scola ha el frequentau a Platta ed a Curaglia. Silsuenter ha el stuiu gidar el pign menaschi puril da ses geniturs Matilda e Giachen Venzin-Giger. Aunc cun 80 onns entupavan ins il Clau cun siu «Aebi 75». Quel haveva el cumprau igl onn 1967. Era cun siu moped carrava el bia ga da Drual per la Val entuorn ed ins entupava el beinduras. Igl onn 1975 ei sia mumma morta a casa a Drual suenter ina daguota dil tschurvi. Siu bab ei morts en la vegliadetgna da bunamein 90 onns igl onn 1981. La sperdita da ses geniturs ha fatschentau grondamein il Clau, pertgei el haveva ina relaziun tut speciala tier els. El haveva sez detg inaga: «Las bialas e bunas relaziuns cun mes geniturs sai jeu mai emblidar!» Dapi quei onn che siu bab ei morts ei il Clau staus persuls en casa. El fageva il tenercasa meglier che bia dunnas. La schubradad en casa e siu uorden en ed ord casa eran admirabels. In mat vegl cun in ordvart bien senn per in beinmenau tenercasa. Plinavon eis el staus biars onns meinacudisch dalla Societad da tratga da biestga Medel. Igl onn 2009 surpren el ina fetg biala ed impurtonta incarica per la Societad da musica Medel/Lucmagn. El seporscha sco padrin dalla nova bandiera e quei cun la madretscha Baselia Venzin ch’ei era morta igl onn 2018. Il Clau ei staus differents onns president dalla pleiv da Medel/Lucmagn. Il schaner 2014 ha el stuiu far il pass en casa da tgira ed ei serendius a Cumpadials en Casa sogn Giusep. Bugen ni nuidis. La malsogna da demenza haveva tschaffau el pli e pli. Leu eis el lu era morts suenter che las davosas jamnas da sia veta ein stadas grevas da malsogna ed il Clau ha aunc stuiu pitir pruamein avon ch’el ha astgau serrar ses egls e returnar a casa tier ses geniturs e fargliuns, ils quals el ha schazegiau e dils quals el ha raquintau si’entira veta. Ruaussa en pasch.

Sin seveser

Els ein stai persunalitads individualas, nossas vischinas e nos vischins ed han fatg lartg en nos vitgs. Lur temps sin tiara ei sparius en in gienà. Lein pia tener els en buna memoria, els ch’ein stai fermas petgas en nies mintgadi. Mo principalmein ein els stai buns carstgauns en nos vitgs muntagnards nua ch’il viver in cun l’auter ei meinsvart buca sempels e pretenda mintgaton gronds sacrifecis.

Ussa ruaussan els tuts els bials santeris, sper sogn Martin e sper sogn Gion Battesta, enta Medel ed a Mustér. Nus astgein crer e sperar ch’els gaudien il desiderau ruaus etern leusi enta parvis. Stei cun Diu e ruassei en pasch.

Ciprian Giger