Taurs e vatgas han cornas

DA GION NUTEGN STGIER / ANR

Quai ch’èn tar nus ils tschiervs èn en Svezia ils rens. Els derivan er da la famiglia dals tschiervs e vivan er sut tschiel avert ed en ils guauds. Enconuschents èn els er da las cartas da Nadal, ubain sco animal che tira la schlitta da Son Niclà. Rens tutgan tar la Svezia sco ils numerus lais, las chasas cotschnas e las planiras infinitas. Ils animals paisan da 60 kg fin 340 kg, las cornas dals taurs han ina lunghezza dad 1,30 meters e quellas da las vatgas han ina lunghezza da 0,50 meters. Cuntrari da noss tschiervs han tar ils rens ils taurs e las vatgas cornas. En Svezia ins conuscha gia dapi il 19avel tschientaner ina tegnida da rens, vul dir che quels èn er domestitgads e tgunschs. Quai è er la raschun ch’èn las vischnancas ins entaupa rens er per via.

Suenter in temp da purtanza da 230 dis fa la vatga in fin dus vadels cun ina paisa da 5 fin 12 kg. Sco tar nus datti er tar ils rens durant il temp da chalur vairs cumbats tranter ils taurs. Fin 12 vatgas sa radunan enturn in taur. Latg da ren è dultsch e sumeglia glatsch luà. La charn dals rens è fitg ritga da minerals e cunzunt fitg magra. Per onn vegnan mazzads rens cun ina producziun da 2000 tonnas charn. Ils rens mangian bulieus, erva, ervinas e barba-pign. Singular è bain che rens èn fitg svelts ed els vivan savens èn gruppas da 100 tocs.