Clavaus vits ein mo ina part dil problem

parter

Da Hans Huonder / anr

En biars vitgs signai dil puresser entochen avon paucs onns vegnan pli e pli biars clavaus vits. Baghetgs vits e buca duvrai vegnan savens buca manteni e van tec a tec en decadenza. Quei ei nuot bi pigl egl ed il maletg dil vitg, aschia ni aschia buca sch’ils baghetgs vischinonts vegnan manteni. Tier clavaus vegn in’ulteriura problematica vidlunder. Savens s’audan els a biaras partidas. 1/64 ad in, 1/8 a l’auter ed aschia vinavon. Quei facilitescha buca las stentas dalla vendita ni dil manteniment, pertgei in vul investar per impedir la decadenza, l’auter ha buc ils daners ni preferescha d’impunder quels per enzatgei auter. Las vischnauncas ston empruar da reglar uss il diever futur dils clavaus e quei ei ina sfida difficila che pretenda prudientscha, risguardond differents aspects e criteris.

Schegie che la discussiun il mardis sera ei sefocussada sin la damonda tgei far cun clavaus vegls enteifer ils vitgs setschenta secapescha era la damonda tgei far cun las casas che vegnan vitas. Il mument ves’ei buc ora aschia sco sche vals e vitgs vegnessien inundai proximamein da famiglias giuvnas. Il problem dils clavaus vits ei bein evidents, mo el ei semplamein la consequenza da grondas midadas enteifer la societad e la veta professiunala e quella pertucca ils vitgs en general. Pei a pei cun quella problematica sefuorman grondas sfidas. Gest vischnauncas cun bia uclauns ston garantir igl access a quels da stad ed unviern e ston procurar l’infrastructura da basa. Quei va els daners. Clavaus e casas vitas ein in problem, l’auter ils plazs da lavur e la veta el vitg. Ei drova gronds sforzs per vegnir a frida silmeins empau cun quellas sfidas. Podà che la digitalisaziun, autras tecnologias novas ni era la midada dil clima pon far in mument pli attractiva la muntogna – era per viver e luvrar leu permanent.
hans.huonder@anr.ch