Igls treis classichers da tschever

(pb) Quasi mintga festa ò er ena relaziun cun speisas spezialas. Tar igl tschever n’è chegl betg oter. Er ainten la nossa regiun dattigl recepturas spezialas per chel taimp. Igls treis classichers èn cò: las paclangas, la favetta ed igls utschels crappos. Atgnamaintg fissan er talas tratgas da tschever pitost sen eir an amblidanza. Per l’egna ègl uscheia tgi ins so cumprar oz quasi tot ainten las buteias. E chegl sur onn. Per l’otra èn chellas spezialitads «viglias» da tschever betg gist chegl tgi corresponda allas tendenzas dad en sa nutreir sang. Ellas èn magari pulitamaintg grassas. Ed en terz muteiv tgi gl’èn pitost sen svaneir chestas speisas saro tgi i dat er anc pulitamaintg lavour.

Da chels treis classichers èn las paclangas franc las pi ancunaschaintas ed er las pi tipicas per tschever. Suandontamaintg vainsa mintgamai ena versiun digl recept da chestas speisas. Schibagn per las paclangas scu er per las otras tratgas dattigl tantas recepturas differentas. Per solit gevan igls recepts da generaziun tar generaziun, ma i dava differenzas pi grondas u pi pitschnas ainten mintga casal. Dasperas las differentas ingredienzas ins constatescha p. ex. tar las paclangas differenzas ainten la grondezza, ainten la furma ed er ainten la grossezza dalla pasta. E tot tenor gost ins lascha coier ellas ple u manc dei ainten igl ieli, uscheia tgi ellas vignan pi stgeiras u pi cleras ed er pi crocantas u pi lomitschas. Ed er cun spulvrar suraint setger ins pò intensivar igl doltsch ed i dat er casarinas tgi mettan se polvra da setger u setger normal. Tar las dus otras speisas ins pò er metter tiers agl setger scorsa canela, otras mesdan igl setger cun scorsa canela.

Favetta è bagn er ena tratga da tschever. Pero betg angal. Chella ins fascheva pi bod er cura tgi igl pour geva la stad ad acla a far fagn. Uscheia ins veva ensatge doltsch ed er ensatge tgi gidava da dar forza scu marendetta tranteraint. Magari erigl er ena tratga da purdananza. Ed er cun otras occasiuns niva fatg favetta.

Igl pi pac ancunaschaints e derasos saron igls utschels. Gio igl nom è en po original e la sia derivanza è mecta practica e visuala: La pasta è fitg sumiglianta a chella da «berliners». Cun far igl nouf e coier aint igl ieli ò igl product en tant la pareta dad en utschel crappo.

Paclangas (ca. 100 paclangas)

3 ovs

90 gr setger

– truschier bagn anfignen tgi la pasta vign clera

9 sdoms gronds gromma

9 sdoms gronds ava tieva

150 g pantg livo

600–630 g fregna

1 presa sal

lascher pussar en mument la pasta (aint igl frestg) e rasanar ella fitg stiglia, tagler caders e coier ainten bler ieli u pantg da cocos (ca. 170–180 °)

Favetta

3 ovs

160–180 g setger

truschier bagn anfignen tgi la pasta vign clera

½ cupegn latg u gromma tieva

1 presa sal

1 zanign kirsch

100 g pantg livo

550 g fregna

½ pachet polvra da lavamaint

la pasta pò esser bung loma

lascher pussar la pasta aint igl frestg, furmar rollas e tagler tocs da ca. 1 cm,

far culas e coier ainten ieli da nouschs u pantg da cocos (ca. 170–180°)

Utschels crappos

500 g fregna

½ sdom sal

1 pagletscha da citrona evtl. ivettas

2,5dl latg

15–20 g lavamaint

60 g pantg

1 ov

2½ sdoms setger

pantg u ieli u grass da cocos

Truschier la fregna ainten 
ena cuppa da pasta

far eir se igl lavamaint an latg freid u tiev. Livantar igl pantg liaint. Metter tiers igl setger ed igl ov e truschier. Truschier la pasta anfignen tgi ella vign loma ed elastica.

Lascher eir se la pasta per igl dobel (aint igl tgod).

Ossa tagler la pasta an pitschnas streflas e rudlar tar rollas da ca. 12–15 cm lunghezza ed alloura far en nouf.

Lascher eir se la pasta puspe ca. 10 min. e lascher coier aint igl ieli/pantg tgod. Piglier or e spulvrar cun setger tenor gost.