Augusta (Gusta) Giger-Beer, Danis
Has ti mumma, has in scazi ch’ei mo ina ga d’anflar.
Piars la mumma, piars quei scazi che negin sa remplazzar.
Gest in di suenter la fiasta da Nossadunna da candeilas ha la mumma celestiala liberau la Gusta, sco ella vegn numnada en nies vitg, da sias pitgiras e mals terresters ch’ella ha suffriu duront biars onns. La Gusta ha iniziau sia veta ils 12 d’uost 1933 sco emprema feglia da Plazi Antoni Beer e Barbara Catrina Schmidt da Tujetsch. Cun sia sora Anna Catrina ha ella passentau bials onns d’affonza el ravugl dalla famiglia. Ella ha frequentau las scolas dil vitg e la stad segidav’ella el mudest menaschi puril. Suenter la scola ha ella vuliu segidar finanzialmein cun la famiglia. Ell’ei s’engaschada ell’Engiadina en in hotel. Viver egl jester lunsch naven da casa ha mudergiau ella ed il schar encrescher ha sfurzau ella da turnar a Danis. Gia en la flur dalla veta eis ella confruntada d’ina dira sort. La criua mort ha sdrappau la mumma Barbara Catrina naven dalla famiglia. La Gusta ha stuiu surprender la rolla da casarina per siu bab Plazi Antoni, sia sora Anna Catrina ed igl aug Gion Giacun enconuschents sco il Din.
Duront il temps che las Ovras Reinanteriur ein vegnidas baghegiadas ha la famiglia era dau dimora e pensiun a luvrers ch’eran engaschai ella firma. Aschia eis ei stau pusseivel da renovar igl onn 1958 la casa. Cun grond plascher tgirava la Gusta las bialas fluriziuns sin lautga ed entuorn casa. La Gusta era el ver senn dil plaid «ina poeta». Per fiastas da natalezis, nozzas, fiastas da famiglia ed auters eveniments el vitg anflava la Gusta adina bials patratgs ch’ella metteva en rema. La Gusta veva er’in’aveina humoristica. Aschia ha ella giugau producziuns da teater ni era a caschun da seras da famiglia fageva ella rir l’entira raspada en sala cun sias sgnoccas.
Entgins onns eis ella stada commembra dil chor mischedau. Ina gronda honur ei stau da far madretscha dalla bandiera dil Chor-baselgia Danis-Tavanasa. Il cuolm da Pignaleus era per ella sco ina praula. Schegie ch’il viadi da casa tochen si cuolm era stufis sesentev’ella bein en quei liug idillic e ruasseivel. Biars onns era quel contonschibels mo a pei, aschia vev’ei num purtar il proviant per enzacons dis el sacados si dies. Il pli bi temps era si cuolm il matg cun legras sentupadas e fiastas da magliar groma.
Igl onn 1968 ha il paliet d’amur perfurau il cor dalla Gusta. Il giuven Medelin Pauli Giger e la Gusta semettan ils 22 d’october 1971 da cuminonza sin la via da matrimoni. Lur lètg ei stada benedida igl onn 1972 cun la naschientscha dil sulet fegl Urban. La giuvna famiglia ha astgau viver e guder enzaconts onns da ventira en sia casa a Danis. Denton sulegl ed umbriva sebrattan. Las forzas dalla mumma sesminueschan e sforzan ella da serender igl onn 2006 en Casa s. Martin a Trun. Era il bab Pauli daventa dependents da tgira e pren medemamein dimora igl onn 2014 en Casa s. Martin. La mort anetga dil Pauli igl onn 2017 ha danovamein spossau las forzas dalla Gusta. Il fegl Urban ei staus pils geniturs ina ferma e fideivla persuna ch’ha adina susteniu els cun visetas e buns cussegls. Ils treis da fevrer 2019 ein las forzas corporalas dalla Gusta stadas consumadas ed ella ha rendiu si’olma anavos al Scaffider. Ils 7 da fevrer ha ina gronda cuminonza da malencurada cumpignau l’urna cun las restonzas terrestras sin nies santeri a Danis.
Mumma, ti eis’id’a casa tier Niessegner, nossa glisch.
Po a nus in plaz prepara sur las steilas, sin parvis.
Gusta, ruaussa en la pasch dil Segner.
Annamaria Albrecht
Gust da leger dapli?