Antennas per telefonia mobila 5G en clutgers?

Ils avantatgs dall’installaziun dad antennas per telefonia mobila 5G en clutgers fussen gronds. La discussiun dils disavantatgs da quellas antennas ei aunc all’entschatta cun in resultat aviert. La discussiun davart il pro ed il contra fuss ad accumpignar era cun patratgs teologics. Ils suandonts patratgs secapeschan sco ina contribuziun per questa discussiun:

1. Mintga baghetg public ha siu esser e sia funcziun. Tenor siu esser e secund sia funcziun ston ins nezegiar in baghetg public. Ei fuss per exempel buca da cussegliar dad endrizzar el Teater dil marcau da Cuera in uffeci da polizia cun ina cella d’arrest e dad inquisiziun – mo muort localitads libras el baghetg. Igl autur Friedrich Dürrenmatt havess criticau quai da maniera gita. Ei fuss era buc adattau dad installar in local da notg el tschaler dil baghetg dil Cussegl grond ni el tschaler dad ina scola. L’aulta morala dalla politica ni dalla pedagogia supporta negina cuglienada. In baghetg dalla der-tgira cun ina buda da ligiongias integrada, quei va buc a prau. Aschia corrispundan tenor miu meini igl esser e la funcziun dad ina baselgia cun nav (pil viadi simbolic atras il temps) e cun clutger (sco muossadet en direcziun dil tschiel) buc allas antennas per telefonia mobila 5G cun lur bigliaffem al handy senza fin e cun lur spediziun da datas senza ruaus. Tier igl esser e tier la funcziun dad in ba-ghetg da baselgia s’audan il ruaus, l’oraziun a Dieus, igl udir, la contemplaziun, la meditaziun, la pastoraziun ed oravontut il survetsch divin e buc il survetsch pil carstgaun.

2. In survetsch divin ni la messa vulan menar alla scuntrada cun Dieus. Mintga cartent serius sa denton, con rumpeivla che quella scuntrada ei, ella ei en negin cass segira. Quella scuntrada rumpeivla cun Dieus astga buca vegnir disturbada: atras nuot, ni atras ina discussiun contradictorica sur ils radis da 5G, ni atras il simbol d’ina spediziun nervusa da datas electronicas, ni cun «tener la staffa» per ina reit globala. Prender part ad in survetsch divin ed el clutger sederasan atras 5G las novitads dad uiara ed industria dil divertiment – ina visiun malcumperteivla.

3. Baselgias stattan actualmein el test da stress pertuccont lur muntada etica. L’uisa co las baselgias nezegian lur ba-ghetgs exprima era il resultat da quei test. Interess da rentabilitad e da finanzas as-tgan buca giugar in rolla en quei test. Ina baselgia astga buca far commerci culla caussa ch’ei sontga per ella (tenor dretg roman representa ella ina «res extra commercium» – ina caussa ordeifer il commerci).

4. Ins sto schurmegiar quei ch’ei sogn. Ins argumentescha che l’installaziun dad antennas per telefonia mobila procurass allas baselgias in gudogn finanzial. Il commerci cul clutger vegn a menar la baselgia en dependenzas unilateralas. Il nez al qual jeu consentel oz impedescha buc in auter nez al qual jeu consentel buca damaun.

5. Sils clutgers sesevan pli baul cots cun lur grius ferms en cass da barschaments. Sin clutgers ein ozildi installadas sirenas. Ins ha pendiu si en clutgers uders da pumpiers per schar schigiar els, ed en temps da uiara duein clutgers haver serviu sco deposits da muniziun. Tut quels exempels per in nez dad in clutger per caussas mundanas derivan denton da situaziuns d’urgenza. La baselgia stat a disposiziun a partir dall’entschatta per il schurmetg encunter barschament e miseria, gest cun siu tuchiez. In baghetg dad ina baselgia ei denton buc in bagetg plurivalent per situaziuns generalas e per in nez general. L’idea che in’antenna per telefonia mobila 5G vegness insumma ad esser nunveseivla el clutger, vegn a menar ad ina morala dubla. Agl intern dad in clutger savess ins far era bia autras caussas (=allotria) da maniera nunveseivla.

6. La «midada d’utilisaziun d’ina baselgia» ei ina tematica che pretenda actualmain in intensiv discuors public che enquera precautamein arguments . L’utilisaziun da clutgers per antennas per telefonia mobila 5G marca ina reutilisaziun parziala dad ina baselgia che secumpona sco simbol cun nav e clutger. Era utilisaziuns parzialas ston esser ponderadas cun premura ed astgan buca vegnir tractadas sut la pressiun dil motto «Nus tuts vulein la reit digitala.» Da ponderar ei en quei cass era il fatg che pleivs ageschan da maniera unilaterala ella veta publica cun lur decisiun per in’installaziun d’in’antenna per telefonia mobila 5G. A commembers din’autra confessiun ni a persunas senza confessiun ch’ein encunter talas istallaziuns, eis ei buca pusseivel da cumbatter la decisiun unilaterala.

Heinrich Nidecker, Panaduz