Nua ei la bara – ed anfla la casaliera igl assassin?

DA SUSI ROTHMUND / ANR

Ella cumedia criminala «In cass per dus» dat ei mazzaments e morts, tals che vegnan teni per morts ed ein tuttenina puspei vescals e frestgs, inamurai, afferas, intrigas, scumbegls e tut quei ch’ei drova per divertir il publicum. Sut la reschia da Berthold Derungs da Siat vegn il toc digl autur Jack Popplewell inscenaus dalla Gruppa da teater Sumvitg. Il tetel original dalla cumedia criminala tenor Jack Popplewell ei «Lilly lassen Leichen keine Ruhe». Il toc en treis acts ei vegnius translataus el romontsch da Thomas Beer. La Gruppa da teater Sumvitg ha elegiu il toc e surdau las rollas, la finfinala muncava denton in regissur ed entras contacts da pli baul eis ei reussiu da gudignar igl actur e regissur da Siat, Berthold Derungs per quei pensum impurtont.

La dumengia vargada ha el envidau las acturas ed ils acturs ad in camp da teater cun exercezis intensivs. Ina viseta ha era l’Agentura da novitads fatg la dumengia per dar in sguard davon e davos las culissas.

La fascinaziun d’esser enzatgi auter

Derungs che sa festivar uonn il 60avel natalezi ei gia vegnius tschaffaus avon 40 onns dalla fascinaziun pil teater. A Siat – nua ch’ei vegn fatg teater el ritmus da dus onns – eis el enconuschents sco actur e regissur. Tut tenor basegns fa el reschia ni surpren ina rolla. Cu el fa teater, surpren sia sora la reschia. Ils teatrists da Siat ein enconuschents per cumedias, e quellas schaian a cor a Derungs. Alla cumedia criminala havess el perquei preferiu in toc humoristic nua ch’ei dat bia da rir. Secapescha ch’ei detti era scenas da rir tier la cumedia criminala, ei seigi denton ina sfida da tener la tensiun ed il fil tras la historia criminala. Cu il pictur cun atgna fatschenta a Siat ha surpriu la reschia per la Gruppa da teater Sumvitg, fuva il toc denton gia elegius ed il temps per far midadas memia cuorts. Tgei motivescha Derungs d’adina puspei impunder bia temps pil teater? «La pusseivladad da sesluittar en autras rollas fascinescha mei,» ha el rispundiu ed aschuntau: «Jeu stun bugen en cumpignia ed igl ei bi da veser co ils acturs san sesluittar en autras rollas ed esser per in temps in’autra persuna ch’el mintgadi. Igl ei interessant d’observar co ei san semidar senza dispet midar caracter, igl ei numnadamein impurtont da schar esser mintgin ton sco pusseivel sco el ei.» Sco Derungs declara, ha el giu in bien temps culla Gruppa da teater Sumvitg ed el ei perschuadius che las producziuns vegnien a gartegiar. Mo tuorna el puspei a far reschia a Sumvitg? «La damonda ei plitost sch’ei vulan mei», ha Derungs rispundiu cun in surrir e manegiau ch’el seigi in regissur che sappi tgei ch’el vegli. El fetschi buc militar, hagi denton bugen disciplina e giavischi era il respect duiu visavi sia persuna. Siu stil da far reschia seigi d’interrumper las scenas exact leu nua ch’ei detti enzatgei che pari buca bien. Quei hagi buca plaschiu a tuttas acturas ed a tuts acturs. «Miu meini sto buc esser sontga scartira ed jeu sundel era aviarts per impuls,» ha Derungs declarau ed aschuntau senza vuler criticar, ch’el hagi buc aschi bugen sche acturas ed acturs hagien endamen sin tribuna co tgei scena seigi da far.

Immensa preschientscha

Dunna Tschuor (Carin Schmidt) schubregia ils biros dalla firma d’export ed import Casura. Ina sera duront sia lavur anfla ella ina bara e plein panica alarmescha ella la polizia. Sin ch’il cumissari (Paul Fry) arriva, ei la bara svanida. La casaliera insista denton e quescha buc. Ella ha era neginas retenientschas da sezza prender enta maun quei cass e d’encurir indezis e siu bien nas criminalistic porta alla glisch beinenqual misteri. La finfinala dat ei duas baras ed in assassin cun massa motivs. Ella rolla dil detectiv sesluetta Fabian Cathomas, e Heimo Degonda dat il schef dalla firma Casura. Ella rolla da sia dunna Claudia sesluetta Manuela Orlik. Ella ha plirs veneraturs, in da quels ei Robert Depuoz (Corsin Degonda) e las rollas dallas secretarias vegnan dadas da Denise Degonda e Ladina Bearth. Tuttas acturas ed acturs han plascher dil far teater e fan quei cun tgierp ed olma aschia ch’ei vegn a dar dabia da rir. Fry e Schmidt han rollas principalas ed a caschun dall’emprova han ei mussau ina fetg buna preschientscha da tribuna. Sco il regissur ha menziunau duront l’emprova, han l’actura ed igl actur purtau il toc, ed ins astga aschuntar ch’els fan quei cun slontsch e bien dun teatral. Schmidt gioga la casaliera, ina rolla engrazieivla, ed en quella sesluetta ella a moda impressiunonta. Perquei ha l’anr vuliu saver tgei muntada ch’il teater ha per la pura da Sogn Benedetg. Carschida si ei ella a Siat, e leu ha ella fatg pauc ni bia teater dapi il temps da scola. A Sumvitg hagi quei muncau fetg ad ella, ento-chen ch’ella hagi giu la pusseivladad da far teater cun l’uniun da dunnas. Ord quella iniziativa ei la finfinala la Gruppa da teater Sumvitg vegnida fundada. «La fascinaziun ei da sesluittar en in’autra rolla e saver esser in’autra persuna», di Schmidt. En «In cass per dus» ha ella fetg bia text ed ei quasi duront igl entir toc sin tribuna. Il text ha la dunna empriu ordadora a casa cun leger e repeter a leger, mo oravontut era cun registrar il text ed adina puspei tedlar quel. «Propi en mia rolla vegnel jeu denton pér cu jeu hai en miu costum, lu sai jeu dir, bein, ussa sundel jeu in’autra persuna», declara Schmidt che dat il pli bugen rollas humoristicas. Schebein ella anfla igl assassin ni buc, vegn aunc buca tradiu en quei liug.

Presentaziuns; Venderdis, ils 29 da mars allas 20.00; sonda, ils 30 da mars allas 20.00 *; dumengia, ils 31 da mars allas 14.00 *; venderdis, ils 5 d’avrel allas 20.00 e sonda, ils 6 d’avrel allas 20.00 *. (*) = mintgamai cun stiva da caffè. Reservaziuns via www.edecom.ch. infoline: 079 953 70 20.