«Eau» e «tü», cunfins ütils

DA PHILIPP RAMMING

Cunfins sun la basa da nossa existenza e l’origin da nossa persunalited. Nus essans – cha’ls s-chüsan l’expressiun – ün sach da pel cun aint robas chi as mouvan, creschan ed as müdan. Per esser prezis: Nus essans ün Schlauch, organs drapos intuorn il tubo chi vo da la buocha fin da l’otra vart. La nuritüra vegn aint, vegn elavureda e transfurmeda, e sorta, zieva avair fat bön, darcho. La pel, l’epidermis dal bögl ais üna duana chi reglescha il trafic traunter nuritüra ed organissem: aint cul bun, stop al nosch, oura cul rument (nu t’ils algorda quico ad ün tschert discuors politic?). Quist dialog, quist s-chamgier (u barat) garantischa nossa existenza fisica.

Uossa müravgliusamaing so quist «Schlauch» discuorrer e disch perfin «eau». E per cha quist «eau» nascha, drouva que il «tü». Per ün poppin ais mincha di plain da nouvas experienzas. E per organiser quistas experienzas e surtuot las emoziuns chi tillas acumpagnan drouva il poppin il «tü» da la mamma. Cun pleds e spiegaziuns, cun contact corporel e preschentscha, cun cuffort, ma eir cun pretaisas – per exaimpel da spatter – ais ella ün model chi t’il güda ad organiser sieu muond intern. Tres il creschia chi inclegia e do fuorma a sias experienzas. E scu il corp fisic chi crescha tres la digestiun ed integraziun da la nuritüra crescha tar il poppin ün egen corpus psychic, üna persunalited, ün «eau». Il creschia riva da güder, perche cha el ho gia sviluppo seis cunfins, sia charta «geografica» interna. Ma scha quists cunfins nu sun clers, sch’els sun memma rigid u memma flu, do que ün desaster. Il poppin nu survain instrucziuns ütilas e nu riva dad organiser sieu chaos intern. Ma sch’il creschia cugnuoscha seis limits do que il di inua ch’l poppin disch per la prüma vouta «mamma» e pü tard «tü», forsa scu in «eau a’t am», u forsa scu in «lascha’m in pesch». E pü cha l’iffänt dvainta «eau», pü cha’ls genituors imprendan a respecter ils cunfins, il «tü» da lur iffänt.

L’autur è psicolog