Bazegner / il tat 
e’ls mezs da massa

da Jacques Guidon

Da massa es da massa!» as vaiva’l dit e vaiva vuglü ir in quarantena. El as vaiva impromiss da nu consümar durant quel temp ingüns mezs da massa, per nun avair da s’agitar cuntinuadamaing. Id es sà be pac positiv. I rapportan adüna be da desasters: Mordraretschs, crims finanzials, oters imbruogls, d’accidaints, da desasters da la natüra: Inuondaziuns, boudas, da taifuns, orcans, tsunamis etc.

E cur chi gnivan ils cloms d’agüd da las organisaziuns da succuors – emiss da la «Chadaina da la furtüna» – d’eira’l uossa eir el i’l dilemma: Dar o nu dar? Tschertas organisaziuns sco per exaimpel il WWF vaivan defroudà raps cha buna glieud vaiva dat in buna fai per las victimas da desasters. Ma Baz nu d’eira ün da quels chi dovraiva quists cass per pudair generalisar il far da las organisaziuns d’agüd dschond: A quels nu duna plü nöglia. Punctum! El as dschaiva lura blerant: Quai es insomma uman, ed el daiva generusamaing. Ma na forsa per surleivgiar sia conscienza, na na. La solidarità til vaiva accumpagnà tuot sia vita, sainza ch’el füss stat consciaint da quai.

Balser vaiva be ris da la quarantena da Guolf e til vaiva dit: «Tü, quista abstinenza da novitats nu tgnarast tras. Scumetta!» 

«Schi scumettaina! Che? Üna buna butiglia vin?» «Tia decisiun vala bain bler daplü. O?» «Schi stain a verer!» «Tü nun est faquint uschè sgür da tia impromischiun, già cha tü voust scumetter be per üna butiglia vin.» «E co ch’eu sun sgür da meis fat! Schi damaja üna mezza chaschoula da Praditschöl. Tü chi hast uschè gugent chaschöl.» «D’accord!» disch Balser chi ha fingià l’aua in bocca.

«Tü Balser, eu n’ha eir eu gugent da quel chaschöl», ha uossa dit Barblan chi d’eira stat sün üsch. «Ö… i vegnan rapportadas eir nouvas positivas.» «Schi di’m svelt üna!»

«Per exaimpel il «Prix courage» aint il ‘Beobachter’. Ed in mincha ediziun da quista revista eir üna rubrica ‘Courage’ e ‘Blamage’.» «Hei, hei! Ma quai es ün pitschen pertschent», manaja Guolf. Ed el ha – malavita – radschun.

Intant as doda ün rablunöz da s-chala sü. Ed ün halihalo. E chi aintra in büro? Jon Clos, üna dals neivs da Baz, in mandura da sport, cun skis da turas e bastuns etc., accumpagnà – co pudess quai esser oter? – da Kevin chi sventulescha ün bacher d’argient, faquint üna trofea da sport. Da nosch gust – sco chi sun in general.

«Che cumparsa es quist qua?» dumonda Baz.»Ha…! « disch Jon Clos e straglüscha. «Eu n’ha guadagnà la cuorsa dal Piz D’Aint.»

«Che…?» dumonda Baz, «daspö cura fana cuorsas da skis giò dal piz D’Aint? Amo mâ dudi alch simil!» «E let nun hast neir brich?» «Schi quinta!» «Dimena, quai es üna da quellas cursas cun skis da turas chi han uossa ün grond success. Id es dad ir da casü – cun alch sco las pels da teis temp e lura plü svelt pussibel da la foura giò e…» «E per giodair la bella vista», til interrumpa Baz, «e la marenda e la baderlada. Per quai nu vaivat natüralmaing peida? Che puchà!» «Ma schi’s ha trenà e’s gudogna dafatta, schi es quai eir ün giodimaint. E quella schurma da spectaturs chi applaudischan… Eu ta di! E la trofea eir amo lapro! Eu tilla met sülla curuna pro tschellas. Horca, scha quai es ün sentimaint…! Eu ta di, quai straglüscha chi’d es ün milli gust.»

«Aaa…, e la glieud applaudischa cur cha vus laschais pender oura la lengua dal strapatsch cun ir da casü?» 

«E che dschais vus duos?» dumonda’l a Balser ed a Barblan. «Mo… che voust?» dischan quels sco our d’üna bocca, «quai es il muond modern.»

E Kevin dà eir amo seis sal e paiver lapro: «Äctschen, bazegner, Äcschen…! E nöa da quels telemarks ridiculs sco cha tü faivast, Baz. Ed uossa es eir Jon Clos ün eroe – sco Benedetg Fontana!»

Eu n’ha chapi…, ma quai es strapuchà per quel lö cun üna vista incumparabla» conclüda Baz e squassa seis cheu chanuoss.