L’agricultura as preschainta ingon a Zernez

(anr/fa) L’ultima fin d’eivna d’avrigl vain realisada a Zernez la deschavla agrischa. Las uniuns paurilas da l’Engiadina e las Vals dal süd chi organiseschan quist’exposiziun agricula fan quint cun var 12 000 visitaduors. Daspö il 2010 organiseschan ils paurs da las tschinch regiuns Grischun central, Surselva, Val dal Rain grischuna, Partens/Tavo ed Engiadina/Vals dal süd minch’on inclur oter l’exposiziun agrischa. «In quellas occasiuns vain preschantada l’agricultura impustüt eir a la populaziun na paurila», ha dit Gian Peter Niggli, il president dal comitè d’organisaziun (CO) da l’agrischa da quist on, in mardi a chaschun da la conferenza da pressa a Sent illa pauraria da Fadri e Sabina Stricker. L’agrischa significha tenor Niggli, chi fa da paur a Samedan, però eir identità, «vers inaint, tanter ils paurs, e vers inoura, culla populaziun da noss cumüns».

Cul sustegn da 580 agüdonts

L’agrischa da quist on ha lö als 27 e 28 avrigl a Zernez. Ella vain organisada da las uniuns paurilas da l’Engiadin’Ota (Alpina), da la Bergiaglia, da Brusio, da la Val Müstair, da Poschiavo e da l’Engiadina Bassa. «Quist grond arrandschamaint, i’s fa quint cun var 12 000 visitaduors, es collià cun blera lavur», ha accentuà il president dal CO, «fingià dürant l’eivna ouravant esa da metter in pè las tendas, ils serragls, las saivs etc., e dürant ils dis da l’exposiziun esa da chürar las bes-chas e procurar pel damangiar e dabaiver per tuot ils preschaints.» Ch’els sajan superbis chi grataja als paurs da las singulas regiuns minch’on darcheu d’organisar l’agrischa, ha dit Niggli, «ingon vain nus il sustegn da 580 pauras e paurs chi saran vestits darcheu tuots medemamaing, quist on in blau.» Il budget per l’agrischa a Zernez s’amunta a 700 000 francs.

Quista jada darcheu 
cun ün cortegi

Il tema principal da l’agrischa da quist on sun üsanzas e tradiziuns. A chaschun da l’exposiziun agricula a Zernez ha lö in dumengia, ils 28 avrigl a las ündesch ün cortegi suot l’insaina da las tradiziuns. Il cortegi parta visavi da la staziun da viafier e maina tras las vias da Zernez sper il center dal Parc Naziunal Svizzer via in direcziun dal Pass dal Fuorn. Là fa’l la storta a dretta ed aintra sülla plazza da l’exposiziun. «Al cortegi, manà d’üna posta istorica dal Güglia, piglian part bundant 20 gruppas chi preschaintan differentas üsanzas, sco p. ex. la schelpcha, e’ls uffants preschaintan il Chalandamarz», ha dit Fadri Riatsch chi’d es respunsabel per quist tema, «üna gruppa deriva dal Vnuost ed üna da Landeck.» Dürant l’agrischa han ils preschaints l’occasiun da verer co cha’l gran vain elavurà e co chi dvainta our da la lana d’besch ün pullover. «Ed illa chamonna d’alp illa tenda gronda pona verer co chi’s fa chaschöl ed insajar il vegl trat put in gromma», ha dit il paur da Vnà, «sül marchà da l’agrischa as pudaraja provar amo ulteriurs prodots agriculs.»

In tschercha da la 
«Miss agrischa 2019»

Ch’eir a l’agrischa a Zernez gnia preschantà il muvel, ha dit Duosch Städler, il vicepresident dal CO: «In sonda avantmezdi vegnan rangadas passa 280 vachas da lat da differentas razzas e davo giantar vain tschernüda la Miss agrischa.» Ch’implü gnian preschantadas eir differentas razzas da chavals, ma eir vachas-mamma, bescha e chavras da l’Engiadina e da las Vals dal süd grischunas, ha cuntinuà Städler chi presidiescha l’Uniun grischuna per l’allevamaint da bescha. «Ils experts daran interessantas spiegaziuns», ha’l agiunt. Eir pels uffants vegnan sportas differentas attracziuns. Sper il zoo pels pitschens e differents gös daja eir üna concurrenza da rampignar sco ün usöl sün ün clucher da strom. In sonda saira concerteschan il Cor viril da Zernez e la Musica da Cinuos-chel-Brail. Eir la gruppa da sot indigena as preschainta. «Pella festa la saira vaina ingaschà a la chapella Pfunds-Kerle da Fuond i’l Tirol vaschin», ha conclüs il president dal CO Gian Peter Niggli.