Stimar pi fitg la lavour dallas pouras

(cp) Las pouras èn las fermas pitgas dall’agricultura. Perchegl duess la lavour dallas pouras neir rancunascheida pi bagn, stimada pi fitg ed er esser paeda. Las delegadas dall’Uniun da pouras grischuna èn s’inscuntradas igls 7 d’avregl a Casti. Las commembras dall’Uniun da pouras Churwalden-Alvaschagn-Belfort on organiso la radunanza, procuro per igl bagnstar ed organiso igl intermezzo musical digls corns da tgatscha Tavo dalla Scola da musica Grischun central.

Igl plevant Balthasar Bächtold ò fatg ena devoziun cun pleds or digl 1. codesch da Moses noua tgi igl pievel da Dia ò catto siva 40 onns finalmaintg la tera sontga. Funtangas, ava, tera fritgevla. Cò èn els rastos ed on cultivo la tera tgi igls nutriva. Els vivevan cun la nateira e cartivan a lour stgaffeider, Dia. Prest mintgign era pour, saveva da noua tgi igl sies nutrimaint dereiva. L’urbanisaziun vegia mido chesta veta, igls carstgangs seian s’allontanos dalla nateira, dalla tera, da Dia.

Er Astrid Derungs, presidenta dall’Uniun da pouras grischuna, ò fatg partratgs sur dalla nateira, surtot sur dall’ava. Perchegl tgi sainza ava na dessigl nigna veta. Igl consum dad ava ainten la Svizra seia enorm – la stad 2018 vegia pero musso tgi er la Svizra fritgevla e da bler’ava septga neir agls sies cunfegns.

La lavour dallas pouras 
ò da neir revaletada e stimada

Tgi la lavour dallas donnas ainten igl pouresser vala betg bler e vigna betg stimada, chegl è ancunaschaint gio dadei. Markus Caduff, cunseglier guvernativ, ò musso se tgi igls travagls purils vignan adegna pi gronds e portan uscheia ena pi gronda tgargia. Igl pour e la poura vegian da parteir se la lavour, uscheia tgi la poura lavoura an media 41% per igl travagl e 59% aint igl tigneirtgesa. Persiva survigna ella nignas prestaziuns socialas e chegl monta er tgi chesta lavour è, vurdo ord vista dall’economeia publica, invasibla e tgi detta persiva er nigna rancunaschientscha. I seia oz deplorablamaintg anc adegna uscheia tgi igl om magna igl affar e tgi la donna vign manada, pero chegl corresponda betg ple alla realitad. La lavour duess neir parteida se tenor abilitads, er per stgaffeir taimp per la famiglia. Schibagn tgi 74% dallas pouras seian cuntaintas cun lour status seian tuttegna 26% betg cuntaintas. Chegl seia bagn ena quarta dallas pouras e chegl stoptga neir piglia serious. Caduff ò proclamo las pouras da neir activas, da far politica e da sa dustar. Las pouras seian la ferma pitga dall’agricultura e chegl duess neir pertschert a tots. Thomas Roffler, president dall’Uniun da pours grischuna, ò er s’exprimia tgi la garanzeia sociala dallas pouras stoptga neir migliurada e tgi l’uniun da pours sustigna ellas.

Activitads variontas

Aint igl rapport annual ò Derungs rachinto digl de da sport organiso per las commembras, digl Workshop tigl tema «Manar cun ed antras motivaziun», dalla participaziun all’Agrischa a Coira, dalla radunanza da delegadas dall’Uniun da pouras svizra da dus deis, dalla radunanza ad Untervaz e dalla dieta d’aton a Val Poschiavo.

Da Heidi Koller dalla cunsegliaziun da pouras è sto da santeir tgi la dieta «Weitblick» vegia gia li er igl onn 2018, tgi seia do curs da far cosmetica dad ervas per igl agen tigneirtgesa, curs per mussar tgi surdadas da travagl seian en lung process. An ena dieta da dus deis ò Hans Eggenberger tracto igl tema garanzeia sociala e paia. Cunchegl tgi ins seia pertschert tgi la tgargia da lavour segls travagls purils vigna agl cunfegn sensom ins vegia tschartgea strategeias.

Laura Corell, Tusang, è neida onorada pigl tetel poura FA.

Per Derungs ègl sto fitg cuntantevel tgi ena nova secziun ò savia neir pigleida se ainten l’uniun. Gl’è la secziun Pany-Luzein. Ella è stada represchentada da Dorli Roffler e Nini Bardill.

Siva digl 2005 è Marianne Kessler stada activa ainten la cumischung da svilup dall’Uniun da pouras svizra. Ossa less ella zappar enpo anavos. Ainten ena curta revista ò ella do en’invista da sias activitads e tgi la scolaziun per davantar poura seia sa sviluppada bagn igls davos onns. Ella spera tgi vigna a dar anc bleras donnas tgi fetschan chesta scolaziun.

Siva dalla radunanza da delegadas on las participantas galdia igl bung giantar paragea da Petra Hartmann ed igl sies team. Scu adegna schi pouras èn responsablas per igl buffet da dessert, alloura savess chel betg esser pi vast, chegl tgi vign stimo da tottas.