Da visita tigls tschearvs

(anr/bt) Egn tozel Rumantschas a Rumàntschs prest digl antier Grischùn Zentral ân s’antupo an gievgia passada tigl Café rumàntsch a Preaz noua c’i ân prieu anvesta agl manaschi agricol da Jacqueline Stgier a Simon Kunfermann. Sarimnos sen la Plazza da Posta a banavantos da Carmen Dedual, colavuratura da la LR, tuts c’en sarandieus cun Jacqueline Stgier a sieus cunsort Simon Kunfermann se Baria digl Steffen. Passànd veiasei e dalùnga curdo an îl egn’òlta closira. Sen duas aclas se là tegnan igls inovativs purs giuvens lur muntanera da var 75 tschearvs dama. «Quest atun e’gl gest 10 ons ca nus vagn antschiet cun la tratga da damas», raquenta Kunfermann. «Igl ple grànd crap da scarpetsch dantànt e sto la lubientscha. Nus vagn gieu da spitgear tschentg ons antoca ca nus vagn survagnieu quella digl cantùn», aschunta sia duna Jacqueline, oriunda da Parsonz. Igl ufezi par natira ad ambiaint â intercuretg manedlameing igl efect c’igl pascular vegi sen las plàntas da las spundas setgas. Mintga dus ons sutastat lur manaschi ear a la controla digl UNA. «Mo igl on passo âni constato ca la pastgira segi sututilisada», gi Simon.

Rivos tier l’acla c’igls tschearvs earan saratratgs. Mo Simon â dalùnga carmalo els natier cun stearner pàn sétg. Egn beal triep da vatgas a vadeals digl on passo e s’avaschino precautameing. Cun iglieadas criticas segls visitaders nunancunaschaints âni tutegna antschiet a magliear la purschida bissageada c’els survignan par regla mintga dus gis, par alura imediat puspe saratrer sut igls pegns manevels. «Igls damas en atgnameing detg marviglius. Cur c’jou lavur qua vignani dalùnga a vurdar tge ca fetsch», gi Simon. «I san dantànt exactameing c’jou glis port pàn. Mo cur c’i ân avunda da quel s’avaschegnani betga ple.» Dantànt c’igls tschearvs amprovan da tgapar egna buca pàn dat Jacqueline sclarimaints detaglieus sur digl taner damas a raspunda las amparadas digls preschaints interessos. Lur closira a Girs e var dus km lùnga, 2,5 m òlta ad anseara egn antschies dad otg ha. Igls damas darivan oriundameing da l’Asia, mo earan gea vagnieus impurtos digls Romans. Mintg’on sagetan els trànter 20 a 30 tors giuvens, tut savund igls basegns da lur cliaint exclusiv. Simon sageta alura 4–5 tocs a la geada ca la veterinaria cantunala â d’urantar da vivs. Suainter â lur tgarn ànc egn’eada da vagnir controlada, cur c’igls animals en an la Meztga Viamala, noua c’els ân da pender agl frestg an tearma d’egn’ura. Ascheia en las prescripziùns. Igl dies ad igl calùn vomian agl cliaint. Cun la tgarn da las otras parts fani andutgels maighers c’en ear fetg ancuretgs. «La tgarn e betga da cumparagliear cun quella da salvaschegna. Ella e ampo ple dultscha», gi Jacqueline. «Sch’anzatgi â betga bugent salvadi maglia’l pigl sòlit la tgarn digls noss tschearvs.»

Lur manaschi vean cumpleto d’egn muvel da 35 vatgas mama. Igls vadeals vignan pavlos var 10 mains avànt c’igl van da maz. Igls stupents products da tgarn vendani directameing a la cliantela ad an lur stizuneta segl bagn puril a Sumvitg noua c’els ân ear andrizo egna stiva par lur numerusas visitas.

Là e la santupada rumàntscha ida a fegn cun egna buntad marenda survida da Jacqueline Stgier a Simon Kunfermann.