Il Grischun survegn in «Green Deal»

(anr/fa) La stgaudada dal clima smanatscha era las regiuns muntagnardas sco en il Grischun. S’occupar cun il clima signifitga a l’avis da Philipp Wilhelm ed ulteriurs 82 sutsegnaders er ina schanza per il chantun. Il territori alpin cun ses glatschers è pertutgà surproporziunalmain da la stgaudada globala dal clima. Avant trais onns ha il chantun Grischun deliberà ina strategia davart il clima e fixà il basegn d’agir. «Las finamiras en connex cun il clima ch’èn vegnidas concludidas sin plaun internaziunal èn fitg ambiziusas ed il temp per prender mesiras è stgars», ha ditg Philipp Wilhelm (ps, Tavau). El ed 81 ulteriurs deputads e deputadas ch’han suttascrit sia incumbensa eran da l’opiniun ch’il Grischun sco chantun muntagnard duai vegnir activ e proteger il clima en il rom da sias pussaivladads. Che quai signifitgass er ina schanza per l’economia chantunala, ha’l ditg: «Sche la rata annuala da sanaziuns energeticas d’edifizis ch’è uss fitg bassa vegniss augmentada cleramain pudessan vegnir stgaffidas en il Grischun var 1500 fin 2000 plazzas da lavur en tut las regiuns.» A questa conclusiun era vegnida l’uniun Energiefragen.GR en ses studi «Arbeitsplätze für die Bündner Regionen». Sco che Wilhelm ha agiunt faschess il Grischun ina buna parita sch’el surpigliass ina rolla da piunier en connex cun la protecziun dal clima. «Las stentas d’enfin uss na tanschan anc betg per cuntanscher las finamiras dal clima da Paris e da Katowice», ha’l punctuà. El ed ils 82 ulteriurs sutsegnaders vulevan incumbensar la regenza da preschentar in plan d’acziun «Green Deal per il Grischun» che cuntegna mesiras concretas ed effizientas per proteger il clima.

Regenza beneventa l’incumbensa

Il president da la regenza Jon Domenic Parolini ha ditg che la strategia davart il clima concludida da la regenza l’onn 2015 cumpiglia diesch accents d’acziun, dus davart la protecziun dal clima ed otg davart l’adattaziun al clima. «La regenza beneventa l’incumbensa Wilhelm perquai ch’ella rinforza la via da fin uss en la strategia da clima.» L’incumbensa stuess però vegnir realisada, sco ch’el ha punctuà, entaifer las structuras ed ils andaments gia vegnids creads cun la strategia da clima e cumpigliar in’extensiun dal rom dal plan da finanzas ed in’adattaziun da las basas legalas. «Per realisar in plan d’acziun effizient stoi vegnir fatg quint cun investiziuns unicas da var 15 fin 26 milliuns francs e cun custs periodics da 20 fin 50 milliuns francs per confederaziun, chantun e vischnancas», ha’l orientà. La regenza ha proponì da midar l’incumbensa sco suonda: «La regenza preschenta al cussegl grond in plan d’acziun cumplessiv ‘Green Deal per il Grischun’ che cuntegna mesiras concretas ed effizientas per la protecziun dal clima inclusivamain in plan da finanziaziun e las adattaziuns necessarias da las basas legalas.» Il parlament ha acceptà questa proposta cun 103:16 vuschs e naginas abstenziuns.