In igniv fin, schurmegiau e pign
Dad Augustin Beeli / ANR
Entochen stiarsas fuva quella canorta enconuschenta cul num «Mäuseburg». Dapi ier eis ei la Canorta Igniv. La purschida per geniturs che lavuran duront l’jamna ei occupada e tschercada. Igl ei la quart-gronda canorta el Grischun. Canorta Igniv: Il num romontsch duei esser significativs pil liug schurmegiau dil gi. A Glion, Laax e Flem san geniturs confidar lur affon pign naven dalla damaun allas siat tochen la sera allas sis. Duront quei temps, naven d’in tochen tschun gis, san ils geniturs esser segirs che lur affon pign ei en buns mauns. Affons da treis meins tochen vegliadetgna da scoletta han leu in igniv, in dacasa genuin. Cu la mumma ed il bab ein alla lavur miran educaturas e dunnas scoladas dad els. Quellas dunnas ein buca mo scoladas e cumpetentas, mobein oravontut caras e premuradas. Wieke van Vliet ha accentuau ier ch’il plaid «igniv» descrivi il meglier nua ch’ils pigns seigien, cu els vegnien ella canorta, u a Glion, Laax ni Flem. En treis loghens passentan dapresent mintga gi entuorn 40 affons il gi, la concessiun cantunala lubess 60 plazs. Il president dall’uniun purtadra dalla canorta d’affons, Gion Lechmann, ha confirmau ch’ei hagi aunc plazs libers, el ha denton puntuau ch’ins vegli buc occupar per mort e misericordia mintga cantun. «Nus vulein restar ina canorta da qualitad top, cun ina tgira ed assistenza familiara e surveseivla», gliez seigi il pli central, ha el puntuau.
27 plazzas qualificadas
Il num «Canorta Igniv» remplazza il vegl «Mäuseburg». Cun quei num haveva in’uniun purtadra entschiet avon siat onns sias activitads a Glion cun sis plazs da canorta. Daferton han politica e societad promoviu las structuras novas dallas famiglias. La tgira ella canorta dil gi ei etablida e statuida ella lescha cantunala e federala. «Nus essan relevant al sistem niev», ha Lechmann declarau il stan actual. Enteifer siat onns ei la canorta d’affons Mäuseburg s’extendida considerablamein. Da sis plazs a Glion eis ella s’engrondida, gl’emprem a Flem, lu a Laax. L’uniun Canorta Igniv porta tuts treis loghens e dat lavur a 27 specialistas per la tgira d’affons pigns.
Ins porschi negliu in casti, ed era miurs hagi ei per cletg mai giu ellas canortas, ha la menadra van Vliet sincerau. Ils affons pigns che mummas e babs confidien ad els dueien sesentir bein ella Canorta Igniv. L’instituziun ei etablida dapi il 2012 ella regiun giudem la Surselva.
Daferton eis ella cun totalmein 90 tochen 110 affons la quart-gronda canorta el Grischun . Il niev num vegn a s’etablir spert. Ina gronda part ella regiun discuora romontsch ni ei colligiada cun quei lungatg. Gest al lungatg dat la Canorta Igniv ina certa peisa. Ellas canortas a Laax ed a Glion vegn igl affon igl emprem en contact cul lungatg ch’ei pli tard il lungatg d’instrucziun en scoletta e scola. Ch’igl ei in avantatg pil romontsch ha il president communal Franz Gschwend puntuau. Sper la canorta a Mustér ei la Canorta Igniv la suletta ch’ei dat en Surselva ella sparta dalla tgira d’affons cumplementara alla famiglia.
Slargar sin siat gis?
Il «casti da miurs» ei setransformaus en in igniv. Lechmann ha vuliu communicar quella midada ufficialmein cun ina conferenza da medias. La Canorta Igniv cun ses treis loghens Glion, Laax e Flem ei dependenta dallas vischnauncas che sustegnan las activitads per la purschida cumplementara d’affons ordeifer la famiglia. Il president communal da Laax, Franz Gschwend, ha tradiu ch’el hagi sez in biadi che frequenti la canorta. Ei seigi oz aschia che las dunnas hagien fetg bunas scolaziuns ed ei seigi da possibilitar ad ellas da luvrar vinavon. Ellas famiglias giuvnas lavuran pilpli omisdus partenaris e dapertut han els buca permanentamein a disposiziun confamiliars che miran dils affons. Sco Gschwend ha declarau vul la vischnaunca da Laax s’engaschar ch’ins sa porscher il survetsch dalla canorta duront siat gis ad jamna.
Ella gastronomia, cun bia frequenzas gest las fins d’jamna, fussi ei d’avantatg sche la Canorta Igniv fussi aviarta era lu. Aunc uss eis ei in menaschi aviarts da gliendisgis tochen e cun vendergis. La sonda e la dumengia han ils biars geniturs liber. Buca tuts. Ella hotellaria e gastronomia da Flem-Laax-Falera ei quei evidentamein auter. Sco quei che Gschwend ha sincerau ei la suprastonza communala aviarta per l’idea da slargar – sche quei fuss veramein giavischau – la purschida sin siat gis l’jamna. Lechmann ha confirmau ch’ins seigi vidlunder da sondar sch’ei fetschi senn da slargar igl urari d’avertura. Quei astgassi denton mai schabegiar sin donn e cuost dalla qualitad, ha el puntuau aunc ina gada.
Alla presentaziun dalla nova cumparsa ei era Julia Haag dall’interpresa communicaziun.ch stada. Ella ha explicau il logo niev culs tschun tgauets rodunds cun peis e bratscha. Il logo romontsch «Canorta Igniv» cumpara dapertut el logo, sin flyers, prospects, pagina d’internet e.a.v. cull’aschunta tudestga «Die Kinderkrippe in ihrer Nähe». Mintga famiglia ella regiun Glion, Laax e Flem dueigi saver ch’ei detti quella purschida, ha Lechmann dau d’entellir. La Canorta Igniv, posiziunada ed etablida en quels loghens, ei ina da 30 talas instituziuns ch’ei dat daferton el Grischun.
Gust da leger dapli?