Igl emprem «Mund romontsch»

Dad Augustin Beeli / ANR

Las vacanzas da stad han entschiet. Per biars eis ei in temps dil serecrear e star a sulegl. Per quei ha Barla Coluccello buca peda. Ella organisescha ils detagls dil «Mund romontsch» ch’ei ils 13 e 14 da settember a Flem. La vischnaunca da Flem dat ufficialmein pauc, fetg pauc, al lungatg romontsch. Facticamein vegn discurriu aunc bia romontsch a Flem, denton ufficialmein exista il lungatg oriund buca pli. La Cuminonza romontscha da Flem (CRF) dat denton ina cunterpeisa a quella ignoranza. Adina puspei sestenta ella ch’il lungatg da Gian Fontana anfli tuttina aunc in cert plaz ella publicitad. Quei accentuescha era la Senda romontscha inaugurada dacuort e renovada cun sustegn ed iniziativa dalla CRF. Vent ellas allas da quell’uniun locala da Flem dat actualmein il project «Mund romontsch».

Il stausch decisiv

Barla Coluccello, oriunda da Lumbrein, ei ina dunna engaschada da 34 onns. Treis gis ad jamna eis ella a Winterthur nua ch’ella lavura sco assistenta sociala. Dasperas absolva ella ina scolaziun cumplementara alla professiun cugl accent sigl accumpignar giuvenils. Era en sia patria grischuna eis ella involvida en projects e lavurs. Tier la Ligia Romontscha eis ella assistenta da Gianna Olinda Cadonau che prepara il giubileum da 100 onns a Zuoz. Coluccello ha denton aunc in tierz project che brischa. Ina caussa dil cor ei il « Mund romontsch». Ei setracta d’in festival romontsch a Flem. Egl impurtont liug da vacanzas vegn il lungatg romontsch ad esser el center duront dus gis, e quei vendergis, ils 13 e sonda, ils 14 da settember 2019. «Nies motto ei clars: promover il romontsch», declara l’inizianta ed organisatura Coluccello el discuors cull’anr.

Il stausch decisiv dad instradar a Flem iglemprem festival dil romontsch derivi digl ustier dil Livingruhm, tradescha ella. Björn Günni vegn da Hamburg, el seigi in grond amatur dil romontsch e da sia cultura, sa Barla. Gia differentas gadas ha Günni envidau en siu local musicists, cantaduras e cantadurs romontschs. Pascal Gamboni, Fiona Cavegn, Bibi Vaplan, Rees Coray ed auters han gia sunau e cantau leu e saviu perschuader dil scharm che quei local ha.

In program per pign e grond

L’atmosfera da concert ell’anteriura garascha ei unica. Situada amiez il vitg, denter Center Stenna ed il Vitg sura, eis ei in liug discret, ina truvaglia per hosps ed indigens. «Buca memia grond, e buca memia pign per nies mund romontsch», manegia l’organisatura. Ensemen cull’assistenta Yvonne Gienal ha Coluccello preparau in program da dus gis. Il festival «Mund romontsch» sedrezza a pign e grond, avon e suenter il gentar. Per pigns e pignets vegni endrizzau ina meisa da zambergiar, vinavon vegnan els a saver tedlar ina historia legra dalla famiglia Babulin. Il program ei daferton semtgaus e planisaus. L’avertura dil festival ei il vendergis, ils 13 da settember allas 16.00 Lu dat ei in emprem «crashcurs», in cuors introductiv els emprems plaids romontschs. Quel senumna «per gassas e streglias – laufend romanisch lernen ». Igl ei in modul che David Flepp ha sviluppau. Lu dat ei prelecziuns litteraras, musica cun Luis Coray e Pascal Gamboni e dina performance da Fiona Cavegn.

Ils da Flem vegnan ad emprender d’enconuscher ina Romontschia creativa ed activa. La sonda, ils 14 da settember, cuntinuescha il festival el Livingruhm a Flem. Suenter in’animaziun cul cudisch d’affons «La famiglia Babulin» ed in ulteriur crashcurs «Per gassas e streglias» cun Alice Bertogg dat ei in spitachel divertent cull’actura Marina Blumenthal. Gianna Olinda Cadonau vegn a preleger, ei dat in « free mic», pia il microfon ei aviarts per producziuns libras. Il final ei la sonda sera naven dallas 18.00. Lu sepresenta Chiara Jacomet cun text e musica. Tumasch è Thomas Cathomen e Dario Hess vegnan a presentar il potenzial e scazi cultural dalla giuvna generaziun romontscha. Ils da Flem da lungatg tudestg astgan senz’auter vegnir scuidus. Evidentamein astgan els separticipar ed esser loschs da quei scazi dalla regiun.

Il preventiv dil festival «Mund romontsch» a Flem ei limitaus. Coluccello ei optimistica ch’ei gartegia da finanziar l’occurrenza. Denton schar aviert vul ella buca tut. Perquei han ella ed Yvonne Gienal lantschau ina rimnada crowdfounding silla plattafuorma www.lokalhelden.ch/festival-mund-romontsch.

Tgi che vul separticipar e sustener la bun’idea e l’iniziativa da Barla Coluccello pil festival a Flem ei beinvegnius cun ina pintga ni gronda donaziun en favur dil «Mund romontsch.