Grànd interess par la caschareia renovada d’Andeer

Da Bartolome Tscharner / ANR

An gievgia passada â gieu liac l’amprema visita publica da la caschareia d’Andeer suainter la sia renovaziùn. La sagnùna Maria Meyer â mano atras igl andrez, declarànd manedlameing tut igls products ad igls pass da produtgear quels. «Jou ve managieu c’igl vigni ànc nign a l’amprema guidada», â Maria Meyer getg ad e stada surprida c’igl eara rivo 15 dellas a dels interessos da prender anvesta a la caschareia, la quala ella preschainta uss ànc tschentg geadas, mintga gievgia ànc antoc’igls 8 d’avust. D’òlta stagiùn vegian els adigna trànter 20 a 30 visitaders ca prendan anvesta an la caschareia renovada igl curs digl on passo. La savida da Maria Meyer a Martin Floh Bienerth, c’ân a tschains la caschareia digls 2001 annà, e admirevla. Ella â incanto las visitas cugl sieus raport cumpetent davart la darivànza da lur latg, digls produzents da quel, digl persunal ca lavura là, mo surtut davart la producziùn da caschiel a da lur spezialitads da latgiras. Da stad caschani Meyer, la sia colavuratura Julia Romer ad igl amprendist Florian Geisseler me duas geadas l’eanda, parquegl cun me 400 liters latg, c’igls purs portan ussa, e’gl megna poc latg par caschar mintga gi. Parquegl vignan igls andrezs ear netagieus da que tains. Par tutegna mussar igls singuls pass da la producziùn da purmaint â la sagnùna musso fotografeias angrandidas, cun las qualas ella â declaro mintga detagl digl caschar. Actualmeing vean la grànda part digl latg vandieu sco latg frestg a la cliantela. Cugl rest fa igl sagnùn Martin Floh Bienerth igl ancuretg caschiel lom c’â nums flurus sco «Flur d’Andeer», «Pulitg d’Andeer» near «Schember d’Andeer». «Par far quel manizainsa propi da fegn guilas da schembra d’Andeer», gi Meyer ca punctuescha plenavànt c’els metian grànda pesa sen bùn latg parquegl c’i caschan me cun latg betga pastoriso. «Par caschar cun latg crieu sto quel easser d’òlta qualitad. El dastga cuntaner nigns schierms», gi ella. «Mo igls noss purs furneschan me latg biologic da la qualitad pretendida», loda ella igls seas tschentg furniders da latg indigens. La qualitad digl latg vigni digl rest adign’anavànt controlada an la caschareia near d’egn labor extern. Igls produzents vignan indemnisos cun 80 raps par kilo latg, egn rap daple survignani sch’i portan latg da vatgas betga scurnadas. Quegl e ear egna spezialitad da la caschareia d’Andeer, la quala â lavanto grànda atenziùn igls davos ons. Egn liter latg pesa var 1,03 kilos, parquegl c’el cuntegna ànc blears minerals sco fosfor, natrium a calium.

Egna nova spezialitad d’Andeer

«Igl caschiel d’Andeer vean produtgieu tanor igl rezept usito par far caschiels d’alp, mo nus igl vagn adato savund igl noss gust», palainta Meyer, ascheia ca quel sadisfranztgescha clerameing d’oters aschinumnos «caschiels da muntogna». Quellas lètgas cuntànschani cun midar la temperatura da la caschada, cugl cuntegn da grass ad otras fineztgas c’ella tradescha betga tutas. Egna bùna part digl gust dependi ear digl grass. «Nus sgarmagn par ordinari betg igl latg. Quel cuntegna radund 4% grass par liter. Mo igl caschiel cuntegna trànter 45% a 55% grass par kilo massa sétga. Pressapoc la measadad d’egn liter liquid e massa sétga. Calculo da gries e’gl alura var ¼ near bundànt 125 gr grass par kilo caschiel», declara Meyer.

Suainter quellas explicaziùns en igls visitaders stos an marveglias da sagear igls resultats da la producziùn dascreta gio’n tschaler da caschiel. La caschareia d’Andeer dispona ussa da dus tschalers: Agl tschaler nov vignan magasinos igls caschiels frestgs, là an igls visitaders betg aczess, ad agl tschel an tgea digls sagnùns madiran pliras tschient magnucas durànt 10 antoca 18 mains. Lez tschaler – c’e fatg cun quito cun palantschieu da platas d’Andeer a miraglia natirala – e andrizo par visitaders. Igls ezs ân alura scho gustar igls ansatgs digls divers caschiels d’Andeer. Cun quell’ocasiùn ân igls sagnùns ear preschanto lur ple nova spezialitad: Las actualmeing 36 magnucas da caschiel dir d’egna samagliànta qualitad sco Sbrinz near igl Parmigiano. Quellas magnucas ân da vagnir stagiunadas durànt seglmains dus ons c’ellas perdian tànt schirùn sco pussevel a davaintian extra-diras.

Interessents da la producziùn da caschiel d’Andeer ân la caschùn da visitar la caschareia mintga gievgia da las uras 16.00 antoca 18.00. Igl e betga da basegns da s’anunztgear a la guidada e gratuita. «Par regla e’gl anqual indigen, mo surtut singuls vacanzadurs ca s’interesseschan par la purmantaziùn», gi Meyer. Igl interess par las guidadas e grànd. Ascheia e’gl sto me avànt duas eandas passa 30 amprendists caschaders da la Svizra orientala c’ân fatg staziùn ad Andeer.