Il volvatgau (Wendehals) e sia camuflascha perfetga

La habilitad da volver il tgau per 180 grads dat a quei utschi il num. En l’Europa centrala eis el sin la gliesta cotschna e schurmegiaus. En Svizra ein aunc d’anflar circa 1000–2500 pèrs. Pil pli metta quei utschi ils ovs (6–10) egl igniv digl onn avon. Gia per la tiarza gada ei il volvatgau seprofitaus dalla ruosna el pirer che sesanfla en nies curtgin. Duront il temps da cuar ein els buca schenai e scatschan sut circumstanzias perfin auters utschals ord lur igniv, perfin mazzan ils geniturs inclus lur ovs ni pigns (buca fetg simpatic, denton aschia ei para la natira). Las ruosnas foran ei mai sezs, malgrad ch’els s’audan tier la famiglia dils petgalenns. Igl ei il sulet petgalenn cheu tier nus che vala sco migrant (igl unviern passenta el il temps en la Sahara sco era en l’Asia dil sidost). Als pigns portan ei neutier furmiclas, pil pli las larvas – els van sut magliabiens. Cunquei ch’igl utschi po contonscher ina vegliadetgna da tochen 10 onns savein nus spitgar aunc enqual viseta dils geniturs volvatgau ed enqual canera dils pigns che batlegian per buna e sperta maglia. Ils geniturs sgolan, aschiprest ch’ils pigns ein siadora, lur atgnas vias. Magari anfla il pèr puspei in l’auter duront ch’els ein alla tscherca digl igniv digl onn vargau.

Martina Mathiuet