Che es art?

La Fundaziun Nairs a Scuol ha cumanzà in avuost cun üna «Art Lecture». E la prüma part da quel ciclus da referats cun discuors ha gnü lö d’incuort illa sala da la chasa d’artists d’art contemporana a Nairs. Il ciclus culs referats da Michael Lüthy cun temas da las scienzas d’art, cun dumondas filosoficas, politicas, da la società ed istorgia actuala dessan cumplettar la sporta d’art illa chasa d’artists a Nairs. La dieta voul eir algordar e tour ün exaimpel dals cuors academics a Tavo i’ls ons 20 dal tschientiner passà cul tema «Che es l’uman?» A Nairs as vaja davo ad otras dumondas sco p.ex.: Che es art? Che po l’art as prestar? Co nascha art?

L’idea da la seria d’arrandschamaints «Art Lecture» es nada in collavuraziun dal scienzià ed istoriker d’art Michael Lüthy e da la dramaturga da teater Cornelia Schwab, la co-directura actuala da la Fundaziun Nairs. Ils referats dessan inrichir eir la collavuraziun culs artists e las artistas chi vivan e lavuran a Nairs.

«Fa quai cha tü chattast per bun»

E che vain insomma tematisà precis in quists referats? Michal Lüthy ha declerà quai cul discuors ch’el ha gnü ouravant cun Cornelia Schwab, la co-directura da Nairs. Quella til vaiva invidà da gnir in Engiadina. Sülla dumonda: «Che spettaivat vus da mai?», haja Cornelia Schwab dit: «Fa quai cha tü chattast per bun.»

Ed uschè sun nats referats specifics per quist lö. Michael Lüthy: «Eu less provar da discuorrer davart robas, sur da las qualas i s’ha forsa plütost temma da discuorrer.» Il scienzià d’art ha introdüt seis referat cun üna part teoretica, seguind a la dumonda da la definiziun da l’art, ed as referind eir al filosof Ludwig Wittgenstein. Perquai ha Michael Lüthy manià: «Art ha üna definiziun cun urs diffus, e minchatant dovraina ils urs diffus per analisar art.» La moderna saja ün’epoca ingio cha influenzas da la filosofia, da l’estetica, da la religiun obain eir da la politica improuvan da definir art. Tenor Lüthy esa da disferenzchar tanter far art e tanter publichar art.

Conguals da differents artists

Cun ün pêr purtrets exemplarics ha Michael Lüthy lura illustrà a Nairs differents geners d’art, dad art d’otras epocas fin a l’art contemporana. Uschè ha’l p.ex. muossà ün purtret da l’impressiunist Paul Cézanne cun sia famusa «Montagne Sainte-Victoire». O lura ha’l muossà las particularitats dad ün purtret da Vincent van Gogh. Sco exaimpel d’art contemporana ha Lüthy muossà lavuors da Maurizio Cattelan, actualmaing ün star illa scena d’art. L’artist oriund da Padua inscenescha situaziuns provochantas e scurrilas – tuot ün oter gener d’art co quel da Cézanne e van Gogh.

Michael Lüthy ha discurrü liber ed in ün möd viv, ma per ün laic nun esa stat adüna uschè simpel d’incleger. In ün prossem referat discuorra el davart exposiziuns. Davo il referat ha gnü lö üna discussiun ed id ha dat la pussibiltà da star da cumpagnia.