Tujetsch vul evitar ina situaziun sco ad Andermatt
La suprastonza communala da Tujetsch propona al cussegl da vischnaunca da cumprar pliras parcellas en zona da baghegiar. Quellas duein allura vegnir messas a disposiziun en dretg da baghegiar a vischinas e vischins. Sco quei ch’ella scriva el messadi per mauns dil parlament, savessi la construcziun dil resort a Dieni caschunar in augment dils prezis per parcellas ed immobilias sco ad Andermatt. Quei fussi da disavantatg pils indigens.
«La suprastonza communala vul evitar ina situaziun sco ella sepresenta ad Andermatt. Leu han las investiziuns dall’ASA el resort procurau per in augment considerabel dils prezis per terren da baghegiar. La consequenza: Als indigens eis ei buca pli pusseivel da cumprar terren da baghegiar, ni el sco entuorn il vitg. Quei astga buca capitar en vischnaunca da Tujetsch», scriva la suprastonza communala el messadi per mauns dil cussegl da vischnaunca. L’autra jamna vegn lez numnadamein confruntaus culla cumpra da pliras parcellas en zona da baghegiar. Cun quella cumpra duei la vischnaunca segirar parcellas en favur d’indigens e persunas che vulan prender dimora en vischnaunca e baghegiar. «Pliras persunas giuvnas e famiglias han breigias da cattar ina parcella da baghegiar. In motiv persuenter ei che la maioritad dils proprietaris da parcellas ei buca promta da vender las parcellas e tegn quellas sur onns en atgna proprietad», constatescha la suprastonza communala.
Cumprar per affittar
«Per las parcellas che nus presentein al cussegl da vischnaunca havein nus offertas concretas. Ils possessurs ein promts da vender quellas», di il president communal Martin Cavegn sin damonda dalla FMR. Medemamein confirma el ch’ei detti plirs interessents per surprender quellas en dretg da baghegiar. Negins problems vesa el cun quella cumpra en connex culla reducziun dil terren da baghegiar pretendida dil cantun. «Quellas parcellas ein buca pertuccadas da quei. Ellas schaian aschia ch’ina reducziun vegn buca en damonda leu. Prender ora parcellas amiez ina zona cun terren da baghegiau fagess era negin senn. Il cantun savess silpli pretender ina mobilisaziun da quellas, mo damai che nus cumprein e surschein ellas ton pli spert en dretg da baghegiar ad interessents concrets, savein nus era exclauder quella pretensiun», constatescha Martin Cavegn.
Buca l’emprema ga
Sco quei che la suprastonza communala constatescha el messadi ha la vischnaunca da Tujetsch gia mess a disposiziun differentas parcellas en dretg da baghegiar, denter auter ils onns 1990 a Spinatscha: «Quei model ei secumprovaus. Il model porta per la vischnaunca da Tujetsch sco era per las persunas ch’affitteschan ina parcella en dretg da baghegiar plirs avantatgs. La vischnaunca possibilitescha aschia a persunas da baghegiar a Tujetsch e da vegnir sesentas en vischnaunca. Quellas persunas ston pia buca finanziar la cumpra dalla parcella e san aschia impunder quels daners per la construcziun dalla casa – in levgiament finanzial ch’ei segiramein d’engrau a bein enqual famiglia, surtut famiglias giuvnas.» Cun quei model ei la vischnaunca possessura da pliras parcellas e sa aschia incassar annualmein tscheins.
1,45 milliuns francs
La finamira dalla suprastonza communala ei da cumprar treis parcellas a Sedrun e Camischolas cun ina surfatscha totala da 4890 meters quadrat. Il prezi total importa 1,45 milliuns francs. Il prezi per meter quadrat svariescha tenor parcella denter 280 e 320 francs. Decida il cussegl da vischnaunca da cumprar ellas, sto la cumpra aunc vegnir suttamessa alla radunonza communala. Sco quei che la suprastonza communala constatescha, ei la finanziaziun bein pusseivla. La situaziun finanziala dalla vischnaunca da Tujetsch seigi ordvart buna il mument, la liquiditad seigi dada: «Tier quella fatschenta setracta ei sulettamein d’in transfer dils mieds liquids ella facultad finanziala. Culla cumpra dallas parcellas vegnan ils mieds liquids sminui ed enstagl da daners sin banca posseda la vischnaunca suloms da baghegiar. Per quell’investiziun sto la vischnaunca buca prender si daners dalla banca e far supplementarmein deivets a liunga vesta. La cumpra dallas parcellas proponidas ha era negin’influenza silla finanziaziun dalla sanaziun dil Bogn Sedrun.» La mesjamna vegnenta decida il cussegl da vischnaunca era davart la cumpra da parcellas entras la vischnaunca ella zona da mistregn Drun. Ellas duein allura vegnir messas a disposiziun ad interpresas localas. Tut en tut setracta ei da biebein 12 000 meters quadrat per in prezi da pressapauc 370 000 francs.
Commentari
Mintga medaglia ha duas varts
Hans Huonder/FMR
Quei ch’ei il cass dapi onns en differents loghens turistics gronds ei era daventau realitad ad Andermatt. Dapi che Samih Sawiris baghegia leu mordio creschan era ils prezis pil terren da baghegiar. Igl onn 2011 vegneva ei pagau ella media entuorn 500 francs per in meter quadrat el center dil vitg. Oz ei quei entuorn 700 francs ni era dapli, sequent sch’in vul quei terren per tut prezi. Quei po bein cuntentar cumpleinamein il vendider ed il cumprader, mo pigl indigen che less acquistar terren e baghegiar resta la disillusiun. Secapescha ch’el sa era secuntentar cun terren ordeifer il vitg, mo era lezs prezis ein carschi per rodund 30 pertschien ils davos diesch onns. Il desideri dall’atgna casa resta pia in siemi. Il svilup turistic cumbinaus cun novas plazzas da lavur ei ina vart dalla medaglia, ils prezis per terren l’autra.
Culla reducziun dalla surfatscha dil terren da baghegiar, pretendida dil cantun, daventan parcellas en zona da baghegiar pli scartas ils proxims onns. Gia quei vegn probabel ad haver in effect sil prezi. Daventa in liug lu aunc pli attractivs per in motiv ni l’auter, ei in augment dil prezi medemamein la consequenza logica. Quei savess era capitar en Val Tujetsch, per exempel en connex culla construcziun dil resort a Dieni. Per prevegnir ch’ils indigens ni persunas che vulan secasar ella val tilien la cuorta, vul la suprastonza communala intervegnir ad uras. Ella fa quei per possibilitar vinavon terren da baghegiar per spazi da habitar en favur per exempel da famiglias giuvnas. Igl ei pia in survetsch als indigens che tschercan terren, mo lu era in schlein serrau pils speculants.
Gust da leger dapli?