Denter libertad persunala e sanadad collectiva

Oz entra l’obligaziun da certificat en vigur. Quella mesira vegn a determinar essenzialmein la veta publica ils proxims meins. Il certificat ei indispensabels pil liber access ad ustrias, instituziuns da cultura e stabiliments da sport e recreaziun. Il medem vala era per reuniuns ed arranschaments publics che han liug endadens. In’ulteriura extensiun sin stizuns, traffic public, pendicularas, scolas e plazs da lavur vegn tratg en consideraziun. Persuenter san persunas vaccinadas renunziar alla mascrina. Ei vala il principi: vaccinaus, recuvraus ni testaus.

Cun quellas mesiras rigurusas reagescha il Cussegl federal sil diember carschent d’infecziuns, hospitalisaziuns e mortoris en connex cun Covid-19. El vul impedir che staziuns intensivas vegnan surcargadas, evitond aschia che cunzun il persunal da sanadad che lavura gia uss al limit vegni aunc strapazzaus supplementarmein. E la finala eis ei era ina mesira efficienta per prevegnir ad in cunfinament general che limitass aunc dapli la libertad dil singul.

Las cefras plaidan per sesez: Dapi l’entschatta dalla pandemia ha igl Uffeci federal da sanadad registrau passa 800 000 persunas infectadas e passa 10 000 mortoris en consequenza da Covid-19. Suenter ina fasa pli calma duront la primavera e stad ei il diember d’infecziuns puspei carschius marcantamein. L’occupaziun dallas sta-ziuns intensivas crescha permanent ed en singuls spitals ston tractaments urgents gia vegnir spustai ni translocai. Rodund 90 pertschien dils hospitalisai da Covid-19 ein buca virolai, la gronda part ein denter 30 e 60 onns. Malgrad ch’il vaccin ei disponibels gratuitamein ed en abundonza ein mo rodund 52% dalla populaziun svizra vaccinada, marcantamein pli pauc che en las tiaras vischinas cun in reschim da certificat bia pli stregn. Quei ein daveras fatgs e cefras che dattan da patertgar e sforzan d’agir.

Era sch’ei dat aunc diversas cuntradicziuns e damondas aviartas en connex cun la pandemia, la giustificaziun ed igl effect dallas mesiras da protecziun, hai jeu pintga capientscha per demonstraziuns populisticas e tenutas fundamentalisticas encunter vaccinaziuns e certificats. Ellas medias socialas lain certins liber vau a lur frustraziun e quei en in tun agressiv, derasond temas cun teorias absurdas da conspiraziun e congiuraziun. Biars demonstrants considereschan igl obligatori da certificat sco discriminonts e plaidan d’ina restricziun nunacceptabla dils dretgs fundamentals dil singul. In’egliada sur nossas scheinas ora meina denton alla conclusiun che nus Svizzers, pupper-gnai da beinstonza ed individualissem stravagau, selamentein sin ault nivel.

Ton ei cert: L’extensiun digl obligatori da certificat polarisescha fetg la societad civila. Las cuntraversas han in effect destabilisont ch’ins sto finfatg prender serius. Quei ch’ei pils ins necessitad absoluta ei pils auters ina schicana discriminonta. La libertad individuala vegn considerada per pli impurtonta che la responsabladad collectiva. Quei ei egoissem pur! La pandemia ei ina smanatscha globala che pertucca tuts e sa perquei era vegnir superada e surventschida mo cugl agid e culla cooperaziun da tuts. La decisiun dil Cussegl federal limitescha bein a cuorta vesta las libertads persunalas, ella em-permetta denton el medem mument dapli schurmetg per la sanadad dil singul. Cuntrari alla pestilenza ed ad autras calamitads ei la Svizra mitschada quella gada cun in egl blau. Quei grazia alla perscrutaziun medicinala che ha sviluppau in vaccin efficient che vegn mess a disposiziun gratuitamein ed allas saunas finanzas statalas che han lubiu da mitigar las sperditas economicas.

Sche la sauna raschun dil singul maunca, eis ei el cass extraordinari d’ina pandemia legitim, sch’il stadi pren mesiras per impedir il pir. Secapescha che quellas mesiras ston esser plausiblas e legitimadas democraticamein. Il stadi appellescha bein insistentamein la laschar vaccinar. Negin vegn denton sfurzaus leutier encunter sia veglia. Tgi che renunzia denton da libra veglia sto consequentamein denton prender en cumpra – bugen ni nuidis – certas restricziuns da sia libertad persunala en favur dil collectiv. E consequentamein stuess el renunziar ad in tractament en spital el seracass. Cuntrari allas generaziuns precedentas vein nus oz la pusseivladad ed il privilegi da metter tiarms e frenar la derasa-ziun dil virus. Renunziar da libra veglia a quella pusseivladad ei iertg e nunresponsabel e nuotzun solidaric. Perquei laschei vaccinar ton pli spert! Era en Vies interess.