Hidrogen sursilvan per camiuns sursilvans
La Regiun Surselva vul nezegiar las pusseivladads dalla strategia federala d’energia. Ella ha dau in emprem stausch per producir hidrogen en Surselva. Hidrogen per il traffic grev regiunal.
«Il potenzial ei avon maun». Il sviluppader dalla Regiun Surselva, Rudolf Büchi, ha menziunau il potenzial sursilvan avon maun per dar triev alla strategia d’energia dalla Confederaziun. Decarbonisar il provediment d’energia, vul gir bandunar l’energia fossila e midar tier energia regenerabla. Entochen igl onn 2050 vul la Confederaziun reducir cumplet las emissiuns da CO2. Per contonscher las finamiras ston ils automobilists midar sin vehichels cun motors electrics spisgentai da batterias. «Il hidrogen ha perencunter da remplazzar il diesel dils camiuns.» Rudolf Büchi ha buca mo fatg attent ch’ils emprems camiuns cun tracziun d’hidrogen curseschan sin las vias svizras. «Las premissas per producir hidrogen en Surselva ein avon maun.» Intimar da producir hidrogen per il traffic grev regiunal vul la Regiun Surselva. «Secapescha che nus fagein quei buca sezs, nus tscherchein partenaris promts d’investar.»
Emprem il tancadi ni il camiun?
Partenaris interessai da separticipar al project ha il sviluppader regiunal, Rudolf Büchi, per part gia anflau. Con gronda che la promtadad d’investar ella tecnologia da producir hidrogen e da midar dils vehichels cun motors da diesel tier la tracziun cun hidrogen vegn a semussar. Promtadad d’investar ha Manuel Montalta dall’interpresa da transport Montalta SA signalisau. «Sch’igl ei pusseivel da tancar hidrogen ella regiun lu investein nus en camiuns che van cun hidrogen.» Manuel Montalta vesa divers avantatgs dalla tecnologia da hidrogen visavi a camiuns equipai cun batterias e motors electrics. «Ellas muntognas han ils camiuns cun batterias e motor electric buca prestaziun avunda per ascender las vias da cuolm.» La prestaziun dils camiuns muentai cun hidrogen contonscha aunc buca diltuttafatg la forza dil motor da diesel. Manuel Montalta ei denton perschuadius che la tecnologia da hidrogen sesviluppescha e ch’ei vegn a dar el futur dapli vehichels che san semover cun hidrogen enstagl cun diesel.
La rundella da Glion
Per producir hidrogen en Surselva vegn momentan igl implont electric dalla Axpo a Glion en damonda. Igl implont schai datier dalla Via Sursilvana nua ch’ina buna part dil traffic grev regiunal passa mintga gi speraso. Il hidrogen sto vegnir producius direct sper in implont d’electricitad per spargnar il cuosts da transportar il current via la reit. Ed igl implont sa producir hidrogen duront il temps ch’il current electric ei buc fetg tschercaus sin fiera perquei ch’igl hidrogen selai arcunar. Manuel Montalta ha aunc numnau in ulteriur avantatg dil hidrogen visavi al sistem da batterias. «Il hidrogen san ins tancar aschi spert sco il diesel, cargar batterias drova dapli temps.»
Scaffir plivalur
Nezegiar las pusseivladads dalla strategia d’energia dalla Confederaziun vul Rudolf Büchi per scaffir plivalur per la regiun. «Nus stuein buca spetgar entochen ch’auters fan ils emprems pass.» Manuel Montalta patratga semegliont. Per el eis ei impurtont che la Regiun Surselva coordinescha e carmala a meisa tut ils protagonists interessai da promover ed investar ella tecnologia nova. Cumprar camiuns cun tracziun da hidrogen ei strusch in’opziun, sch’igl ei buca pusseivel da tancar els. Rudolf Büchi vesa dabia potenzial per duvrar hidrogen producius ella regiun, per exempel era dil traffic public. Da Glion anora curseschan dabia autos da posta en tuttas direcziuns. «Entochen ussa dat ei negins bus cun tracziun da hidrogen.» Plitost ina damonda da temps cu quels bus ein disponibels.
Gust da leger dapli?