«Pil mund ei quei svilup nuota mals»

«Oravontut tiels products novs sco igl iPhone 13 ni il niev model dad XCover eis ei problematic. Nus survegnin strusch tals models. Sche insumma lu sulet cun liungs termins da furniziun e mo paucs tocs, aschia ch’ei tonscha buc per survir tut la clientella che ha gia preempustau in», di Guido Bass, il meinafatschenta da Expert Surselva a Glion. Sco el declara seigi quei denton dapertut aschia e quei seigi era enconuschent alla gronda part dalla glieud. La gronda damonda pils models novs frunti sin stretgas da furniziun. L’emprema furniziun dils models novs dad iPhone seigi arrivada punctualmein la fin settember a Glion. «Nus havevan massa preempustaziuns e havein saviu furnir a tuts il giavischau. Suenter eis ei stagnau e vegniu mender. Ussa havein ina massa empustaziuns e negin survegn pli ils telefonins ils pli novs ni mo dus treis exemplars per ga, las gliestas da spetga ein liungas.»

Alternativas sut il pigniel

Perquei seigi ei era difficil da far sco usitau grondas empustaziuns avon Nadal. «Probablamein vegnan ils models novs lu furni pér suenter Nadal e nus havein ina massa telefonins sin lagher e la clientella ha gia cumprau in model pli vegl», aschia Guido Bass. Els deploreschien da buca saver furnir tut il giavischau. Da l’autra vart hagien quellas stretgas da furniziun era ina buna vart: «Nus stuein buca scriver giu ton, la clientella sedecida per in model pli vegl e quel ei era buns, tecnicamein dat ei numnadamein buca grondas differenzas.» Sco el declara reageschien era firmas sco Sunrise e Swisscom cun porscher acziuns sin apparats buc aschi novs. Quei fagevien ei auters onns buc en quella fuorma avon Nadal, lu mavi ei per vender ils models novs. Tenor Bass ein ils prezis per telefonins pli u meins stabils. In alzament da prezis ha el denton constatau per apparats electronics sco televisiuns ni da tun.

Midada da trend

Guido Bass vesa era ina midada da trend tiels consumaders. Per fabricar e furnir in handy stoppi ei funcziunar sigl entir mund. Lockdowns ell’Asia, negina produczin da chips a Vietnam duront meins ni transports bloccai ed auter interrumpien quella cadeina da producziun e furniziun. Bass constatescha era ina midada da tenuta tiels consuments: «In telefonin astga ussa era tener treis entochen quater onns, entochen ussa er’ei rutina da midar quels suenter dus onns. Pil mund ei quei svilup nuota mals.» Enqualga va ei denton mo cun cumprar in auter telefonin pertgei era il material da reparaturas  per telefonins survegn Expert Surselva buca adina sco giavischau: «Tier iPhones savein nus – sco las autras fatschentas era – reparar tut entochen tiel model 11, tier il dudisch spitgein entochen otg jamnas sin certa tocca.» 

Pli grond magasin

Era tier l’Edecom Computer SA a Trun molan ils mulins pil mument empauet pli plaun. Il meinafatschenta Eugen Monn ei denton cuntents culla situaziun actuala e di ch’ei sappien luvrar flot. Ton els sco la clientella stoppien denton ponderar auter ed emprender da spitgar ed haver ina certa acceptanza sch’ei cuozzi empau pli ditg tier entginas furniziuns. Quei eri ins buca disaus avon la pandemia. Sch’ins survegnevi avon la pandemia per exempel in notebook enteifer in, dus dis sappi quei ussa magari cuzzar duas jamnas. Tiels computers seigi il temps da spetga il mument buc aschi gronds. Avon Nadal pudessi la furniziun da computers e notebooks daventar ina problem, ei seigi denton aunc memia baul da far prognosas. Per satisfar als giavischs dalla clientella immediat ha Eugen Monn perquei cumprau entgina rauba per siu magasin.

Munconza da squitschaders

Quei che maunchi savens seigien plitost squitschaders, era il mument survegni l’Edecom buca tut ils models sco giavischau. Damai ch’ei hagi gia dau la stad ina stretga da furniziun ha l’Edecom cumprau enzacons sin reserva. «La fin finala empostan tuttas fatschentas – pintgas e grondas – tier ils medems grossists ed aschia va ei cun tuts tuttina. Tenor Monn mauncan magari mo certs tocs che retardan lu tut. Aschia vegnien ei per exempel buca suenter da producir chips. Era el discuora d’in problem mundial ch’entscheivi cullas limitaziuns da producziun da tocca egl Orient Extrem e tonschi tochen tiels transports da containers che restien bloccai enzanua denter la China e l’Europa e cuostien in bienton dapli. «Ei tucca tuts, mo nus essan puppergnai e stuein emprender da s’adattar alla situa­ziun», puntuescha Eugen Monn.