Il Tribunal federal sesa sin las fibras da vaider

«Per las regiuns muntagnardas è quai ina nauscha decisiun.» Jon Erni, president da GRdigital, l’uniun incaricada dal chantun da promover la transfurmaziun digitala en il Grischun, ha manegià la decisiun da la Cumissiun federala da concurrenza, respectivmain la sentenzia dal Tribunal administrativ federal. La Cumissiun da concurrenza ha valità la strategia actuala da la Swisscom da schlargiar la rait da fibras da vaider per meglierar la colliaziun cun l’internet per betg confurm a las reglas da concurrenza. Il Tribunal administrativ federal ha sustegnì, en sia sentenzia da l’entschatta october, il verdict da la Cumissiun da concurrenza. La Swisscom ha annunzià da recurrer cunter la decisiun da Tribunal administrativ tar la proxima instanza, il Tribunal federal a Losanna.

Investiziuns sistidas

La strategia da schlargiar la rait da fibras da vaider è per il mument sistida ed intscherta. E da quai patescha il pli fitg la muntogna, sco quai che Jon Erni ha explitgà. Sulet la Swisscom e ses partenaris èn insumma pronts dad investir en la rait lada en bleras parts dal Grischun. «En l’Engiadina investeschan las ovras electricas e las vischnancas en la rait.» Pliras vischnancas sursilvanas èn bain colliadas grazia a la kns e sias stentas a favur dad ina buna colliaziun d’internet. En auters lieus dal chantun n’è quai dentant betg il cas. «Principalmain las interpresas ch’arcunan ordvart lur datas dovran ina rait da fibras da vaider che po transportar pli gronds quantums da datas.» Jon Erni spera che la Cumissiun federala da concurrenza chattia ina soluziun cumpatibla cun las reglas da concurrenza che lubeschia a la Swisscom da cuntinuar ad investir en la rait a favur da la populaziun e las interpresas muntagnardas.

Infrastructura muntagnarda custa

Betg exnum intgantà da la decisiun dal Tribunal administrativ è il cusseglier naziunal, Martin Candinas. El ha cuntinuadamain insistì via il parlament tar la Swisscom d’investir en la rait, respectivmain en la rait da fibras da vaider en la muntogna. Investir èn la rait muntagnarda nun è dentant betg interessant. Las distanzas èn lungas ed il dumber da consuments che dovran quella rait è pitschen – visavi als centers urbans cun curtas distanzas da la rait e blers consuments. «Sin ina interpresa sco la Swisscom, per part en possess dal stadi, po la politica far squitsch.» Pervia dal parairi da la Cumissiun da concurrenza ed il verdict dal Tribunal administrativ a Bellinzona è il cusseglier grischun inquietà che las investiziuns en la rait da fibras da vaider pudessian ruassar ils proxims onns. «Quai fiss in grond dischavantatg per la populaziun e las interpresas muntagnardas.» Dischavantatgs per l’economia muntagnarda vesa Martin Candinas gia, sche las investiziuns ruaussessan ils proxims tschintg onns: «La digitalisaziun sa sviluppescha fitg svelt.»

5 G è bloccà

Che la muntogna pudess perder la concurrenza per l’access svelt a l’internet vesa il cusseglier naziunal anc per in’autra raschun. Sviluppar il sistem mobil da transmetter datas è per part medemamain bloccà. Cunter las antennas da 5G vegni fatg en blers lieus opposiziun. Martin Candinas spera sco Jon Erni che la Cumissiun federala da concurrenza stipuleschia novas soluziuns per investir en la rait da fibras da vaider. «Avant che las decisiuns da la cumissiun e dal Tribunal federal èn sin maisa na po la politica betg esser activa.» Ella sto enconuscher las novas reglas da gieu per far pressiun ed adattar las leschas, quai po cuzzar in amen.