Promover l’activitad e la cuminanza

Igls davos dus decennis on las societads da tratga da biestga pers pulit a muntada. Eneda veva mintga societad schizont en agen tor da tratga, pero er chegl è gio pi dei istorgia. Da lez taimp paeva en pour alla societad er per manar ena vatga, detg oter era chella somma egna dallas impurtantas tar las antradas dalla societad. Actual vign fatg adiever igl ple dall’in­seminaziun artifiziala, dantant dattigl tuttegna er anc varsaquants pours tg’on lour agen tor ainten uigl. Mintga societad veva perfign en scrivant digl codesch da tratga, tgi manava exact statistica cura tg’ena vatga è neida manada e cura tg’ella ò fatg. El era er responsabel per marcar vadels e vadelas ed egna dallas sias incumbensas era er da dar or las bullettas. Oz è tot chegl digitaliso e pigl marcar la biestga segna igl pour sez. Vetiers è nia tgi blers pours on mido concept per lour travagl puril ed on angal ple vatgas-mamma e betg ple vatgas da latg. Er chegl tgi pertotga la tratga sezza dallas vatgas bregnas è sa mido fitg bler. Oz on blers pours ainten lour uigl ples razzas e betg angal ple vatgas dalla razza bregna ed original-­bregnas, vot deir cun cornas. La funcziun e cunzont la muntada dallas societads da tratga è eida en po a perder. I dat bagn anc societads tg’èn fitg activas e da chellas cun ansomma nigna activitad. En pensum tg’è resto er aint igl taimp digital è, tgi las societads segnan per l’organisaziun e coordinaziun dallas provas da latg. Igls controlladers da latg fon chegl an incumbensa dall’organisaziun tetgala «Braunvieh Schweiz» cun sedia a Zug.

Savognin e Vaz mantgan

Igl plan da fusiunar las 15 societads da bies­tga da Surmeir è en tema gio siva digl 2005. Or da ples muteivs è chegl betg reuschia anfignen l’emda passada. Ena gruppa da lavour cun Alfred Wyss da Mot scu promotour, è sa fatschentada siva da stgers en onn cun la fusiun dallas societads da biestga dalla regiun Alvra. Bagnspert è sa musso tgi las societads da biestga da Beiva, Savognin e Vaz on betg musso interess per chella fusiun. A Beiva ­exista bagn anc la societad, dantant cun en unic pour. Savognin era eneda ena gronda societad, oz pero betg ple cun ena gronda part digls pours aveir ena tratga da ­vatgas-mamma e betg vatgas da munscher cun producziun da latg. La societad da bies­tga Vaz, oz numnada Uniun purila Vaz, è cun 35 commembers la pi gronda tgi dat an Surmeir. Ella è er fitg activa, per l’egna cun or­ganisar l’exposiziun da biestga locala, re­ferats e vetiers er bleras occurrenzas pigls pours e lour famiglias. Tant dalla societad da Savognin e cunzont chella da Vaz è sto igl giaveisch da restar venavant independent. Uscheia ò la gruppa da lavour planiso la fusiun dallas societads da biestga dallas suandontas vischnancas: Alvagni, Barvogn, Brinzauls, Cunter, Filisour, Lantsch, Mot, Parsonz, Salouf, Stierva, Sur-Mulegns e Tinizong.

Egna dallas grondas societads digl Grischun

La gruppa da lavour per la fusiun è neida accumpagneda da Flurin Frigg tgi segna aint igl Grischun central per la cunsegliaziun da pours e bagn purils. El è er sto preschaint alla radunanza da fusiun, tg’ò gia li ad Alvagni. La radunanza da fusiun è neida manada dad ­Alfred Wyss tg’ò igl pi grond maret tgi la fusiun dallas societads da tratga da biestga è ossa realitad. Ensatge pi grondas discussiuns ègl do perveia dalla facultad dallas societads e tge tgi succeda cun chella. La suprastanza dalla nova Uniun tratga da biestga Alvra vign er a s’occuppar cun chel tema. Scu amprem president dall’uniun è nia eligia Andrea ­Accola da Filisour. Alla suprastanza ap­partignan, Samuel Cadalbert da Lantsch, Giatgen Poltera digls Mulegns, Florian ­Schaniel da Tinizong ed Armon Wyss da Mot. Scu revisours èn nias tscharnias Dario ­Albertin da Salouf e Dumeni Gregori da Bar­vogn. Ossa è l’Uniun da tratga da biestga Alvra cun 55 commembers (bagns purils cun 860 vatgas) egna dallas grondas dallas 85 ­societads tgi vagn aint igl Grischun. La contribuziun annuala è neida fixada sen 30 ­francs per commember, la contribuziun d’antrada ainten ­l’uniun monta per travagl 10 francs e chella per animal schea tar 12 francs. Chellas taxas paian igls pours da preschaint betg or dall’atgna cassatga, mabagn sur­peglian chellas las societads da biestga ­uriundas. Scu tgi Andrea Accola, igl nov president ò detg, duess l’uniun esser activa an ples gros, cunzont er promover la ­collegialitad, organisar occurrenzas pigls commembers, sa fatschentar cun problems actuals dall’agricultura e cunzont er aveir daple preschientscha ainten la publicitad. Da menziunar è tgi l’Uniun tratga da biestga Alvra è independenta dall’Uniun purila Alvra, ­l’uniun tgi reunescha igls 160 pours tgi dat an Surmeir. Chella vign a signier er aint igl avigneir per l’organisaziun dall’exposiziun da biestga regiunala.