In pitschen pass per in uffant – in grond pass per il Grischun
Ier han tschintg giuvens inschigners tramess lur rachetas en tschiel. Quai ha marcà la fin per la classa actuala dal curs da MINT da la Scola auta spezialisada dal Grischun. Quels curs èn in program per promover tar uffants l’interess per tematicas tecnicas.
Dapi il settember han sis uffants tranter 8-10 onns s’entupads mintga mesemna suentermezdi a Cuira. En in curs da MINT (matematica, informatica, scienzias natiralas e tecnologia) a la Scola auta spezialisada dal Grischun (SASGR) han ils «astronauts» dal futur bajegià lur rachetas. Quellas èn funcziunalas ed equipadas cun in propulsader sco era in paracrudader. Al pe dal Calanda, sin l’areal dal Rossboden, han ils uffants gì la pussaivladad questa mesemna da sezs trametter lur rachetas vers il tschel. Cun in envidader a distanza èn els sa postads da la vart. Il «countdown» ha entschet e cun l’ultim «pip» han els smatgà il buttun. Ina racheta suenter l’autra è vegnida sajettada vers tschiel. Ellas han prest cuntanschì in’autezza da 100 meters. Sper la racheta cun propulsader han ils uffants era bajegià ina che nizzegia aua ed in’autra l’aria per la propulsiun. Per evitar collisiuns cun aviuns han ils organisaturs annunzià l’occurrenza e dumandà ina lubientscha dal militar, il possessur dal terren.
Instrucziun supplementara – in concept per il futur?
La dumonda per curs da MINT crescha ad in crescher en il Grischun. Perquai datti ussa schizunt la MINT Academy ch’è vegnida fundada l’onn 2018 da la 08EINS AG e la Hamilton Panaduz, dus fatschentas privatas. Dapi lura è la purschida creschida e la SASGR, la Scola Chantunala a Cuira, il Lyceum Alpinum Zuoz e l’Uniun Löwenberg Surselva èn vegnids latiers sco partenaris.
A la SASGR datti dapi dus onns in curs da MINT cun il tema «Construir ina racheta», nua ch’ils uffants s’entaupan mintgamai la mesemna suentermezdi, durant in semester.
Da la partida èn per gronda part buobs, las mattatschas mancan. Tenor Mirco Seeli: «La quota da giuvnas è plitost bassa. Forsa fissi da ponderar davart in auter tema, in che fiss forsa pli interessant per mattas.» La finamira è dad intgantar baud uffants per tematicas tecnicas.
Ina da las mammas preschentas sin il Rossboden questa mesemna, ha ditg: «Mes uffant ha lungurus en scola. Perquai hai jau guardà tge ch’i dat a Cuira. Atgnamain è mes uffant anc memia giuven. Ma igl n’è stà nagin problem dad annunziar el.» Louis Degiacomi, in dals participants, declera ses motivs uschè: «Jau leva chapir l’univers. In di vuless jau numnadamain lavurar per la NASA.» Era Curdin Zaugg da Cuira ha laschà plaschair: «Jau bajegias anc ina giada medemamain mia racheta. Jau hai mo faudà memia ferm il paracrudader.» Sia racheta è numnadamain crudada giu senza vegnir frenada, damai ch’il paracrudada na s’ha betg avrì dal tut.
Gust da leger dapli?