Il «Capricorn» va amo ün pa zop
La Viafier retica es vi da rimplazzar seis trens. I’ls contuorns da Cuoira e sülla lingia da l’Alvra circulescha fingià il material nouv e modern – per part eir il risch nouv model: il «Capricorn». L’Engiadina e la Surselva invezza as ston cuntantar intant amo culs vaguns vegls.
Chi chi viagia cul tren vers l’Engiadina ha – tuot tenor destinaziun – duos pussibilitats. Per rivar in Engiadin’Ota as vaja sur il traget da l’Alvra. Per rivar in Engiadina Bassa as passa tras il tunnel dal Vereina. Sül traget da l’Alvra chatta la passagera o il passager vaguns nouvs cun lös spazius e maisas chi spordschan eir la pussibilità da lavurar. Sül traget davent da Mustèr e tras il Vereina a Scuol – sco eir sül traget tanter Scuol e Puntraschigna – circuleschan invezza vaguns vegls e sainza comfort per lavurar. Han l’Engiadina e la Surselva damain importanza per la Viafier retica (VR)?
«Nus nu pudain rimplazzar tuot in üna jada»
«Na, nus nu priorisain tschertas lingias», disch Markus Barth, manader producziun pro la VR. Ma el agiundscha: «Eir scha nus vulessan spordscher trens nouvs e moderns per tuot las regiuns, nu pudaina rimplazzar tuot il material in üna jada.»
Cumanzà a rimplazzar las locomotivas ed ils vaguns vegls ha la VR fingià avant plüs ons. Ella ha perquai investi – ed investischa eir in avegnir – plüs milliuns francs. Uschè circuleschan daspö il 2010 ils trens nouvs dal tip «Allegra», impustüt sco trens regiunals, i’ls contuorns da Cuoira, e daspö il 2016 sül traget dal Alvra ils trens dal tip «Alvra». Il plü nouv model, chi dess davoman rimplazzar il rest da las cumposiziuns veglias, es però il Capricorn. Da quel model ha postà la VR totalmaing 56 cumposiziuns. Intant sun gnüdas furnidas 25 e var mincha quatters eivnas vain pro üna nouva.
Plüs problems tecnics
«La construcziun dals Capricorns düra però ün tschert temp. Perquai nun esa intant amo stat pussibel da tils introdüer sün tuot las lingias», declera Markus Barth. Il nouv material maina però eir difficultats. «Id existan eir manguels tecnics chi retardan l’introducziun. Quai nun es però nüglia da mal ed eir tuot normal» disch Markus Barth ed agiundscha: «Da quels problems s’inaccordscha però pür dürant ils tests chi’s fa süls tragets.»
Per ün ulteriur retard han però eir pisserà dürant las ultimas eivnas divers problems vi da sistems tecnics. Quels d’eiran gnüts furnits cun üna qualità insufficiainta. Tenor il manader producziun sun specialists però landervia a schoglier tuot ils problems, el disch: «I va pass per pass. Fin cha nus varan avuonda Capricorns per tuot las lingias düra deplorablamaing amo ün pa.»
Pür dal 2023 a Scuol e Mustèr
Cura pon lura l’Engiadina e la Surselva far quint culs nouvs trens? «Sül traget Scuol fin a Puntraschigna circularan a partir da la stà 2022 ils trens moderns dal tip Allegra», uschè Markus Barth. Fin ch’ün Capricorn rivarà da Scuol a Mustèr e darcheu inavo, düraraja però amo ün mumaint. Quai ha tenor Markus Barth però eir amo ün oter motiv: «Il Capricorn es concepi sco tren d’ala – voul dir chi’s po colliar e distachar plüssas cumposiziuns automaticamaing. Mincha cumposiziun po circular lura independetamaing.» Cun quai cha’ls binaris as separan a Clostra in direcziun Tavo ed Engiadina, ha la VR per motivs d’efficienza previs d’introdüer il Capricorn il prüm davent da Landquart tras il Partens. A Clostra as separan las alas dal Capricorn – üna va a Tavo e tschella a San Murezzan. A partir dal müdamaint d’urari 2023 dessan lura però eir l’Engiadina Bassa e la Surselva profitar dals nouvs trens.
Gust da leger dapli?