L’alfabet da Nadel

Columna

parter

La festa annuela da Nadel nun es be adüna danöv üna funtauna da dalet, bgeraunz es ella eir adatteda per üna buna magistra. Ella ans fo incler ün alfabet surprendent d’üna umanited renoveda. Nus pigliains plazza illa staunza da classa natela. Lo cumanzains ad imprender üna lingua chi consista d’üna pruna pleds chi peran cuntschaints culla prüma öglieda, ma chi as müdan pass per pass illa glüsch da Nadel.

A scu amiaivlezza: Illa sencha not ans muossa Dieu sieu caracter il pü interiur, nempe quel d’ün amih sench aint immez sias creatüras.

B scu brama: Dieu ed umaun as tscherchan vicendaivelmaing, speran cumünaunza ed as chattan in ün uffaunt chi posa sül lain d’ün prasepan.

C scu charited: Dieu pratichescha ün’amur straordinaria chi nu s’orientescha – scu üsito traunter umauns – da simpatia vers amihs, ed ödi vers inimihs, dimpersè s’inclina ingiò vers ils povrets, e que sainza cundiziuns.

D scu dignited: Dieu vo aint in Gesu solidaricamaing ils prievels e ris-chs dal muond, inua ch’el muriro, resüstaro e garantiro uschè la dignited da tuottas victimas da violenza e ingüstia ill’istorgia.

E scu eternited: L’etern as collia cun ün iffaunt, e dimena guadagna tuot la vita temporela eir üna nouva qualited ed es da uossa invi da valur immensa.

F scu flaivlezza: il pled paraint chi‘d es actuelmaing in moda ho nom «vulnerabilited». Ma la noziun «flaivlezza» managia il listess: la pussaunza da Dieu as zoppa in sia flaivlezza.

G scu grazcha: che chi capita illa stalla da Betlehem, nu dependa dals merits dad üngün. Ad es tuottafat ün’acziun divina a favur dal muond, e que voul apunto dir «grazcha».

H scu hocuspocus: tuottas ponderaziuns spirituelas davart Dieu, chi vaun speravi al prasepan, da la terra e da la puolvra, sbaglian l’esser da Dieu. Illa not da Nadel nu striuna Dieu. Impè es el preschaint in nossa realited.

I scu intimited: l’uffaunt i’l prasepan es quel Gesu chi titulescha al bap cele­stiel cul pled ebraic «Abba» chi voul dir «cher bap amo», per tudas-ch «Väterchen». Pü profuonda e pü stretta nu po esser üngüna relaziun.

K scu kino: la saira da Nadel as disferenzchescha d‘ün kino normel taunt inavaunt cha nus en­trains illa stalla scu spectatuors, però bandunarons il lö scu umauns chi haun fat tres üna müdeda fundamentela. Quist kino renovescha a sieus visitaduors.

L scu laina: il lain dal prasepan as repeta a la fin da la vita da Gesu cur ch’el moura sülla crusch. Laina do perdütta da vita, ma es eir ün material dür. Dieu as confruntescha culla dürezza da la vita umauna. Ed el confruntescha viceversa la dürezza da la vita cun si’amur.

M scu müravaglia: Nadel ans fo ster stuts. La not es plain surpraisas, scu cha Dieu svess es ün Dieu chi ans surprenda adüna danöv cun sias prouvas d’avair üna relaziun cun minch‘umaun.

La glista dal vocabulari nun es cumpletta u finela. Ella vuless gnir cuntinueda e pretenda regulermaing actualisaziuns. Nossa egna lingua po be profiter in cultivand la lingua da Nadel. Ella dvantaro pü richa – e pü umauna.


David Last è reverenda refurmà a Bever ed a La Punt Chamues-ch.