«Da s-chaffir uschè ün prodot es fich cumplex»
La Turissem Engiadina Scuol Samignun Val Müstair SA (TESSVM) ha lantschà als 11 da december 2021 la nouva carta da giasts. Giasts da Scuol, Valsot, Zernez e Val Müstair survegnan rebass per differentas sportas e pon viagiar cul trafic public gratuitamaing. Da quella carta da giasts gniva discurri però fingià avant duos ons.
Bleras regiuns turisticas tilla han fingià. Daspö ils 11 da december 2021 finalmaing eir las regiuns da vacanzas Engiadina Scuol Zernez e Val Müstair – üna carta da giasts. Ma perche haja dürà uschè lönch per lantschar üna tala carta eir in Engiadina Bassa e la Val Müstair? La FMR ha discurri cun Martina Hollenstein, directura da la TESSVM.
FMR: Da la carta da giasts as discurriva fingià avant duos ons. Perche haja dürà uschè lönch per tilla lantschar?
Martina Hollenstein: Da s-chaffir uschè ün prodot es fich cumplex. Eu craj perquai chi’d es plüchöntsch i fich svelt dals prüms discuors, al calcular ils predschs, adattar las taxas da cura e tuot las ledschas fin cha nus vain pudü tilla lantschar avant pacas eivnas.
Plüssas regiuns turisticas – per exaimpel Arosa – han daspö plüs ons fingià üna carta da giasts. Nu’s pudaiva s’inservir da valurs d’experienza da quellas regiuns?
Schi s’ha da resguardar giavüschs da differentas gruppas d’interess nun esa pussibel da surtour ün prodot d’ün’otra regiun. La gronda sfida d’eira da chattar üna soluziun finanziabla e da resguardar ils giavüschs ch’ün giast ha d’ün tal prodot. Las calculaziuns dals cuosts as stoja far individualmaing per mincha proget, per mincha cumün e per mincha regiun.
Che d’eira plü difficil – la finanziaziun o cha tuots sun cuntaints?
Tuots nu sun mai cuntaints. (ria) Important d’eira cha’l rom finanzial e’ls giavüschs da mincha cumün, dals propriertaris d’abitaziuns, dals hotels e dals giasts as tegnan l’equiliber.
A Valsot ed illa Val Müstair profitan eir ils proprietaris da seguondas abitaziuns da la carta da giasts – schico be in quels duos cumüns?
I’ls cumüns da Val Müstair e Valsot existan relativ pacas seguondas abitaziuns. Per nus es quai ideal per analisar dürant la fasa da pilot – chi düra uossa trais ons – scha la carta da giasts vegn eir stimada dals proprietaris da seguondas abitaziuns. Las experienzas in Val Müstair ed a Valsot saran importantas per eventualmaing introdüer la carta da giasts eir per proprietaris da seguondas abitaziuns a Zernez ed a Scuol.
Culla carta da giasts – chi’d es digitala – vegn introdüt eir ün sistem per annunzchar ils giasts digitalmaing. Che fa inchün chi nun ha ün computer?
A nus esa consciaint chi dà amo glieud chi nun ha la pussibilità da far quai digitalmaing. Per quels fittaders fain nus l’adiminstraziun e dain oura las cartas als giasts.
Culla carta po il giast viagiar cul trafic public gratuitamaing – però be in ün tschert perimeter. Co es quel gnü defini?
Chi nun es pussibel da render accessibel al giast tuot la regiun cul trafic public d’eira da prüma davent cler – quai vess cuostü massa bler. Cun rapreschentants da la hotellaria, parahotellaria e dals cumüns es gnü defini in ün lavuratori ün tschert perimeter per mincha cumün.
Davent da Zernez es valida la carta «be» fin ad Ardez o a S-chanf. Nun es quai ün dischavantag per inchün chi fa vacanzas a Zernez sch’el nu po viagiar gratuitamaing fin a Scuol?
Il giast da Zernez ha la pussibilità dad ir in quatter direcziuns – Engiadina Bassa, Engiadin’Ota, Pass dal Fuorn e Pass dal Flüela. Pel cumün da Zernez d’eira important d’avair integrà il Parc Naziunal Svizzer illa carta da giast. D’integrar il trafic public fin a Scuol vess surpassà il rom finanzial defini dal cumün.
Profitar dal Parc Naziunal Svizzer po il giast da Zernez però be d’instà. Perche vess inchün da gnir d’inviern a Zernez per far vacanzas?
Il giast chi vegn d’inviern a Zernez s’orientescha inamöd pelplü vers l’Engiadin’Ota. A partir da S-chanf es valid il pass da skis per viagiar cul trafic public. L’experienza muossarà però schi’s voul in avegnir desister a S-chanf ed integrar il viadi fin a Scuol illa carta per giasts chi fan vacanzas a Zernez.
Per finanziar la carta da giasts vegnan augmentadas las taxas da cura. Han ils cumüns pudü decider svessa per quant ch’els tillas vulessan augmentar?
A basa da la ledscha da las taxas da cura han ils cumüns ün tschert spazi per definir lur aignas taxas da cura. Nus vain guardà ingio chi’d es la limita maximala per mincha cumün. A basa da quella limita maximala es lura gnü defini che sportas chi sun inclusas illa carta da giasts.
Renda la carta da giasts plü attractiva a la regiun da vacanzas Engiadina Scuol Zernez e Val Müstair?
Dit cuort «hai». – El ha manzunà avant cha da quellas cartas existan fingià in oters lös turistics. Id ha dat eir adüna darcheu giasts chi han critichà ch’els nu survegnan pro nus uschè üna sporta. Quai d’eira per nossa regiun adüna ün pa ün dischavantag.
Gust da leger dapli?