«Il ‹natalezi› dil narunchel da Marc ei ina fiasta da famiglia»

Ils 3 da schaner avon tschun onns ha Marc Bearth da Rabius survegniu in narunchel d’in donatur e sa dapi lu viver ina veta relativamein normala. Oz ha Marc siat onns, el va ell’emprema classa e la transplantaziun digl organ ha midau la veta da si’entira famiglia.

parter

Dapi sia naschientscha ei Marc Bearth staus in pazient ed il Spital d’affons a Turitg quasi siu secund dacasa. Il pop ha adina puspei stuiu supportar operaziuns perquei che ses narunchels luvravan buc endretg e la finfinala ei ina transplanta­ziun buca stada d’evitar. Las notgs cu el durmeva fuva Marc vid igl apparat da dialisa e stueva vegnir nutrius sur la sonda. Il pignet ei vegnius silla gliesta da spetga da Swisstransplant e ha stuiu spi­tgar nov meins. (LQ ha rapportau ils 27 da december 2017 e suenter adina puspei.) Ils 3 da schaner 2017, allas 01.45 la notg ha la famiglia Bearth finalmein survegniu il telefon desiderau ch’ei detti in narunchel per Marc. Lu ha tut stuiu ir spert e gia allas 7.30 han ei giu d’esser a Turitg en spital. L’operaziun ei gartegiada bein e la fin schaner 2017 ha il pignet astgau turnar a casa tier ses frars.

Bia dapli libertad

«La transplantaziun ha midau la veta da nus tuts, nus havein gudignau enorm bia libertad e qualitad da viver. Marc duei crescher si aschi normal sco pusseivel», declara Sandra Bearth. Excursiuns seigien ussa meins cumplicadas ed era star sur notg enzanua auter che a casa seigi negin problem pli. Avon l’opera­ziun stuevien ei adina esser a casa dallas 17.30 entochen las 9.00. Marc ei bein in bienton pli pigns che ses cumpogns dall’annada e drova aunc regularmein differents medicaments. Per gl’auter ei sia veta denton dètg normala. «Ei dat dis ch’el senta ch’el ei auters, lu cloma el ora», declara la mumma. Aschia sappi il cateterisar magari stressar siu fegl.  Marc possi halt buca semplamein zac, zac sponder aua sco ses amitgs e puspei turnar en scola ni a termagliar, tier el mondi quei tut empau pli ditg. Il plascher da viver dominescha denton e Sandra descriva Marc sco buob intelligent e plein veta. L’operaziun ha midau sia veta, mo era quella dall’entira famiglia. Perquei ei il tschunavel giubileum lu era staus in di da fiasta per el, mo era per ses dus frars Jan e Luca ed ils geniturs Sandra e Fabian. Els ein stai quei di a scursalar, la «Grosi» ha semtgau in bien gentar e suenter han tuts dau giugs ensemen. Il di da fiasta ei ius a fin cun ina party da pizza e Luca, il frar pign, ha manegiau: «Quei ei stau il di il pli cool da mia veta.»

Marc drova bia liquid

Il narunchel da Marc deriva d’ina persuna carschida. Perquei ei quel relativamein gronds e drova dapli aua che quei ch’il pignet po beiber duront in di. Aschia survegn el adina era ina part dall’aua sur ina sonda, in survetsch che siu frar grond Jan fa dètg bugen. Beiber avunda sto il scolar denton era en scola. Sco Sandra Bearth raquenta, ha sia scolasta dil fatg Iris Nwachukwu-Casanova anflau ina buna soluziun. «Iris metta il svegliarin sin certas uras e cu quel va giu beiba l’entira classa, quei fa era bein als auters», selegra ella. Insumma ei Marc bein acceptaus ed integraus e ha anflau massa amitgs. Perquei eis el era staus leds cu la scola ha puspei entschiet suenter las vacanzas da Nadal.

Fan da ballapei

Marc va ell’emprema classa e quei fetg bugen. «El vegn suenter bein ed era far gimnastica ei negin problem», raquenta sia mumma. Igl onn vargau cantavi Marc cul chor d’affons e quei cun anim e plascher. In di seigi el denton vegnius a casa e hagi detg ch’el lessi calar. Sandra ha vuliu saver daco e siu fegl mesaun ha explicau: «Jeu less uss pli bugen ir a dar ballapei.» Aschia han ils geniturs contactau ils miedis e quels hagien manegiau che quei mondi bein, ils affons hagien aunc buca tonta forza da sittar ballas ch’ei pudessi far donn. Pli tard seigi ei da giudicar daniev la situaziun. «L’emprema ga silla plazza da ballapei hai jeu mess Marc ella fallida gruppa, numnadamein cun quels da scoletta», conceda Sandra riend. «En sia gruppa eis el per lunsch ora il pign, mo il trenader ha manegiau che quei mondi fetg bein», aschunta ella tut loscha da quei ch’il buobet contonscha cun sia ferma veglia.

Marc e la pandemia
Cu la pandemia ha entschiet, mava Marc aunc a scoletta (LQ ha rapportau ils 30 da mars 2020). Sco affon cun in organ transplantau s’auda il buobet tier la gruppa da resca da coronavirus. Quei ei denton negin motiv da vegnir en panica pils geniturs. La famiglia risguarda numnadamein gia adina reglas da higiena zun severas, era ina grippa fussi buca aschi flot per Marc. Aschia ha il virus buca cumplicau pli fetg la veta dils ­Bearths. In temps han ei semplamein desistiu sin visetas d’auters affons. Il lockdown han ils dus gronds buca saviu ir a scola e scoletta, quei hagi oravontut plaschiu al pign che havevi tschaffen che tuts erien a casa. «Cheu tier nus havein nus era en aschia ina situaziun tutta libertad, savein ir a spass empau dapertut e guder la natira,» aschia Sandra Bearth. Ella e siu um Fabian ein vaccinai e boosterai. «Quei havein nus oravontut fatg per proteger Marc», declaran els. Mo co decidan ei per lur affons? Il venderdis ein els vegni contactai dil Spital d’affons a Turitg. «Ils miedis cusseglian a nus da schar vaccinar tuts treis buobs. Marc vegn vaccinaus el spital d’affons a Turitg. Jan e Luca mirein da schar vaccinar a Glion.»