La «via grischuna» vegn frenada dad Omicron
Ils labors vegnan a lur cunfins causa ils blers cas cun la varianta dal coronavirus Omicron. Ussa reagescha la regenza grischuna e limitescha ils tests repetitivs a partir da mardi sin las instituziuns da sanadad e da tgira, sin las scolinas sco er sin las emprimas duas classas primaras.
Ils cas da corona creschan ferm en il Grischun. Tenor il Chantun capitan las bleras infecziuns cun la nova varianta Omicron. La statistica actuala dal chantun ha registrà glindesdi suentermezdi precis 8398 cas activs, v.d. precis tantas persunas èn actualamain en isolaziun cun corona. Dasperas èn anc 1689 persunas en quarantena. Totalmain vul quai dir ch’il coronavirus metta gist ord funcziun var 10 000 Grischunas e Grischuns, var 5% da la populaziun.
Ils labors vegnan als cunfins
Igl è ina situaziun extraordinaria ch’ha sfurzà la regenza grischuna questa dumengia ad ina sesida speziala. Il problem il pli acut: Ils blers cas da corona han per consequenza ch’i sto vegnir testà pli savens. E gist en il Grischun – ch’è gea il piunier svizzer per tests regulars en manaschis ed en scolas – porta quai als cunfins tut ils labors. Quels han pli ditg per ventscher la gronda quantitad da tests, e las persunas testadas han da spetgar pli ditg sin lur resultats. Però tests che cuzzan ditg vegnan da cumbatter malamain in virus ch’è spert. U cun ils pleds dal president da la regenza, Marcus Caduff: «Sut quellas circumstanzas na gida la strategia da tests regulars insumma nagut pli.»
95% cas dad Omicron
La regenza ha perquai decis en sia sesida da dumengia da bandunar parzialmain a partir dad oz mardi sia «via grischuna», quella dals tests regulars. Trais cussegliers guvernativs dal Grischun han declerà quella decisiun glindesdi suentermezdi en ina conferenza da medias a Cuira: Marcus Caduff, minister d’economia, Peter Peyer, minister da sanadad, e Jon Domenic Parolini, minister d’educaziun.
Tenor Peter Peyer pertutgan radund 95% dals cas activs infecziuns cun il virus Omicron, ina varianta pli contagiusa ch’ha ina incubaziun pli curta. Peter Peyer: «Cun las stretgas actualas arrivan ils resultats or dals labors pir 48 uras suenter il test u anc pli tard. Uschia perda il testar repetitiv ses senn oriund, las chadainas da s’infectar na pon betg pli vegnir interruttas.» Peter Peyer ha era rendì attent che gist ils tests da pooling en las scolas sforzian – causa dapli provas positivas or dals tests da pool – da far pli savens tests individuals supplementars. E quai saja ina sfida per ils labors.
Las proximas emnas quinta la regenza numnadamain cun anc dapli persunas cun sintoms. Quai muntia lura anc dapli squitsch sin ils labors. Ma pertge betg tschertgar anc ulteriurs labors per dumagnar tut ils tests, p.ex. quels en las scolas? – Jon Domenic Parolini ha respundì a la conferenza: «Da tschertgar ulteriurs labors na porta nagut, en l’entira Svizra mancan capacitads.»
Mo en instituziuns medicinalas u da tgira
Co è lura la nova «via grischuna» en connex cun ils tests? A partir dad oz, mardi ils 11 da schaner 2022, na datti pli nagins tests repetitivs (da manaschi) en interpresas grischunas. Ed er en las scolas na datti, a partir da la terza classa primara ensi, pli nagins tests da pool. Quella decisiun vala enfin che la regenza grischuna revalitescha la situaziun la fin da quest mais.
Ils tests repetitivs cuntinueschan però en instituziuns da sanadad (p.ex. ospitals e clinicas, ma er dentists u apotecas) ubain en autras instituziuns da tgira (p.ex. dimoras per attempads u giuvenils ubain en canortas). Cuntinuads vegnan era ils tests repetitivs en las scolettas ed las emprimas duas classas primaras.
Malgrà che Omicron sforza la regenza da redimensiunar sia strategia da tests, è il gremi anc adina da l’idea che quella via saja stada la gista. Tenor il president da la regenza, Marcus Caduff: «Ils tests repetitivs èn stads in instrument effizient per cumbatter il coronavirus.»
Gust da leger dapli?