La branscha d’energia e sias grondas sfidas

Ils Dis da discussiun davart la perscrutaziun dall’energia a Mustér han liug uonn per la siatavla ga. Els vegnan organisai dalla Fundaziun Center da perscrutaziun d’energia alpin en collaboraziun culla Scol’aulta professiunala Grischun. Il program ei era uonn fetg pulpius. Dils 26 entochen ils 28 da schaner 2022 ein previ mintga di referats e discussiuns. La fundaziun vegn dil reminent presidiada da niev da Dominik Rohrer, deputau dil cantun Sursilvania.

Negina discussiun al podi

Era uonn dat ei ina part aschidadir regiunala la gievgia suentermiezdi. En quella vegnan differents exponents locals a plaid. Ina discussiun da podi a quella part publica vegn ei buca a dar uonn. Pervia dalla pandemia han ils arranschaments stuiu vegnir organisai igl onn vargau a moda virtuala, quei ch’ei era il cass uonn. Sin giavisch eis ei denton pusseivel d’assister era fisicamein al program. «Quella part publica ch’ei adina stada in success, lessen nus cumpletar uonn cun in arranschament da stad. Igl ei l’idea d’organisar in di cun investa d’indrezs da producziun d’energia cheu ella regiun», di Ivo Schillig, delegau dil cussegl da fundaziun e meinafatschenta dil center. Rodund 40 persunas ein s’annunziadas per separticipar fisicamein als dis da perscrutaziun, ulteriuras 50 separticipeschan via monitor. Il diember total da rodund 100 persunas corrispunda alla participaziun dils davos onns. Pliras sentupadas sco per exempel il conference dinner crodan uonn pervia dalla pandemia. El liug ei la participaziun pusseivla mo cun 2G+ e mascrina.

Sfidas sin sfidas

La branscha d’energia ei confruntada il mument cun in tschuppel sfidas: Garantir la segirtad dil provediment electric, stabilisar la reit igl unviern, midada dil clima e problematica da CO2, collaboraziun internaziunala sil sectur dall’energia electrica, malsegirtads geopoliticas e rescas da cyber. Leutier setschentan damondas pertuccont garanzias dalla fiera, svilup dils prezis per energia electrica e gas, novas tecnologias per la producziun ed accumular energia, facturs d’influenza socials e dependenzas internaziunalas. Als Dis da discussiun davart la perscrutaziun dall’energia a Mustér vegn tschercau soluziuns per quellas damondas. La glie­sta dils referats e referents ei danovamein liunga, duront ils treis dis refereschan bunamein 40 persunas davart in tema ni l’auter.

Fiera d’energia en moviment

Dacuort ha il cantun Grischun annunziau ch’el vegli nezegiar igl avegnir ils dretgs dil retuorn a tschep per daventar sez possessur d’implonts per la producziun d’energia. Las medemas intenziuns han era ils cantuns Valleis, Tessin ed Uri. «Era en quei connex setschentan interessantas damondas», di Ivo Schillig. Per aschi interessants vesa el denton era il svilup d’implonts cumbinai, vul dir: «Co igl ei pusseivel da nezegiar pliras ga l’aua che vegn tschaffada. In exempel ei il provediment cun aua da beiber ni indrezs d’ennevar. Pli e pli ve­gnan tals era cumbinai culla producziun d’energia electrica.» Talas soluziuns ein temas da referat e discussiun a Mustér aschi bein sco damondas che pertuccan solu­ziuns cun gas ni era cun cumpost. Medemamein vegnan pusseivladads solaras tematisadas. Terminai vegnan ils dis da discussiun cun in referat che savess buca esser pli actuals. Ulrich Schmid dall’Universitad S. Gagl plaida davart «energia russa sco resursa multipla: finanzas, pussonza e geopolitica». Per la participaziun als arranschaments sa vegnir s’annunziau silla pagina www.alpenforce.com.