In Tuatschin che ha anflau la ventira el Canada

Ella regiun dallas cascadas dil Niagara ha ei dau rodund in meter neiv ils davos dis. Sco Rene Hüssy ha declarau il gliendisdis via «Facetime» sgolan el e sia famiglia per regla almeins ina ga ad onn en Svizra per passentar temps culla famiglia ed amitgs a Sedrun. «Dapi la pandemia ei quei buca stau pusseivel pli e quels contacts persunals mauncan propi fetg», ha el concediu. En Svizra er’ei las 19.10 e gia stgir cu nus havein discurriu, el Canada mussava l’ura pér las 13.10 ed il meinafatschenta seseva en siu biro dalla basa da helicopters. Pervia dalla neiv fuv’ei buca pusseivel da sgular quei suentermiezdi, aschia ch’el ha priu tutta peda da raquintar da sia veta e da sia lavur ch’el numna aunc oz, suenter rodund 10 000 uras ell’aria, ina lavur da siemi.

Il buobet che semiava da sgular

Il bab da Rene Hüssy luvrava tier ina fatschenta da baghegiar. In di ch’el ha giu d’accumpignar transports da betun cun helicopter sin in plazzal ha siu fegl da siat onns astgau accumpignar el. «Atgnamein er’ei previu ch’jeu astgi sgular mo ina ga. Il pilot ha viu co jeu tarlischavel dil plascher e ha manegiau che quels pèr kilos ch’jeu peisi emportien pauc. Aschia hai jeu astgau accumpignar ils transports gl’entir di e mia fascinaziun pil sgular ei stada naschida», seregorda el. Sco emprem ha il buobet pilotau helicopters ed aviuns da model. «Ei fuss stau memia car da far cun 16 onns la scola da pilot da helicopters en Svizra», declara Hüssy. Aschia ha el empriu polimecanist tier la Pilatus a Stans. Suenter ina prescola per daventar pilot dil militar ei quei plan ius dalla glatscha giu, pervia d’ina correctura dalla vesida. Cun 21 onns ei il fan dall’aviatica daventaus mecanist d’eromobils e ha luvrau enzacons onns sin quei mistregn.

In grond siemi ei ius en vigur

Entras relaziuns ei il giuven Tuatschin vegnius en contact cun Ruedi Hafen. Igl anteriur possessur da «Niagara Helicopters» duvrava da quei temps gest in mecanist. «Il 2003 hai jeu vendiu tut quei ch’jeu possedevel en Svizra e sun vegnius el Canada cun duas cofras», seregorda Hüssy da sia aventura dalla veta. Da quei temps habitava el a Toronto tier in amitg da Hafen, luvrava sco mecanist e ha entschiet culla scolaziun da pilot che cuosta el Canada rodund miez pli pauc ch’en Svizra. Leu ei era la correctura dalla vesida stada negin impediment. «Gia il 2003 hai jeu entschiet a prender uras da sgular e level adina sgular dapli.» Igl onn sissu ei Rene Hüssy secasaus a Niagara on the Lake e ha rimnau enteifer sulet otg meins passa 1000 uras da sgol cun siu patrun. «Ils 24 da mars 2004, miu di da natalezi, hai jeu survegniu la licenza e dapi lu sai jeu sgular persuls», selegra el aunc oz ed aschunta: «Jeu havevel previu da restar treis onns el Canada e lu turnar en Svizra. Il 2007 hai jeu denton survegniu il pass da Canada e sun restaus.»

Strusch pli turists

Avon la pandemia haveva la «Niagara helicopters» rodund 60 emploiai duront la stad, igl unviern empau pli paucs. Da quei circa diesch pilots. Quater helicopters ha l’interpresa per intent turistic ed in tschunavel per incumbensas dalla polizia ni pumpiers. Per onn vegnan rodund 100 000 passagiers per sgular sur las cascadas las pli enconuschentas dil mund. Rene Hüssy vegn tuttina buc unfis da sgular di per di sur la cuntrada unica ora: «Igl ei adina puspei bi e fascinont da sesalzar cul helicopter ell’aria.» Da la pandemia ha la fatschenta turistica pitiu fetg. «Nus havein fatg 87% dameins sviulta ed jeu hai stuiu schar ir ina massa persunal, quei ei propi buca stau sempel. Il 2020 eran nus aunc en dudisch ed jeu sgulavel quasi persuls. La stad 2021 eis ei stau empauet meglier, mo actualmein essan nus sulet en dus», declara il meinafatschenta.  El Canada hagien ei restricziuns pli severas che ell’Europa. Las scolas ein stadas serradas entochen avon ina jamna e la gastronomia ha aunc adina serrau. Giugs da «Basket- e Baseball» han bein liug, denton tut senza aspectaturs. Hüssy spera fetg sin megliers temps igl avegnir. L’interpresa ha numnadamein dabia projects novs sin rucca. Aschia vulan ei per exempel porscher sgols da notg ed arver novas filialas en plirs loghens els Stadis Uni dall’America (USA).  Per ch’el sappi s’occupar dallas futuras filialas vul Hüssy scolar in successur. Cul pilot Roman Monn ha el forsa gia anflau la persuna adattada. Era Monn ei in Tuatschin emigraus el Canada per realisar il siemi da daventar pilot. Da Roman Monn vegn la FMR a rapportar proximamein.

Midar perspectiva

Las sfidas el mistregn mauncan pia buc al schefpilot. Silla damonda tgei finamiras ch’el hagi, rispunda Rene Hüssy denton oravontut sco persuna privata: «Per mei e mia famiglia han il surviver e la sanadad prioritad.» Buc sulet la pandemia ha fatg quitaus alla famiglia Hüssy, mobein oravontut era la malsogna dil cancer dad Aga, la dunna e mumma dils dus fegls Nico e Patrick. «Las terapias dad Aga ein a fin, ussa suondan denton aunc operaziuns preventivas», ha Rene Hüssy raquintau e ses quitaus ein stai da sentir perfin culla distanza da continents. Pil pilot ei la midada da perspectiva rutina. «Aschia ina frida dil destin fa denton midar perspectiva en tuts graus ed ins ha tuttenina autras prioritads», conceda el e tradescha tuttina aunc ina finamira pigl avegnir. El e sia dunna san numnadamein tuttavia s’imaginar da turnar suenter la pensiun anavos en Svizra.