Ils maletgs ein archivai

Avon duas jamnas han las lavurs da spazzar la staziun veglia da Glion entschiet (mira LQ 4-2-2025). La damonda pertuccont ils maletgs vid las fatschadas ost e vest era restada aviarta. Ussa ha la Viafier retica dau risposta.

parter

«Bia glieud dalla regiun sedamonda tgei che schabegia cullas inscripziuns e sch’igl ei previu d’integrar quellas el project», ha la FMR scret avon prest in onn, ils 24 d’avrel 2024, e dumandau quei la Viafier retica (VR). Il mument che l’interpresa ha publicau la damonda da baghegiar dalla staziun ha svegliau gl’interess general dil destin dils sgrafits vid las fatschadas ost e vest dalla staziun.

Inscripziun significativa

Aunc avon, il december 2020, haveva la VR presentau il project dalla staziun nova. Cun quella caschun haveva la FMR dumandau Silvio Briccola, il commember dalla direcziun dalla VR, sch’ei seigi forsa previu d’integrar ils sgrafits en ina fuorma ni l’autra el baghetg niev. Il maletg dalla vart encunter la Cadi era sblihius e la scena ni las figuras strusch pli definiblas. Ch’ei seigi buca in’ovra dad Alois Carigiet pareva clar. Per l’ina eis ei buca siu stil e per l’autra ein maletgs vid la fatschada dalla staziun da Glion menziunai negliu en in register d’ovras dil renomau pictur-artist.

L’jamna vargada han las maschinas spazzau diltut il baghetg dalla VR inclusiv ils maletgs. Vid la preit dalla vart viers Cuera dalla staziun era l’inscripziun «Schi ditg che stattan cuolms e vals, stai ferm Surselva nossa», sur quei verset il maletg dalla Porta Sura da Glion. Quei ensemble ha beneventau dapi 1943 nundumbreivels viagiaturs che arrivavan a Glion. L’architectura nova vegni a corrispunder alla planisaziun modern-urbanistica da quella zona dil marcau, haveva la Viafier retica annunzia cu ella ha presentau il project-victur «Gleis 1» dil biro d’architectura Giubbini da Cuera. Ils baghetgs dueien s’integrar bein el maletg dil marcau, esser funcziunals e corrispunder al diever, haveva la giuria descret.

«Ina pulita documentaziun»

Schebein silmeins in element vegl, culs sgrafits e l’inscripziun simbolica, vegnan integrai el cumplex niev, en ina fuorma visual-creativa en in liug dalla staziun nova da Glion, ei buca segir. Ils maletgs ed il verset ein spazzai e destrui. «Nus targein en consideraziun da prender si l’inscripziun dalla staziun da Glion egl avegnir en ina fuorma ch’ei aunc buca definida», ha Jasmin Kägi, la meinagestiun dalla societad-responsabla RhB Immobilien AG, schau saver. L’inscripziun hagien ins documentau fotograficamein avon ch’entscheiver las lavurs da spazzar il baghetg. Gnanc ina examinaziun interna hagi saviu eruir il num dall’artista ni digl artist che hagi fatg 1943 il sgrafit vid las fatschadas dalla staziun, ha Jasmin Kägi scret alla FMR.

Silvio Briccola haveva informau che la Viafier retica seigi en contact culla vischnaunca pertuccont quei detagl dalla planisaziun dalla staziun da Glion. Andreas Pfister, il menader dalla planisaziun e commember dil directori dalla vischnaunca Ilanz/Glion, conferma quei. «La vischnaunca ha pretendiu che la VR documenteschi ils maletgs e l’inscripziun avon ch’il baghetg vegn spazzaus. Quei ha ella fatg, nus havein numnadamein survegniu ina pulita documentaziun. En tgei fuorma che quei element decorativ vegn integraus savein nus buca», remarca Andreas Pfister. En scadin cass ein tuttas instanzas informadas e sensibilisadas per l’inscripziun significativa «Schi ditg che stattan cuolms e vals, stai ferm Surselva nossa».