Il raz na gioga nagina rolla pli

Tuts razs da chauns da protecziun èn dapi il favrer 2025 lubids per proteger muntaneras. Avant ha la Confederaziun perscrit singuls razs. Ensemen cun questa midada vegn gist anc introducì in agid pratic per viandants che teman chauns da protecziun.

parter

Radund tschuncanta razs da chauns datti ch’èn adattads per proteger muntaneras dal luf, da l’urs u dad auters gronds animals da rapina. Ma be singuls razs èn stads lubids da la Confederaziun. Gliez è vegnì crititgà dals chantuns. Dapi il favrer èn en vigur novas disposiziuns che pertutgan ils chauns per muntaneras. Ils razs na giogan nagina rolla pli. Ils chauns ston simplamain mussar en in examen ch’els adempleschan las pretensiuns per savair pertgirar nursas, chauras u insumma animals da niz.

Examen è decisiv

Ina nursa stgarpada d’in luf vegn be indemnisada da la Confederaziun, sch’igl è cumprovà che la muntanera saja vegnida protegida – per exempel da chauns. Sin las alps han pasturs e pasturas la proxima stad dapli pussaivladads da tscherner razs da chauns. Il chaun sto simplamain avair fatg l’examen. Per gliez sto il chaun avair almain 18 mais e sto far obedientscha a sia possessura. «Il chaun sto restar da sai anora tar ils animals da niz», scriva l’Uffizi federal d’ambient (BAFU) en las explicaziuns tar las midadas en l’ordinaziun. El sto esser «fidaivel a la muntanera», vul dir sa mover ensemen cun la muntanera. Il chaun na sto betg mo savair pertgirar ses animals, mabain sto era cumprovar en l’examen ch’el n’è betg memia agressiv visavi l’uman.

Anc adina almain en dus

Autras disposiziuns n’han betg midà: Almain dus chauns ston mintgamai proteger ina muntanera, tut tenor grondezza dovri dapli. Las alps ston esser survesaivlas, i na dastga betg avair memia bler chagliom u plantas, per ch’il chanun vesia bain avunda ils singuls animals. La notg è ina muntanera da clauder sin ina pastgira da maximal 5 hectaras.

Infos nizzaivlas per temelitgs

A tgi che ha tema da chauns, ma less tuttina far turas en las muntognas nua ch’ins scuntra mintgatant chauns da protecziun, porta la midada d’ordinaziun ina soluziun. «Il BAFU inditgescha ils territoris dals chauns da protecziun en il geoportal da la Confederaziun», stat scrit en las explicaziuns.

«Gliez pussibilitescha a viandants e viandantas da planisar lur activitads a moda ch’els pon guntgir ils lieus nua ch’ils chauns da protecziun èn en acziun.» Per che las indicaziuns cumparian ad uras en il geoportal, èn ils chantuns obligads dad inditgar mintgamai fin la mitad d’avrigl, sin tge alps ch’i ha chauns da protecziun la stad.