La skeptica ho prevalieu a S-chanf

La radunanza cumünela da S-chanf ho in marculdi saira voto cunter l’integraziun da l’Ospidel d’Engiadin’Ota in l’Ospidel chantunel da Cuira. Cun quel votum consultativ propuona la radunanza da sbütter il proget illa votumaziun a l’urna dals 28 avrigl. Ad es il terz NA al proget d’integraziun zieva quel consultativ da Samedan e quel definitiv da La Punt Chamues-ch.

parter

Düraunt la discussiun i’l plenum s’ho que già pudieu suppuoner cha la skeptica invers il «proget Alvra» es pü granda cu il support. Cun l’integraziun da l’Ospidel d’Engiadina Ota in l’Ospidel chantunel a Cuira voul il cussagl da la fundaziun respunsabla pel provedimaint da sandet (SGO) tgnair in frain ils cuosts pellas vschinaunchas d’Engiadin’Ota e sgürer il futur da l’ospidel a Samedan. 

Ma la radunanza cumünela da S-chanf, taunt scu avaunt già quella da Samedan e quella da La Punt Chamues-ch, ho sbütto quell’idea. Zieva üna discussiun ingascheda ho la votumaziun in scrit resulto 44 vuschs cunter e 22 vuschs per l’integraziun. La decisiun definitiva segua però eir a S-chanf in üna votumaziun a l’urna als 28 avrigl – ma per quella propuona la radunanza cumünela da dir NA a l’integraziun. 

Il president cumünel, Riet Campell, ho dit zieva la votumaziun: «Eau d’he penso cha que pudess gnir s-chars, ma nu vess spetto ün resultat uschè cler. Ed eau sper cha tar la votumaziun a l’urna resulta tuottüna ün’appruvaziun a l’integraziun.»

Pledoyer per e cunter l’integraziun

Avaunt la votumaziun ho la suprastanza cumünela preschanto in duos pledoyers sieus argumaints per e cunter l’integraziun. Il president, chi’d es in sia funcziun eir commember dal cussagl da fundaziun tar la SGO, ho dit cha’l «proget Alvra» garantescha üna sgürezza dals cuosts pels prossems ans e la qualited dal provedimaint da sandet in Engiadin’Ota eir in l’avegnir. El ho eir fat attent a la situaziun da concurrenza traunter l’Ospidel da Samedan e la clinica Gut a San Murezzan, chi tuocha a l’Ospidel chantunel da Cuira. Cha quella concurrenza existess inavaunt sainza integraziun e creess cundiziuns difficilas per ün ospidel independent, ho dit Riet Campell: «Cun l’integraziun nu vendains nus l’ospidel e nus nun al fusiunains. Vairamaing müdains quasi be il fittadin.»

Il pledoyer cunter l’integraziun ho tgnieu Heinz Thomas, il vicepresident cumünel. El nun ho contesto cha l’ospidel da Samedan saja vairamaing massa pitschen per ün manaschi rendabel. Ma ho alura auncha accentuo cha l’ospidel hegia eir üna funcziun importanta per l’Engiadin’Ota scu destinaziun turistica. E ch’el spordscha eir perque dapü prestaziuns cu chi füssan necessarias unicamaing per la glieud indigena. «La dumanda da qualited es üna dumanda dals cuosts e na üna d’integraziun», ho dit il vicepresident. Eir fin uossa hegian las vschinaunchas cuvri ils deficits per mantgnair quellas prestaziuns ch’ellas vöglian, per exaimpel la staziun da paglioula. Heinz Thomas ho eir criticho la comunicaziun dal cussagl da fundaziun scu arroganta. La SGO hegia preschanto l’integraziun scu unica opziun pel futur la l’ospidel e vöglia sfurzer l’appruvaziun sainza preschanter ün «plan B». «Ma eau di: Scha que nu do ün plan B, stainsa fer ün plan C.»

Votums critics illa discussiun

Eir i’ls votums our dal plenum s’haun manifestedas primarmaing skeptica e opposiziun cunter l’integraziun. Püssas voutas es gnieu formulo ün «sentimaint dischagreabel» davart l’integraziun ed accentuo cha l’Engiadin’Ota, la regiun la pü benestanta dal Grischun, as possa praster ün ospidel independent, eir scha quel nu renda: «Chi, scha na nus?», ho dumando ün partecipant da la radunanza retoricamaing. Eir es gnieu fat attent ad üna clausula illa cunvegna da prestaziun chi pussibiltescha eir adattaziuns tar las prestaziuns, scha las cundiziuns as müdan.

Ün partecipant ho constato chi mauncha üna visiun per l’ospidel da Samedan zieva l’integraziun. Ed ün oter ho supponieu cha’ls cuosts per la regiun pudessan eir crescher, perque cha l’Ospidel chantunel da Cuira saja pütöst pü inefficiaint cu quel da Samedan. 

Per replicher als votums critics d’eira preschaint eir Hugo Keune, il parsura da la gestiun da l’Ospidel chantunel da Cuira. El ho accentuo cha la cunvegna traunter ils duos ospidels nu saja üna chi favurisescha l’ospidel da Cuira. E cha’ls obstaculs per decider üna reducziun da las prestaziuns sajan fich ots. «Nus vains accepto bgeras cundiziuns na favuraivlas per nus», ho dit Hugo Keune. Ma ch’in futur saja eir sieu ospidel dependent d’üna tscherta grandezza. «La populaziun chala intaunt cha la specialisaziun illa medicina s’augmainta. Da cuntinuer scu fin uossa nun es pü pussibel.» Tenor el saja que cun l’integraziun pütöst pussibel d’ingascher specialistas e specialists chi rimplazzan vi e pü doctoressas e docters universels. Pü cu ün proget finanziel saja l’integraziun ün proget per mantgnair la qualited, la controlla e las prestaziuns i’l provedimaint da sandet.

Il terz NA i’l process democratic

Ma a S-chanf ho prevalieu la skeptica. Duos terzs da las votantas e’ls votants preschaints haun dit NA a l’integraziun. Ed articulo eir üna tscherta irritaziun reguardand las reacziuns da la SGO i’l process democratic fin uossa. Perque cha l’integraziun pretenda l’appruvaziun da tuot las ündesch vschinaunchas da la regiun ho quella insè già fat naufragi zieva la votumaziun a La Punt Chamues-ch venderdi passo. Lo ho la radunanza cumünela refüso definitivmaing l’integraziun cun üna magiurited da 45 a 36 vuschs.

Perque cha la SGO nun ho fin uossa admiss la sconfitta a l’urna ed intaunt be accentuo l’importanza da las ulteriuras votumaziuns per decider cu cuntinuer, ho ün partecipant a la radunanza cumünela da S-chanf eir constato lapidar: «Ün NA es eir ün test per la democrazia in Engiadin’Ota.»