Prüma u seguonda abitaziun?

La vschinauncha da Puntraschigna ho l’an passo cumanzo ad evaluer, scha prümas abitaziuns vegnan eir druvedas correctamaing – u scha que vain fat adöver in möd illeghel da quellas scu seguonda abitaziun. Tar passa 30 cas nun es l’adöver aunch’adüna na sclarieu cumplettamaing. Perque voul la vschinauncha uossa elavurer ün catalog da criteris, chi dess in futur servir scu basa per pudair sclarir cas difficils, tals quêls l’ütilisaziun nun es evidainta.

parter

L’an passo ho l’administraziun cumünela da Puntraschigna evaluo sistematicamaing e cun granda lavur l’adöver correct da prümas abitaziuns. In quist connex sun gnidas controlledas in tuot 196 abitaziuns. In ün prüm pass nu d’eira que per l’administraziun cumünela evidaint tar 71 abitaziuns da quellas, scha quellas vegnan propi ütilisedas correctamaing scu prümas abitaziuns.

Perque s’ho la vschinauncha drizzeda a las proprietarias e proprietaris pertuchos in scrit, chi’d haun in seguit stuvieu der sclarimaint cun ün formuler davart l’adöver da lur abitaziun. Ils resuns sun gnieus evaluos da l’administraziun cumünela e tar passa la mited dals 71 cas ho pudieu gnir confermo ün adöver correct. Ma tar var 30 abitaziuns nun es l’ütilisaziun scu prüma abitaziun aunch’adüna na dal tuot sclarida e confermeda. Perque ho que dabsögn d’ulteriuras examinaziuns.

La situaziun nun es alva u naira

«Güsta hozindi ed impustüt zieva corona cun las nouvas fuormas da lavur – scu il homeoffice – nun es la situaziun in connex cun l’adöver da las abitaziuns ubain alva ubain naira», disch Jeannette Guadagnini, chanzlista cumünela da Puntraschigna. Ella agiundscha cha que detta cas evidaints – scu p.ex scha’ls iffaunts dals proprietaris vaun a scoula a Puntraschigna u scha las persunas pertuchedas haun ün lö da lavur illa vschinauncha u la regiun – tals quêls l’adöver scu prüma abitaziun es correct.

Ma que detta eir oters cas in vschinauncha – dimena cas difficils, tals quêls a do üna situaziun traunteraint. Tenor ledscha federela stu l’adöver scu prüma abitaziun nempe esser evidaint per terzs e la persuna pertucheda stu avair sieu center da la vita illa vschinauncha. Ma cu cha que es propi definieu e quaunt suvenz cha la persuna as stu a la fin tratgnair illa vschinauncha per avair il center da vita lo, que nun es neir na propi definieu illa ledscha.

Elavurer catalog da criteris

Perque ho la suprastanza cumünela decis d’elavurer cun sustegn d’ün cusglieder giuridic extern ün catalog da criteris. Quel catalog dess alura in avegnir servir scu basa pels ulteriurs sclarimaints in connex cun las var 30 abitaziuns, inua cha l’adöver scu prüma abitaziun nun es pel mumaint dal tuot cler. Impü es eir auncha pendent ün cas tal Güdisch federel, tal quêl Puntraschigna vaiva criticho ün fos adöver d’üna prüma abitaziun. Quel cas es scu prüm gnieu tratto davaunt l’anteriur Güdisch administrativ dal Grischun (hozindi Güdisch superiur dal Grischun). «Avaunt var ün an es il cas alura gnieu trat inavaunt dals recurrents a Losanna e que po dürer fin a duos ans fin cha la sentenza dal Güdisch federel es avaunt maun», declera Jeannette Guadagnini ed agiundscha: «La correspundenza da vart da la vschinauncha es intaunt serreda giò, uossa vainsa be d’avair pazienzcha. Ma la resposta nu gnaro güsta l’eivna chi vain.»

Cun la decisiun da Losanna – dimena da l’instanza giuridica la pü ota in Svizra – spera la vschinauncha da Puntraschigna da survgnir tschertezza che dovairs cha la vschinauncha ho in connex cun eruir l’adöver da prümas abitaziuns. Ma eir che dovairs cha’ls proprietaris e las proprietarias haun – e che infurmaziuns ch’els haun da furnir a la vschinauncha – per pudair confermer lur adöver correct scu prüma abitaziun.

Spetter la resposta da Losanna

«Las examinaziuns in connex cun l’ütilisaziun da las abitaziuns sun stedas üna granda lavur per l’administraziun cumünela. Nus sperains uossa sün ün sclarimaint da la situaziun – eir per pudair agir in avegnir tar la controlla da las abitaziuns tenor criteris, chi sun definieus cleramaing», disch Jeannette Guadagnini.

Dalum cha’l catalog da criteris es gnieu elavuro e dalum cha la sentenza directiva dal Güdisch federel es avaunt maun, voul la vschinauncha da Puntraschigna cuntinuer cun la controlla detaglieda da las var 30 abitaziuns, tar las quelas l’adöver nun es pel mumaint auncha evidaint. Las proprietarias ed ils proprietaris d’abitaziuns pertuchos vegnan tenor Jeannette Guadagnini alura infurmos persunelmaing davart il proceder.