Interessant

da Maria Cadruvi

Lain prender il cas che vus essas in cuschinier passiunà. Vus envidais a tschaina voss megliers amis e servis ina schuppa da sellerin cundida cun in zichel tschigulatta naira. Voss giasts che na vulan betg as permalar commenteschan: «interessant». Quest «interessant» en il connex culinaric sa era vulair dir «impussibel».

Vus faschais in plaschair ad insatgi cun in arranschament d’advent. Vus dais tut. Cumprais in spray d’arom, squittais cun quel vossas coclas da chagliastretg e montais en vossa creaziun er anc ina chadaina cun glischs che sbrinzlan en tuttas colurs. La persuna che survegn quest’ovra guarda sin ella e di sulettamain: «interessant». Pli sincer fiss forsa: «betg mes gust!»

Tut in’autra forza d’expressiun ha il pled «interessant» en connex cun cudeschs ni emissiuns. Sch’jau ditg ad insatgi: «Il Profil dad RTR è savens in’emissiun fitg interessanta», lura tuna quai sco ina recumandaziun. Sche jau ditg: «Il cudesch ‘Das Tagebuch der Menschheit’ è in dals pli interessants cudeschs dal fatg ch’jau hai legì ils ultims mais», lura è quai in pled da laud als auturs.

En la politica ha il pled «interessant» bleras muntadas, cunzunt sch’in commentari consista sulettamain da quest pled. El sa vulair dir «curaschus, remartgabel, inspirant», ma el sa era vulair dir «curius, agen, fitg agen». L’emna passada, suenter las eleziuns per il cussegl federal, hai jau udì: «Tge manegias? Interessants commentaris da nossa glieud a Berna!» Tenor la SO/BZ ha Heinz Brand commentà questas elecziuns cun ils pleds: «Besser wäre wohl nur noch ein Kandidat namens Schmid gewesen…». E Magdalena Martullo che represchenta sco Turitgaisa e betg muntagnarda il pievel grischun en il cussegl naziunal ha manegià: «Für Graubünden ist es von Vorteil, jemanden aus einem Bergkanton im Bundesrat zu haben.» Interessant, u betg?

Il pled «interessant» è davairas in interessant pled. In cameleon. El mida colur tut tenor la situaziun. Mintgatant è el in cumpliment. Mintgatant san ins zuppar sia vaira opiniun davos el. E mintgatant è el in plimatsch per evitar carambolaschas. I va vers Nadal. Betg per tuts èn las festas da famiglia il pli grond plaschair ch’i dat en quest temp. Igl è numnadamain er il temp da las erupziuns emoziunalas fitg vehementas. Duvrar qua ina giada u l’autra il pled «interessant» enstagl da far ina remartga memia directa e nauscha, pudess esser ina tactica prudenta per betg sa chavistrar en dispitas che fan per finir mal a tuts.

Tenor mes vegl Duden da las etimologias deriva il pled «interessant» dal pled «interess» e quel sa basa sin il pled latin «inter-esse». Esser tranteren, esser londervi. Cun duvrar il pled «interessant» san ins pia metter il plimatsch diplomatic tranter quai ch’ins patratga e quai ch’ins pronunzia – e tuttina restar fidaivel a sasez.

Dal rest, i ma vegn gist endament ch’jau agiuntesch a questa columna anc adina la medema fotografia sco tar mias columnas d’avant otg onns. Interessant, u betg?

maria.cadruvi@spin.ch