Dà dapli organs il 2018

En Svizra han uschè bleras persunas sco anc mai dà organs l’onn passà. Cun 158 donaziuns d’organs è il dumber s’augmentà per 10% cumpareglià cun il 2017. Quai communitgescha la fundaziun naziunala da donaziuns d’organs e transplantaziun Swisstransplant. Quest augment saja d’attribuir tranter auter ad ina buna collavuraziun tranter Swisstransplant ed il persunal dal fatg sin las staziuns d’urgenza ed intensivas, declera la fundaziun. Malgrà ch’il dumber da donaziuns crescha spetgavan la fin da l’onn anc adina radund 1400 persunas sin in nov organ. Il 2018 èn 68 persunas sin la glista da spetga mortas. Swisstransplant ha lantschà l’atun passà in register online per donaturs d’organs. Grazia al register online hajan ils confamigliars la segirtad da decider en il senn dal defunct, di Swisstransplant. Actualmain dovran donaturs d’organs ina carta d’attest da donatur d’organs. Quella n’è savens dentant betg en la bursa dal pazient ed uschia n’èsi savens betg enconuschent sche la donaziun d’organs è giavischada.

L’idea da Taxito è simpla. Mintga persuna che posseda in telefonin po ir tar ina da las tschintg staziuns da Taxito ch’i dat il mument en la regiun da Willisau en il chantun Lucerna. Da là trametta ella in SMS cun la destinaziun nua ch’ella vul ir ad in numer da telefon. Quel lieu cumpara lura immediat sin la tabla da la staziun e tut ils automobilists che charreschan là sperasvi e van en la dretga direcziun san lura decider sch’els vulan tegnair e prender cun els il passagier. In viadi custa dus francs. In franc per il chauffeur, in franc survegn l’interpresa Taxito. Per garantir la segirtad dal transport trametta mintga passagier il numer da l’auto per SMS a Taxito. In sistem simpel funcziuna e chatta adina dapli passagiers. L’onn passà ha Taxito intermedià passa 900 viadis. Cun in tal success n’han betg tuts quintà. Era betg Lukas Lustenberger da la suprastanza da la vischnanca da Luthern. «Nus essan sez surstadsquant bain che quai funcziuna. En il Luthern Bad avain nus las pli autas cifras da passagiers.» Taxito saja ina purschida ideala per els, di Lustenberger. D’ina vart saja la populaziun uschia pli mobila, da l’autra vart vegnia er schanegiada la cassa da la vischnanca. «Il traffic public è insatge bun. Ma el custa era. Sche nus stuain amplifitgar il traffic public sin pliras lingias e sche quels bus charreschan tuttina vits custa quai simplamain daners. Per nus è Taxito in’alternativa ideala.» Sustegn survegn Taxito era da l’organisaziun dal traffic public da Lucerna (VVL). Per els na saja Taxito betg ina concurrenza, mabain ina cumplettaziun da l’offerta dal traffic public, di Romeo Degiacomi dal VVL. «En la vallada dal Luthern na porta quai nagut sche nus charrain 20 giadas per di cun l’auto da posta viaden e viadora. Lura charrain nus vits. Ma tuttina, sch’insatgi vul ir durant il di da la vallada da Luthern en direcziun Zell u Hüswil ha quai giast nagina offerta. Cun Taxito pudain nus amplifitgar quai a moda magnifica.» Perquai sustegn il VVL er a moda finanziala las staziuns da Taxito. Quai mintg’onn cun 16 000 francs. Il sistem da Taxito è pia sa cumprovà. Ed ils iniziants èn era gia en contact cun autras regiuns. Uschia era cun il Grischun. Là saja l’interess grond ed era concret, quai è d’udir da l’administraziun chantunala. Planisà èsi per exempel in test cun il sistem da Taxito tranter Cuira e Maladers.

Il referendum encunter la refurma fiscala e la finanziaziun da l’AVS sco er il referendum encunter la midada da la lescha d’armas èn vegnids inoltrads ier a Berna. Sche la chanzlia federala declera ils referendums sco valaivels vegn votà ils 19 matg davart ils dus projects. Il referendum cunter l’adattaziun da la lescha d’armas è vegnì inoltrà cun 125 000 suttascripziuns. Quai dad ina allianza d’uniuns da tiradurs e da sport da tir cun il sustegn da la pps. Tenor els è il midament planisà in dictat da l’UE, damai che la Svizra saja obligada da midar la lescha per restar part da las cunvegnas da Schengen e da Dublin en connex cun la libra circulaziun da persunas. Tar il segund referendum sa tracti da la refurma fiscala e la finanziaziun da l’AVS. Cun la refurma avessan concerns da pajar pli pauc taglia ch’ils adversaris. Perquai na saja la refurma ina per las abitantas ed ils abitants da la Svizra, ma numnadamain be ina per las interpresas grondas. Il referendum è vegni inoltrà dad in’ allianza enturn la partida verda cun 55 000 suttascripziuns.