Grono

Ils da Grono han tschernì la nova vopna communala: Cun 184 vuschs ha la «Legame armonico» gudagnà. Grono, Leggia e Verdabbio han fusiunà sin l’emprim da schaner 2017. La nova vopna è caracterisada tras ils trais fegls d’ischi da Grono e las colurs mellen e cotschen da Leggia e Verdabbio. La proposta cun il num «Tre identità in un unico scudo» ha survegnì 16 vuschs damain. Ella dueva unir en ina vopna in element da mintga vopna da las trais vischnancas avant la fusiun.

La constituziun communala da la vischnanca Bregaglia vegn revedida parzialmain. 338 votants e votantas han acceptà la revisiun e be 48 han refusà ella. La revisiun parziala duai simplifitgar la procedura da las elecziuns: Il president (sindaco) e la suprastanza communala vegnan da nov elegids il medem di l’avust ubain il settember. Fin uss eran quellas tschernas separadas.

Il suveran da Tusaun ha cun 91 pertschient cleramain decidì in credit dad 1,6 milliuns francs per sanar la segunda etappa da la Via Compogna. La radunanza communala aveva approvà il november passà unanimamain il credit. La part da Roza fin la Werkallee èe gia vegnida sanada il 2018. Per il 2019 èsi previs da sanar il tschancun da la Werkallee fin la chasa da vegls. I sa tracta d’in tschancun da 400 meters.

A Tavau dovri in segund scrutini: Nagin dals dus candidats per il parlament communal è elegì. Ni Claudio Rhyner 
da la pld (734 vuschs) ni Hans Vetsch ch’è senza partida (673 vuschs) han cuntanschì l’absolut pli. Tal giascha tar 736 vuschs.

Cuira na po betg construir sco planisà ina part dals novs implants da sport previs sin l’areal Obere Au. La raschun saja che la Halla d’ir a chaval SA haja refusà ina proposta da la citad per midar lieu. Quai ha declerà il president da Cuira Urs Marti sin dumonda dal «Bündner Tagblatt». Ils chavaltgaders na sajan betg cuntents cun l’offerta da la citad per desister da lur contract da dretg da construcziun che scada il 2023. Cun quai èsi da quintar che la construcziun dal nov stadion da ballape planisà en il rom dal project «Eisball» vegn retardada. En consequenza na vaia era betg uschè spert enavant cun midar il diever da la plazza da sport Ringstrasse.

Las prescripziuns d’energia per bajetgs na vegnan betg pli severas en il chantun Berna. Il pievel ha tramess da l’aua giu la nova lescha d’energia en ina votaziun da referendum. Cun quella levan regenza e parlament promover energias regenerablas ed augmentar l’effizienza d’energia. La fatschenta valeva sco test per la strategia d’energia da la confederaziun. Ina sumeglianta lescha aveva gia fatg naufragi en il chantun Soloturn.

Las differenzas tranter ils manaders e las cussegliadras da mammas e babs existan schon dapi plirs onns. Il departament vul uss scleriment. Perquai vul il departament engaschar ina persuna externa. Quella duess discurrer cun la suprastanza, manadras e cussegliadras. Quai ha decis il departament chantunal ensemen cun la Kjbe. Ils discurs sajan per il mument en planisaziun. Fin ch’els èn a fin na publitgeschan els nagins resultads. Peter Peyer, manader dal departament, garantescha però che la cussegliaziun per mammas e babs saja era vinavant garantida. Schon dal 2016 ha ina gruppa externa gì l’incumbensa da schliar las difficultads tar la Kjbe. Ina da quellas eran differentas opiniuns tranter las cussegliadras e la direcziun davart il futur da la Kjbe. La gruppa externa è la fin finala stada en acziun il 2017. Tenor Gian Michael, in dals commembers da quella gruppa e president da la Partida burgais-democratica dal Grischun, hajan els pudì schliar tscherts problems, almain in pau. El haja dentant vinavant udì da problems entaifer la Kjbe. Era la presidenta da la Kjbe Barbara Grass ha confermà envers la «Südostschweiz» ch’idettia differentas opiniuns davart il futur da las cussegliaziuns. La pbd grischuna studegia dad inoltrar ina dumonda per prender davent la Kjbe – l’incumbensa chantunala da la cussegliaziun da mammas e babs. Sco ch’els han scrit en ina communicaziun crititgeschan els surtut la direcziun da la Kjbe. Pervi da problems da dretg da lavur, socials e dal fatg saja la qualitad da la cussegliaziun periclitada. La Kjbe na prenda betg posiziun davart quai. Els spetgan fin ch’ils discurs èn a fin avant ch’els van puspè a la publicitad.

Il schaner n’han 1660 persunas gì nagina lavur en Grischun, quai è 1,5% da la populaziun. En congual cun il december resta la quota pli u main constanta. Las pli autas quotas da dischoccupaziun hai dà en la branscha da construcziun (700 persunas) e tar l’hotellaria (162 persunas). Vinavant eran registradas 1243 persunas che tschertgan lavur. Tar els tutgan persunas en scolaziun, quels che fan lavurs transitoricas sco era persunas che nizzegian ils servetschs dal RAV. Sur tut la Svizra n’han 124 000 persunas gì il schaner nagina plazza da lavur. Quai èn 2,8 % da la populaziun. En cumparegliaziun cun il december 2018 è la quota da dischoccupaziun creschida levamain, per var 0,1 %. En congual cun ils mais schaner dals ultims onns è la quota cun 2,8% relativ bassa. Uschiglio era la quota bunamain adina enturn 3,3%.

Finalmain survegnissan las autoritads uschia la basa fundamentala – per organisar ils contacts electronics e las fatschentas cun uffizis a moda effizienta e d’auta qualitad. Quai scriva la conferenza dals directurs e da las directuras chantunalas da finanzas, en il rom da la consultaziun ch’il cussegl federal fa. Tenor ils directurs chantunals da finanzas èn las datas dal singul burgais uschia era protegidas meglier. Il cussegl federal vul lubir a l’administraziun da la confederaziun e dals chantuns sco era da vischnancas da pudair duvrar il numer d’AVS sco identificaziun, e quai er ordaifer il sistem da l’assicuranza sociala. Las autoritads per la protecziun da datas da la confederaziun e dals chantuns vesan qua gronds ristgs tar la protecziun da datas.